VII SA/Wa 69/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), sędzia WSA Izabela Ostrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skarg H. S. i K. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego I. skargi oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego B. Z., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) po zapoznaniu się z zażaleniem Pani [...] na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]Nr [...]z dnia [...].02.20112r. w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku nałożonego decyzją PINB [...]Nr [...] z dnia [...].09.2000r., nakazującej Państwu [...]oraz Panu [...]dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalno - gospodarczego znajdującego się na działce nr ew. [...], obr. [...]KW- [...]od strony ul. [...]– umorzył postępowanie zażaleniowe. W uzasadnieniu organ II Instancji wskazał, że w związku z niewykonaniem przez zobowiązanych obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji PINB [...] Nr [...] z dnia [...].09.2000r. organ powiatowy działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia [...] czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczął na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...]z dnia [...].06.2011r. względem Pani [...]postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie. W toku niniejszego postępowania egzekucyjnego PINB [...]postanowieniem [...] Nr [...]z dnia [...].02.20112r. skierował egzekwowany obowiązek do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych. Pismem z dnia 05.03.2012r. Pan [...]wniósł w ustawowym terminie zażalenie na w/w postanowienie.  W wyniku rozpatrzenia w/w zażalenia [...]WINB postanowieniem Nr [...]z dnia [...].03.2012r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji Nr [...]. Następnie w dniu 29.03.2012r. wpłynęło zażalenie Pani [...]na w/w postanowienie PINB [...]Nr [...]z dnia [...].02.20mr. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowa sprawa została już merytorycznie rozpatrzona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za zasadne organ uznał umorzenie postępowania zażaleniowego prowadzonego na skutek wniesienia przez stronę kolejnego zażalenia na postanowienie Nr [...]z dnia [...].02.20112r. Organ stopnia wojewódzkiego rozpoznał przedmiotową sprawę pod względem merytorycznym na podstawie przesłanych przez PINB [...]dokumentów. [...]WINB nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. Rozpatrzenie zażalenia Pani [...]na postanowienie organu powiatowego Nr [...]prowadziłoby do ponownego merytorycznego badania tej samej sprawy, a co się z tym wiąże postanowienie wydane w wyniku tego rozpatrzenia obarczone byłoby kwalifikowaną wadą prawną wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Ponadto należy wskazano, że postanowienie [...]WINB Nr [...] z dnia [...].03.2012r. zostało skutecznie doręczone Pani [...]w dniu 30.03.2012r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tego postanowienia. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że należy wydać postanowienie o umorzeniu postępowania zażaleniowego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 Kpa w związku z art.144 Kpa. Skargi na to postanowienie złożyli [...], która stwierdziła, że nie miała nic wspólnego z samowolą budowlaną oraz [...], który wskazał, że decyzja i postanowienie wydawane przez Inspektoraty WOP i PJNB dot. jego są naruszaniem prawa, ponieważ jego nie dotyczą. Ja nie jest właścicielem ani inwestorem, tylko spadkobiercą i nie ma nic wspólnego z samowolą budowlaną. W dniu 25.09.2000 r. w Kancelarii Notarialnej w [...]sprzedał część nieruchomości [...]oraz nastąpiła darowizna na rzecz [...]. Z tego powodu upomnienie z dnia [...].02.2001 r. jak i postanowienie nr [...] (które było dostarczone jak już nie był właścicielem nieruchomości przy ul. [...]) nie powinno być na niego. Postanowienie z dnia [...].10.2004 r. wydane przez [...]Wojewódzki Inspektorat Nadzoru Budowlanego było wydane po ([...].09.2004 r.) śmierci [...] [...]. To postanowienie było wysłane na adres ul. [...]. Nigdy nie mieszkał w [...] ani nie był zameldowany jak również [...]. W dniu [...].11.2008 r. w Kancelarii Notarialnej w [...] [...] w umowie darowizny darowała swoje udziały w nieruchomości przy ul. [...]na rzecz [...]. Inwestorem samowoli budowlanej to jest budynku jak i szkieletu kontenera i kontenera na działce nr [...] jest [...]. Mieszka on w tym budynku. Kontener nie jest związany na stałe z gruntem i kontenery zostały zakupione w 1988r. od firmy [...]w [...] i następnie zostały przywiezione Dlatego zwracał się z prośbą o anulowanie tytułów wykonawczych i postanowień. W odpowiedzi na skargi organ wnosił o ich oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowana w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po zapoznaniu się z zażaleniem [...]na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]Nr [...]z dnia [...].02.20112r. w przedmiocie skierowania do wykonania zastępczego obowiązku nałożonego decyzją PINB [...]Nr [...]z dnia [...].09.2000r., nakazującej Państwu [...]oraz Panu [...]dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku mieszkalno - gospodarczego znajdującego się na działce nr ew. [...], obr. [...]od strony ul. [...]– umorzył postępowanie zażaleniowe. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonym postanowieniu. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zauważyć należy, iż przepis ten spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia (v. B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 10. wydanie. Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 2009, s. 600). Art. 16 § 1 k.p.a. stanowi zaś, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Z akt sprawy niniejszego postępowania wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...]postanowieniem Nr [...]z dnia [...].02.20112r. skierował egzekwowany obowiązek do wykonania zastępczego na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanych. Pismem z dnia 05.03.2012r. [...]wniósł w ustawowym terminie zażalenie na w/w postanowienie.  W wyniku rozpatrzenia w/w zażalenia [...]WINB postanowieniem Nr [...]z dnia [...].03.2012r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji Nr [...]. Następnie w dniu 29.03.2012r. wpłynęło zażalenie [...]na w/w postanowienie PINB [...]Nr [...]z dnia [...].02.20mr. W związku z tym należy uznać, że w momencie składania zażalenia przez [...]przedmiotowa sprawa została już merytorycznie rozpatrzona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Z tego względu zasadnie organ uznał konieczność umorzenia postępowania zażaleniowego prowadzonego na skutek wniesienia przez stronę kolejnego zażalenia na postanowienie Nr [...]z dnia [...].02.20112r. Rozpatrzenie zażalenia [...]na postanowienie organu powiatowego Nr [...]prowadziłoby do ponownego merytorycznego badania tej samej sprawy, a co się z tym wiąże postanowienie wydane w wyniku tego rozpatrzenia obarczone byłoby kwalifikowaną wadą prawną wskazaną w art. 156 § 1 pkt 3 Kpa. Podkreślić też należy, że w momencie rozstrzygania przez organ odwoławczy postanowienie Nr [...]z dnia [...].03.2012 r. pozostawało w obrocie prawnym. Prawidłowo zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził więc, że w sytuacji, gdy już raz rozstrzygnięto ostatecznym postanowieniem o danej sprawie, ma miejsce ochrona powagi rzeczy osądzonej - res iudicata, która powoduje niedopuszczalność ponownego prowadzenia postępowania w tej sprawie. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., niedopuszczalne jest ponowne orzekanie w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją (postanowieniem w zw. z art. 126 k.p.a.). Gdyby organ administracyjny prowadził sprawę merytorycznie po raz drugi, to wówczas wystąpiłaby wada uzasadniająca stwierdzenie nieważności tej drugiej decyzji (postanowienia). Zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 maja 2009 r. II OSK 783/08 stwierdził, że decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tego organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (res iudicata). Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności. Podnoszone w skargach okoliczności dotyczące sprawcy samowoli budowlanej pozostają w oczywisty sposób poza zakresem rozpoznania sprawy dotyczącej umorzenia postępowania zażaleniowego. W związku z wskazaną wyżej okolicznością i wobec tego, że Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.