VII SA/Wa 69/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-14
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Ewa Machlejd, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oznaczenie karmy dla zwierząt domowych jako "zawiera świeże mięso" jest dopuszczalne, gdy surowiec użyty do jej produkcji został sklasyfikowany jako produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego kategorii 3, a definicja "świeżego mięsa" zawarta jest w przepisach dotyczących żywności przeznaczonej dla ludzi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oznaczenie karmy dla zwierząt domowych jako "zawiera świeże mięso" jest niedopuszczalne, jeśli surowiec użyty do jej produkcji został sklasyfikowany jako produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego kategorii 3. Definicja "świeżego mięsa" zawarta w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 dotyczy żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi i nie może być stosowana do karmy dla zwierząt, gdyż może to wprowadzać w błąd konsumenta co do składu produktu. Użycie takiego oznaczenia narusza art. 30 ust. 5 pkt 1 ustawy o paszach.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, która zakazała wprowadzania do obrotu karmy dla zwierząt domowych oznaczonej jako "zawiera świeże mięso". Organ uznał, że użycie tego określenia jest niedopuszczalne, ponieważ surowiec użyty do produkcji karmy został sklasyfikowany jako uboczny produkt pochodzenia zwierzęcego kategorii 3, a definicja "świeżego mięsa" dotyczy żywności przeznaczonej dla ludzi. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa unijnego i krajowego, argumentując, że przepisy dotyczące żywności nie mają zastosowania do karmy dla zwierząt, a oznaczenie jest zgodne z wytycznymi branżowymi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Protokolant Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2010r., znak: [...] w przedmiocie zakazu wprowadzania do obrotu karmy dla zwierząt domowych oddala skargę.
Sygnatura akt VII SA/Wa 69/11
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] listopada 2010r. [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii - po rozpatrzeniu odwołania M. Sp. z o.o. w K.:
1. uchylił w całości decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. z dnia
[...] września 2010 r.
zakazał wprowadzania do obrotu karmy oznaczonej sformułowaniem, iż
zawiera "świeże mięso" w przypadku, gdy dokumentacja towarzysząca przyjęciu
surowca wskazuje na jego klasyfikację jako uboczny produkt pochodzenia
zwierzęcego;
nakazał przekazywać surowce kategorii 3 (przechowywane w temperaturze
otoczenia) do zakładu przetwórczego w sposób zgodny z postanowieniami art. 6 ust.
2 oraz rozdziału VI załącznika II rozporządzenia (WE) nr 1774/2002 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002r. ustanawiające przepisy sanitarne
dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do
spożycia przez ludzi (Dz. U. UE.L. 02.273.1 z późn. zm.);
wyznaczył czas na realizację punktów: 2 i 3 przedmiotowej decyzji w terminie
30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
W dniu 13 września 2010 r. inspektor Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w S. przeprowadził kontrolę podmiotu M. Sp. z o. o., którą udokumentowano protokołem z kontroli zgodności nr [...] Lista Kontrolna SPIWET 29 zakłady wytwarzające karmy dla zwierząt. W toku czynności kontrolnych stwierdzono uchybienia naruszające m.in. przepisy rozporządzenia (WE) Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi (Dz. U UE.L. 2002.273.1; Dz. U UE-sp. 03-37-92 z późn. zm.), oraz ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U 06.144.1045 z późn. zm.)
Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. w oparciu o ustalenia wskazanej powyżej kontroli wydał w dniu [...] września 2010 r. decyzję, w której zabronił stronie:
1) "wprowadzania do obrotu karmy oznaczonej, iż zawiera "świeże mięso" w
sytuacji gdy dokumentacja towarzysząca przyjęciu surowca wskazuje na jego
klasyfikację jako uboczny produkt pochodzenia zwierzęcego";
2) "przekazywania surowców kategorii 3 (przechowywanych w temperaturze
otoczenia) do zakładu przetwórczego w sposób niezgodny z postanowieniami art. 6
ust 2 oraz rozdziału VI załącznika II rozporządzenia (WE) nr 1774/2002 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiającego przepisy
sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego
nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi".
