VII SA/Wa 687/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 czerwca 2015r. po rozpoznaniu wniosku P. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2015r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odmówić P. G. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 7 maja 2015r. do Sądu wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy P. G. w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawczyni podała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z mężem i trójką dzieci. Wspólnie z rodziną utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez nią z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości około 3.500,00 złotych oraz dochodu uzyskiwanego przez męża z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości około 3.000,00 złotych miesięcznie, łącznie około 6.500,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że wynagrodzenie męża za pracę jest zajęte przez komornika i otrzymuje on około 40 % wynagrodzenia, a jej konta firmowe są również zajęte przez komornika. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Podała, że mąż jest współwłaścicielem w ¼ starego przedwojennego domu, w którym mieszka z rodziną. Zarządzeniem z dnia 20 kwietnia 2015r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 145/15 w której P. G. również złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy wezwano ją do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nadesłane przez wnioskodawczynię wyjaśnienia w piśmie z dnia 2 maja 2015r. ( data wpływu do Sądu 7 maja 2015r.), do wyżej wymienionej sprawy uwzględniono także w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Z podanych danych przez wnioskodawczynię wynika, że prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz mężem i trójką dzieci. Wspólnie utrzymują się dochodów w wysokości około 6.500 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie wnioskodawczyni z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości około 3.500 złotych oraz wynagrodzenie za pracę małżonka w wysokości 3000 złotych. Wnioskodawczyni zaznaczyła, iż z dochodu małżonka dokonywane są potrącenia i otrzymuje on 40 % wynagrodzenia. W piśmie z dnia 2 maja 2015r. wnioskodawczyni wskazała, że ponosi miesięcznie następujące koszty związane z utrzymaniem domu tj. opłatę za gaz w sezonie grzewczym 1500 złotych, poza sezonem w wysokości 500,00 złotych, opłatę za prąd w wysokości 500,00 złotych, opłatę za telefon w wysokości 150,00 złotych, opłatę za wodę w wysokości 600,00 złotych, podatek od nieruchomości 500,00 złotych rocznie. Wnioskodawczyni podała, że orientacyjnie na bieżące wydatki codziennego utrzymania dla siebie i rodziny wydaje około 2000 złotych. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że prowadzi działalność gospodarczą - głównie działalność pogotowania ratunkowego, transport medyczny, zatrudnia 5 osób na umowę zlecenie. Podała, że wysokość dochodów uzyskanych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej to około 5.000 złotych. Oświadczyła, że nie posiada pojazdów mechanicznych. Nadto wnioskodawczyni wyjaśniła, że wynagrodzenie małżonka zostało zajęte przez komornika z tytułu niepłacenia ZUS i US oraz innych zaległości finansowych. Wskazała, że jej konta zostały zablokowane z tytułu nieopłacenia faktury wystawionej przez kontrahenta. Wnioskodawczyni poinformowała, że posiada kredyt w banku BZWBK, obecnie negocjuje możliwość spłat zadłużenia oraz spłaty dalszych rat. Podała, że zadłużenie wynosi 65.000 złotych. Oceniając dane przedstawione przez wnioskodawczynię uznano, że nie kwalifikuje się ona do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja prawa pomocy może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawczyni wspólnie z małżonkiem uzyskuje dochody we wskazanej we wniosku i piśmie z dnia 2 maja 2015r. wysokości. Wprawdzie wnioskodawczyni wskazała, iż z dochodu małżonka dokonywane są potrącenia i otrzymuje on 40 % wynagrodzenia. Podkreślić jednak należy, iż wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, gdzie zatrudnia 5 osób i tego tytułu uzyskuje dochód w wysokości ok. 3.500 złotych miesięcznie (tak wskazała we wniosku PPF). Z nadesłanego pisma wyjaśniającego z dnia 2 maja 2015r. wynika, że "wysokość dochodów uzyskanych z tytułu prowadzenia działalności to około 5000 złotych". Wnioskodawczyni wprawdzie nie podała czy jest to dochód miesięczny czy też z trzech ostatnich miesięcy. Wobec podania we wniosku PPF miesięcznej kwoty uzyskiwanych dochodów w formularzu PPF około 3.500 złotych uznano, że podany w ww. piśmie jest to dochód miesięczny wnioskodawczyni. Z powyższego wynika, że wnioskodawczyni uzyskuje z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej niemały dochód miesięczny. Nadto dochody mimo, że pomniejszone o dokonywane potrącenia uzyskuje także małżonek wnioskodawczyni. Zauważyć należy, iż wnioskodawczyni podała, że prowadzi działalność gospodarczą - głównie działalność pogotowania ratunkowego, transport medyczny. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi także działalność w zakresie prowadzenia domów opieki. Powyższe świadczy o możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. W świetle powyższego nie można uznać, że wnioskodawczyni znajduje się w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby ewentualnie uwzględnienie wniosku. Sytuacji materialnej skarżącej nie można utożsamiać z sytuacją osób ubogich, bez środków do życia, nieosiągających jakiegokolwiek dochodu lub uzyskujących dochód niewystarczający na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Argumentem za przyznaniem prawa pomocy nie może być również fakt zaciągnięcia przez wnioskodawczynię kredytu i konieczności jego spłaty w miesięcznych ratach. Wskazać należy, iż aby uzyskać, a następnie spłacać kredyt skarżąca winna uprzednio wykazać wysoką zdolność kredytową, czyli zdolność do terminowej spłaty zadłużenia. Obowiązek zaś spłaty zobowiązań finansowych ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową strony, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o przyznaniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nadto dodać należy, iż wnioskodawczyni nie wskazała w jakiej wysokości miesięcznie spłaca kredyt. Dbałość o płynność finansową i regulowanie zobowiązań prywatnoprawnych nie wyklucza konieczności regulowania nie mniej ważnych należności o charakterze publicznoprawnym, np. wpisu sądowego. Odmawiając przyznania prawa pomocy uwzględniono również fakt, iż koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Wobec powyższego uznano, że wnioskodawczyni z uzyskiwanych dochodów przez siebie i małżonka jest w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji postanowienia.