Powyższe uchybienie organ I instancji polecił usunąć w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
M. Sp. z o. o. złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji.
Rozpoznając odwołanie [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii wskazał w pierwszej kolejności, iż prawodawstwo Unii Europejskiej przewiduje dwie możliwości klasyfikacji nieprzetworzonych i przetworzonych produktów pochodzenia zwierzęcego, jako zdatne do spożycia przez ludzi i nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi. Jeżeli weźmiemy pod uwagę produkty pochodzenia zwierzęcego zdatne do spożycia przez ludzi to Parlament Europejski i Rada na mocy rozporządzenia (WE) nr 852/2002, ustanawiają przepisy ogólne dla przedsiębiorstw sektora spożywczego w sprawie higieny środków spożywczych, natomiast na mocy rozporządzenia (WE) 853/2004 ustanawiają szczegółowe zasady higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego, gdzie zgodnie z definicją określoną w rozporządzeniu 852/2004 "higiena żywności, zwana dalej "higieną", oznacza środki i warunki niezbędne do kontroli zagrożeń i zapewnienia zdatności do spożycia przez ludzi środków spożywczych uwzględniając ich zamierzone użycie". Pierwsza i "podstawowa" klasyfikacja surowca odbywa się zgodnie z rozporządzeniem (WE) 853/2004 po dokonaniu badania poubojowego, gdzie następuje identyfikacja i oddzielenie mięsa i części uznanych za zdatne do spożycia przez ludzi oraz tych, które sklasyfikowane są jako niezdatne do spożycia przez ludzi.
Dalsze kwestie odnośnie klasyfikacji, gromadzenia, transportu, przetwarzania przechowywania, przeładunku ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi określa rozporządzenia (WE) Nr 1774/2002.
Dodatkowo artykuł 30 ust. 6 ustawy z dnia 22 lipca 2006r. o paszach stwierdza, iż materiały paszowe i mieszanki paszowe przeznaczone dla zwierząt domowych mogą być wprowadzane do obrotu również pod nazwą "karma", z podaniem gatunku zwierzęcia domowego, dla którego są przeznaczone.
Pojęcie "świeże mięso" zdefiniowane jest w Załączniku I pkt 1.10. rozporządzenia (WE) 853/2 004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. UE.L. 04.139.55 z późn. zm.) i oznacza ono "mięso nie poddane żadnemu procesowi poza chłodzeniem, mrożeniem lub szybkim mrożeniem, w tym mięso pakowane próżniowo lub pakowane w atmosferze kontrolowanej". Ponadto zgodnie z art. 1 ust 1 cytowanego rozporządzenia "(...) rozporządzenie ustanawia szczególne przepisy dla przedsiębiorstw sektora spożywczego w zakresie higieny żywności pochodzenia zwierzęcego", co w ocenie organu odwoławczego jednoznacznie przypisuje sformułowanie "świeże mięso" do oznaczenia żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi w zakresie określonym w definicji tegoż pojęcia. Należy również wskazać, iż sformułowania "świeże mięso", mogą używać zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia 853/2004 przedsiębiorstwa sektora spożywczego które: "wprowadzają do obrotu produkty pochodzenia zwierzęcego wytwarzane we Wspólnocie wyłącznie w przypadku gdy zostały one przygotowane oraz poddane obróbce w zakładach: spełniających odpowiednie wymogi rozporządzenia (WE) nr 852/2004, określone w załącznikach II i III do niniejszego rozporządzenia oraz stosowne wymogi prawa żywnościowego; oraz zarejestrowanych przez właściwy organ lub, w przypadku gdy jest to wymagane zgodnie z ust. 2, zatwierdzonych".
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu skarżącej spółki, iż "(..poświadczenie "świeże mięso" jest zgodne z dyrektywą 82/475 o kategoriach materiałów paszowych". Organ dodał , iż cytowana przez stronę dyrektywa Komisji z dnia 23 czerwca 1982 r. ustanawiająca kategorie materiałów paszowych, które mogą być stosowane do celów etykietowania mieszanek paszowych dla zwierząt domowych (Dz. U UE.L.82.213.27 z późn. zm.) wyraźnie określa, iż: w przypadku gdy na mocy
art. 5c ust. 3 Dyrektywy 79/373/EWG wskazanie szczególnej nazwy materiału paszowego może zostać zastąpione nazwą kategorii, do której materiał paszowy należy, wyłącznie kategorie wymienione w Załączniku do niniejszej Dyrektywy mogą być wskazane na opakowaniu, pojemniku lub etykiecie mieszanki paszowej dla zwierząt domowych". W załączniku ww. dyrektywy w kolumnie "Wyszczególnienie kategorii" nie ma sformułowania "świeże mięso", a w kolumnie "definicja" definicji odpowiadającej temu terminowi.
Zdaniem organu II instancji nieuzasadnione jest również twierdzenie strony, iż "(...) oświadczenie "świeże mięso" jest zgodne z rozporządzeniem 1774/2002 o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Rozporządzenie określa wymagania weterynaryjne w zakresie zbierania, transportowania, przechowywania, operowania, przetwarzania oraz wykorzystywania lub usuwania produktów ubocznych, pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, a nie żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi typu "świeże mięso", którego definicja zawarta jest w rozporządzeniu 853/2004. Tym samym nie można wykluczyć, iż nie ma przeciwwskazań aby "świeże mięso" wyprodukowane w zakładach przetwórczych sektora spożywczego, zaopatrzone na czas transportu w stosowny dokument (produkt zdatny do spożycia przez ludzi) mogło służyć jako surowiec do produkcji karmy dla zwierząt domowych. Ponadto nie stoi ono również w sprzeczności z zapisami przewodnika Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Karmy dla Zwierząt (FEDIAF), przytoczonego przez stronę w odwołaniu, niemniej jednak użycie takiego stwierdzenia jest możliwe tylko pod warunkiem spełnieniu przez stronę wymogów określonych w rozporządzeniu 853/2004 dla tego typu surowca.
Dalej organ wskazał, że stosowanie przez stronę terminu "świeży" na podstawie przewodnika FEDIAF nie może odbywać się w oderwaniu od innych przepisów obowiązującego prawa. Użyte w ww. definicji pojęcie "łańcuch chłodniczy" zdefiniowane zostało w rozporządzenie (WE) nr 852/2 004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. U UE.L. 04.139.1), które w swoim zakresie ustanawia ogólne zasady dla przedsiębiorstw sektora spożywczego w zakresie higieny środków spożywczych i nakłada ono na przedsiębiorców obowiązek zachowania ciągłości łańcucha chłodniczego w stosunku do surowców, składników, półproduktów i wyrobów gotowych, które mogłyby sprzyjać wzrostowi chorobotwórczych
mikroorganizmów lub tworzeniu się toksyn, które muszą być przechowywane w temperaturach, które nie powodowałyby ryzyka dla zdrowia, co wydaje się być logiczną przesłanką ku temu, że twórcy przewodnika FEDIAF nie ustanawiali zawartych w nim terminów w oderwaniu od obowiązujących terminów szczegółowych.
Natomiast odnośnie procesów obróbki, o których mowa w definicji "świeży", określonej w przewodniku FEDIAF, których zastosowanie powoduje, iż termin ten nie może zostać użyty na etykiecie produktu końcowego, to pomimo, że rozporządzenie 853/2004 nie wymienia tych procesów, to określa ono jednoznacznie w Załączniku I pkt. 7.1 w definicji "produkty przetworzone", iż (...) usunięcie właściwości mięsa świeżego na powierzchni przekroju" następuje "(...) w wyniku przetworzenia mięsa lub dalszego przetworzenia takich produktów przetworzonych (...)" dając tym podstawę dla ww. definicji zawartej w przewodniku FEDIAF.
Organ wskazał także, że procedura opisana przez stronę polegająca na przyjęciu do fabryki surowca zakwalifikowanego zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1774/2002 jako kategoria 3 (części zwierząt po uboju, nadające się do spożycia przez ludzi zgodnie z ustawodawstwem wspólnotowym, ale nie przeznaczone do spożycia przez ludzi ze względów handlowych) w ocenie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii wyklucza możliwość stosowania zwrotu zawiera "świeże mięso" na produkcie gotowym. Zakwalifikowanie surowca jako kategoria 3 zgodnie z art. 6 ust 2 rozporządzenia 1774/2002 warunkuje, iż surowiec ten jest gromadzony, przewożony i niezwłocznie identyfikowany zgodnie z art. 7, tegoż rozporządzenia, a więc w tym przypadku trafia do zatwierdzonej wytwórni karmy dla zwierząt domowych środkami transportu spełniającymi wymogi załącznika II do ww. rozporządzenia, oznakowanymi etykietą przymocowaną do opakowania, pojemnika lub pojazdu ze sformułowaniem: "nie do spożycia przez ludzi", a ponadto każdej takiej przesyłce towarzyszy dokument handlowy.
Ponadto organ zauważył, że stosowanie określenia "mięso oraz produkty pochodzenia zwierzęcego" jest zgodne z art. 1 dyrektywy z dnia 23 czerwca 1982 r. ustanawiającej kategorie materiałów paszowych, które mogą być stosowane do celów etykietowania mieszanek paszowych dla zwierząt domowych (Dz. U L.82.213.27. W przypadku gdy producent decyduje się umieścić na etykiecie nazwę w postaci konkretnego materiału paszowego to zgodnie z art. 17 ust. 2 lit a) rozporządzenia (WE) nr 767/2009 w wykazie materiałów paszowych, z których
składa się pasza opatrzonego nagłówkiem "skład", podaje nazwę każdego materiału paszowego zgodnie z katalogiem "nazwa i odsetek wagowy materiału paszowego", jeżeli ich obecność jest podkreślona na etykiecie za pomocą słów, ilustracji lub symboli graficznych".
Syntezą wywodu rozstrzygnięcia jest artykuł 13 rozporządzenia (76722009, który stwierdza iż, "Etykietowanie oraz prezentacja materiałów paszowych i mieszanek paszowych mogą wskazywać w szczególności na obecność lub brak w paszy danej substancji, na szczególne cechy lub proces żywieniowy albo na szczególną funkcję związaną z którymkolwiek z wymienionych aspektów, o ile spełnione są następujące warunki:
a) oświadczenie jest obiektywne, możliwe do zweryfikowania przez właściwy
organ i zrozumiałe dla użytkownika paszy; oraz
b) osoba odpowiedzialna za etykietowanie dostarcza na wniosek właściwego
organu uzasadnienie naukowe oświadczenia z wykorzystaniem publicznie
dostępnych dowodów naukowych albo przy użyciu udokumentowanych badań
przeprowadzonych przez przedsiębiorstwo.
Z kolei zgodnie z artykułem 11 ust 1 lit c) etykietowanie i prezentacja pasz wprowadzają użytkownika w błąd m.in. w przypadku "przypisywania paszom skutków lub cech, których nie posiadają, lub przez sugerowanie, że posiadają specyficzne cechy, gdy w rzeczywistości cechy takie posiadają wszystkie podobne pasze."
Właściwy organ podczas gdy wykryje niezgodności w tym przypadku dotyczące oznakowania karmy dla zwierząt domowych z prawem paszowym, podejmuje działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze, zgodnie z art. 54, ust 2, lit a i b rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt.
Mając zatem powyższe na uwadze organ II instancji stwierdził, iż Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. wydając decyzję dnia [...] września 2010 r. nie naruszył przepisów:
rozporządzenia (WE) Nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi
(Dz. U UE.L.2002.273. 1; Dz. U UE-sp. 03-37-92 z późn. zm.), dyrektywy z dnia 23 czerwca 1982 r. ustanawiającej kategorie materiałów paszowych, które mogą być stosowane do celów etykietowania mieszanek paszowych dla zwierząt domowych (Dz.U L.82.213.27), ani zapisów przewodnika Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Karmy dla Zwierząt (FEDIAF). Ponadto należy wskazać, że użycie przez stronę terminu, iż zawiera "świeże mięso" w stosunku do produktu jakim jest karma dla zwierząt wyprodukowana z materiału kategorii III nieprzeznaczonego do spożycia przez ludzi może wprowadzić w błąd potencjalnego nabywcę, co do właściwości karmy, gdyż takie określenia wyraźnie sugeruje, że do jej wyprodukowania użyto surowca zdatnego do spożycia przez ludzi. Natomiast Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. w rozstrzygnięciu decyzji własnej z dnia [...] września 2010r. określił termin usunięcia uchybień w okresie 14 dni od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji. Organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji nie uwzględnił 14 dniowego terminu przysługującego stronie na wniesienie odwołania, biegnącego od dnia doręczenia decyzji. Tym samym organ odwoławczy postanowił uchylić w całości zaskarżoną decyzję i w tym zakresie rozstrzygnąć sprawę co do istoty.
"M. " Spółka z z o.o. z siedzibą z m. K. wniosła skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...].11.2010r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej częściowe uchylenie - tj. co do pkt. 2 i 4, ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji w tej części oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:
naruszenie przepisów Rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004r, ustanawiającego szczególne
przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego,
które to przepisy dotyczą żywności przeznaczonej dla ludzi, poprzez zastosowanie
ich do karmy dla zwierząt domowych, czyli produktu nieprzeznaczonego do spożycia
przez ludzi, a w szczególności art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 oraz punktu 1.10. i punktu
7.1. Załącznika I do ww. Rozporządzenia;
naruszenie przepisów Rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków
spożywczych, które to przepisy dotyczą żywności przeznaczonej dla ludzi, poprzez
zastosowanie ich do karmy dla zwierząt domowych, czyli produktu nieprzeznaczonego do spożycia przez ludzi;
naruszenie przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (We) Nr
767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania
pasz, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i
Rady i uchylające dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/511/EWG,
dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/I 13/WE i 96/25/WE
oraz decyzję Komisji 2004/21 7/WE; poprzez błędne ich zastosowanie, polegające na
przyjęciu, że treść tych przepisów stanowi podstawę do stwierdzenia, że użycie przez
Spółkę oznaczenia "świeże mięso" może wprowadzać konsumentów w błąd, w
szczególności art. 11 orazart.13 Rozporządzenia Nr 767/2009;
naruszenie art. 6 i 8 kpa poprzez wydanie decyzji na podstawie przepisów, które nie
mają zastosowania do działalności prowadzonej przez Spółkę oraz do produktów
przez nią wytwarzanych. Decyzja narusza w ten sposób zasadę praworządności oraz
zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;
naruszenie art. 107 § 1 kpa poprzez zaniechanie wyraźnego wskazania w treści
decyzji (w szczególności w jej komparycji) przepisów prawa, na podstawie których
decyzja została wydana, co utrudnia skarżącemu sformułowanie zarzutów, a Sądowi
poddanie decyzji kontroli. Jako podstawa prawna w rozstrzygnięciu decyzji został
wskazany wyłącznie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, który nie mógł stanowić
materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia. Ponadto, akty prawne prawa Unii
Europejskiej są w uzasadnieniu decyzji wielokrotnie powoływane w sposób ogólny,
bez wskazania konkretnych przepisów;
naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa poprzez arbitralne i nie znajdujące
oparcia w materiale zgromadzonym w sprawie przyjęcia, że oznaczenie "z dodatkiem
świeżego mięsa" stosowane przez skarżącego mogą doprowadzić konsumentów do
błędnego przekonania, że mają do czynienia z produktem przeznaczonym do
spożycia przez ludzi,
- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jako że decyzja nakłada na skarżącego
obowiązek (zakaz używania określonego oznaczenia produktów i zakaz
wprowadzania do obrotu produktów z określonym oznaczeniem) bez podstawy
prawnej, z powołaniem się na przepisy dotyczące żywności przeznaczonej dla ludzi,
które nie znajdują zastosowania do karmy dla zwierząt domowych.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że mięso używane przez Spółkę do produkcji karmy dla zwierząt domowych zostało sklasyfikowane jako surowiec kategorii 3, definiowany w art. 6 rozporządzenia nr 1774/2002. Stosowane przez Spółkę oznaczenie produktów nie narusza przepisów dotyczących pasz a w związku z tym nie ma podstaw do nałożenia na Spółkę zakazu wprowadzania produktów tak oznaczonych do obrotu. Dalej skarżąca wskazała, że organ orzekał w oparciu o przepisy rozporządzenia, które mają zastosowanie wyłącznie do żywności przeznaczonej do spożycia przez ludzi, nie zaś do karmy dla zwierząt domowych. Skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniami organu zgodnie, z którym oznakowanie "świeże mięso" mogłoby być stosowane wyłącznie pod warunkiem, że dany producent spełnia wymagania w zakresie przetwórstwa świeżego mięsa. Należy bowiem odróżnić definicję terminu "świeże mięso" od wymogów jakie stawia się zakładom produkującym żywność w tym żywność oznaczona jako "świeże mięso". Wymagań tych nie należy traktować jako elementu składowego definicji "świeżego mięsa" lecz jako obowiązki producenta wynikające z faktu przetwarzania świeżego mięsa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać jej uchyleniem a tym bardziej stwierdzeniem nieważności. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 145§1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej: P.p.s.a.) sąd uchyla decyzję jedynie w sytuacji gdy stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
administracyjnego,
inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny
wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że mimo, iż "M." Spółka z o.o. zaskarżyła jedynie część decyzji (co do pkt. 2 i 4) to Sąd zobligowany był do
oceny całej decyzji. Pkt 2 i 4 jest bowiem konsekwencją pkt. 1 decyzji, którym organ uchylił decyzję organu I instancji a następnie orzekł co do istoty sprawy. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika jednak bezspornie, że uchylenie decyzji organu I instancji i orzeczenie na nowo związane jest li tylko z naruszeniem prawa w części dotyczącej ustalenia terminu do usunięcia przez Spółkę naruszeń. W tej sytuacji Sąd przyjął, że skarga dotyczy tej części rozstrzygnięcia, w której organ zakazał Spółce wprowadzania do obrotu karmy oznaczonej sformułowaniem, iż zawiera "świeże mięso" w przypadku, gdy dokumentacja towarzysząca przyjęciu surowca wskazuje na jego klasyfikację jako uboczny produkt pochodzenia zwierzęcego.
Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w w/w zakresie Sąd w pełni podzielił argumentację organu co do tego, że wprowadzona do obrotu karma dla zwierząt domowych została wadliwie oznakowana tj. w sposób, który mógł wprowadzać w błąd nabywcę, w szczególności co do (...) składu (...) oraz sposobu produkcji. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 30 ust. 5 pkt.1 ustawy z dnia 22 lipca 2006. o paszach (dz.U. nr 144, poz. 1045 z późn.zm) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji oznakowanie materiałów paszowych i mieszanek paszowych nie może wprowadzać w błąd nabywcy, w szczególności co do ich tożsamości, w tym rodzaju, właściwości, pochodzenia, składu, ilości oraz sposobu produkcji (1).
I tak niesporne z niniejszej sprawie jest, że wprowadzony do obrotu przez skarżącą spółkę produkt jest paszą w rozumieniu w/w ustawy o paszach oraz, że mają w stosunku do niego zastosowanie przepisy m.in. rozporządzenia (WE) nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z 3.10.2002r. ustalające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do pożycia przez ludzi oraz Dyrektywa Komisji z dnia 23 czerwca 1982r. nr 82/475/EWG ustalająca kategorie materiałów paszowych, które mogą być stosowane do celów etykietowana mieszanek paszowych dla zwierząt domowych. Skarżąca przyznała również, że przedmiotowa karma to produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego - surowiec kategorii 3. Zgodnie z definicją tego surowca zawartą w w/w rozporządzeniu (WE) nr 1774/2002 surowiec kategorii 3 to produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego zawierające m.in. części zwierząt po uboju, nadające się do spożycia przez ludzi zgodnie z ustawodawstwem wspólnotowym ale nie przeznaczone do spożycia przez ludzi ze względów handlowych.
Podkreślenia wymaga, że dla prawidłowego oznakowania produktów paszowych mającego na celu wyeliminowanie błędu po stronie konsumenta dyrektywa nr 82/475/EWG wprowadziła zasadę, że etykietowanie mieszanek paszowych muszą zawierać odpowiednie informacje dla użytkowników tych produktów natomiast kategoria może być wskazana jedynie w przypadku gdy użyty składnik lub składniki są objęte definicją danej kategorii. Jednocześnie - jak trafnie wskazał organ - w przypadku gdy na mocy art. 5c Dyrektywy 79/373/EWG wskazanie szczególnej nazwy materiału paszowego może zostać zastąpione nazwą kategorii, do którego materiał paszowy należy na opakowaniu mogą być wskazane wyłącznie kategorie wskazane w załączniku. A zatem dyrektywa ta określa m.in. sposób w jaki winny być oznaczone pasze. W/w załącznik Dyrektywy wymienia w sposób enumeratywny kategorie materiałów paszowych. I tak m.in. wskazuje na kategorię "Mięso oraz produkty pochodzenia zwierzęcego". Jednocześnie definiuje tę kategorię wskazując, że są to "wszystkie mięsne części poddanych ubojowi stałocieplnych zwierząt lądowych, świeże lub zakonserwowane przez odpowiednie przetworzenie oraz wszelkie produkty i pochodne rozbioru tuszy lub części tuszy stałocieplnych zwierząt lądowych". W tej sytuacji nie można odmówić słuszności twierdzeniom skarżącej, że określenie "mięso" mieści się w definicji kategorii "mięsa oraz produktów pochodzenia zwierzęcego j.w. Ta okoliczność nie była jednak kwestionowana przez organ. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się bowiem do używania określenia "świeże" mięso.
Należy przy tym podkreślić, że cyt. załącznik do Dyrektywy nr 843/475 wprawdzie w definicji tej kategorii używa pojęcia "świeże" jednak jednocześnie nie definiuje tego pojęcia. Rację ma zatem organ, że w takiej sytuacji należy poszukiwać definicji omaw. określenia w innych aktach prawnych. Trafne są w tej sytuacji wywody organu, że również w okolicznościach niniejszej sprawy, definicji "świeżego mięsa" należy poszukiwać w załączniku I pkt. 1.10 rozporządzenia (WE) 853/2004, w którym definiuje się omaw. pojęcie poprzez wskazanie, że jest to mięso nie poddane żadnemu procesowi poza chłodzeniem, mrożeniem lub szybkim mrożeniem w tym mięso pakowane próżniowo lub w atmosferze kontrolowanej. Dodatkowo art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 842/2004 określa podmioty (przedsiębiorstwa sektora spożywczego), które mogą używać omaw. określenia mięsa, a odnoszą się one do sposobu wytwarzania tego produktu, dystrybucji, a przede wszystkim konieczności dokonania przez te zakłady rejestracji lub zatwierdzenia działalności co ma na celu
nadzór nad tymi podmiotami. Nie ulega wątpliwości, że mięso używane do produkcji przedmiotowej paszy nie posiada w/w cech .
Natomiast nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącej, iż jest ona uprawniona do używania omaw. pojęcie ("świeże") albowiem odpowiada ono zasadom określonym w Przewodniku Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Karmy dla Zwierząt (FEDIAF). Niezależnie od wywodów organu administracji w tym zakresie wskazać należy, że Przewodnik ów nie stanowi źródła prawa i nawet jeśli określa znaczenie tego pojęcia to skarżąca nie może, bez powiązania z innymi przepisami powszechnie obowiązującymi, opierać się na takiej definicji. Jedynie na marginesie wskazać należy, że poszukiwanie wykładni różnych pojęć w źródłach pozaprawnych jest możliwe li tylko w sytuacji gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie definiują danego pojęcia. Z taką sytuacją natomiast nie mamy do czynienia w okolicznościach niniejszej sprawy.
Reasumując nie zasługują na uwzględnienie zawarte w skardze zarzuty, iż przepisy rozporządzeń nr 852/2004 i 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29.04.2004r. nie mogą mieć zastosowania a w konsekwencji, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zasady praworządności określonej w art. 6 kpa.
Jak wskazała sama skarżąca stosowane przez nią do produkcji karmy produkty należą do produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi. Skoro ani w rozporządzeniu nr 1774/2002 z 3.10.2002r. ani innym akcie wspólnotowym czy też wewnętrznym nie wskazano definicji "świeżego mięsa", które bez wątpienia może wchodzić w skład paszy to definicji tej należy poszukiwać w innych źródłach prawa. Pośrednio takie uprawnienie wynika także z rozporządzenia nr 853/2004 (21), w którym wskazano, że na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji występują wzajemne powiązania między sektorami przedsiębiorstw sektora spożywczego, łącznie z sektorem paszowym, co wymaga odpowiedniej komunikacji między podmiotami. Nawet jeśli - jak wywodzi skarżąca spółka przepisy rozporządzenia nr 852/2004 i 853/2004 nie mają bezpośredniego zastosowania do pasz, to nie oznacza to, że zdefiniowane w nim terminy można stosować do innych produktów używając ich w innym znaczeniu. Takie działanie może bowiem - jak trafnie wskazał organ wprowadzić w błąd konsumenta. Wprawdzie przeciętny konsument nie posiada wiedzy dotyczącej szczegółowej definicji "świeżego mięsa" zawartej w w/w aktach
prawnych jednakże niewątpliwie łączy pojęcie "świeży" ze "zdatnym do spożycia przez ludzi". Wobec tego nie można odmówić słuszności twierdzeniom organu, że wprowadzone przez "M. " oznaczenie karmy [...], że "zawiera świeże mięso" może wprowadzić w błąd konsumenta co do składu produktu a to narusza art. 30 ust. 5 pkt. 1 ustawy o paszach w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że z oznakowania tego produktu jasno wynika, że produkt ten jest przeznaczony do spożycia przez zwierzęta domowe. Chodzi bowiem o skład tego produktu.
Natomiast rację ma skarżąca, że zaskarżona decyzja - zwłaszcza w komparycji - nie dość precyzyjnie określa podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wskazanie takiej podstawy w komparycji jest o tyle istotne, że decyzja organu odwoławczego ma charakter kasacyjny - organ uchylił decyzje organu I instancji. Prawidłowo zatem po uchyleniu decyzji winien był wskazać w komparycji podstawę prawną "nowego" rozstrzygnięcia. Uchybienie to jednak, biorąc pod uwagę treść uzasadnienia, w którym wskazuje się na art. 30 ust. 5 pkt. 1 ustawy o paszach jak i art. 54 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia a w konsekwencji nie może stanowić podstawy uchylenia decyzji.
Reasumując zaskarżona decyzja, nie narusza prawa w stopniu, który mógłby uzasadniać jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, skoro stwierdzone uchybienia przepisom prawa pozostawały bez wpływu na wynik sprawy. Mając zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa oraz że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w/w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło