VII SA/Wa 69/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-24

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej, w szczególności nie wyjaśnił kwestii jednorazowej wypłaty znaczącej kwoty?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, gdy wnioskodawca nie wykazał w sposób wiarygodny i wyczerpujący swojej wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej ponoszenie jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, a brak wystarczających informacji uniemożliwia sądowi pozytywne rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. 620-648 zł miesięcznie, ponosząc miesięczną opłatę za gaz w wysokości 50 zł. Wnioskodawca nie wyjaśnił kwestii jednorazowej wypłaty 12.000 zł, mimo wezwania. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a wnioskodawca złożył sprzeciw, dołączając wyciągi bankowe potwierdzające zajęcie komornicze części środków. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu [...] od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2016 r. odmawiającego [...] przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi [...] i [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego postanawia odmówić [...] przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy VII SA/Wa 69/16 wpłynął na formularzu PPF wniosek uczestnika postępowania [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Dane w formularzu PPF zostały -na wezwanie referendarza- uzupełnione dodatkowymi wyjaśnieniami. Z treści nadesłanego przez wnioskodawcę formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z świadczenia emerytalnego w wysokości 620 zł miesięcznie. Jedyną opłatę jaką ponosi miesięcznie jest opłata za gaz w wysokości 50 zł. Z dodatkowych wyjaśnień nadesłanych na wezwanie referendarza wynika, że wnioskodawca nie uzyskuje od nikogo żadnej pomocy, nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. W formularzu oprócz uzyskiwanych dochodów wnioskodawca wpisał wysokość środków które - jak wskazał - ostatnio otrzymał. Zapis jest niewyraźny, jednak prawdopodobnie wskazuje kwotę 12.000 zł. Na wezwanie do wyjaśnienia tej kwestii wnioskodawca udzielił lakonicznej odpowiedzi, że ostatnio otrzymał jednorazową wypłatę. Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lipca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 69/16 odmówiono [...] przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Na to orzeczenie został skutecznie (w zakreślonym terminie) złożony sprzeciw. W sprzeciwie [...] nadal nie wyjaśnił kwestii jednorazowej wypłaty w wysokości 12.000 zł. Wskazał, że w lipcu komornik zajął mu 400,23 zł, a więc na życie pozostało 200,50 zł. Na potwierdzenie czego dołączył wyciąg z bankomatu z rachunku bankowego sporządzony w dniu 22 lipca 2016 r. zawierający listę ostatnich 10 transakcji, oraz wyciąg łączony z rachunku bankowego sporządzony w dniu 30 czerwca 2016 r. za miesiąc czerwiec, potwierdzający, że istnieje zarejestrowane zajęcie egzekucyjne na rachunku wnioskodawcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawcę sprzeciwu - na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowienie referendarza sądowego traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ten zakres pomocy zarezerwowany jest tylko i wyłącznie dla osób ubogich, znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, uniemożliwiającej wyłożenie jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów sądowych bądź ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (bądź obu tych pomocy) i takiej, w której wnioskodawca nie ma potencjalnych możliwości na zdobycie tychże środków (brak majątku i obiektywnych możliwości na jego pozyskanie). Okoliczności braku środków powinny być zatem wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Jest to zatem instytucja umożliwiająca prowadzenie sprawy sądowej osobom bardzo ubogim. W niniejszej sprawie wnioskodawca utrzymuje się z emerytury w wysokości 648,82 zł netto miesięcznie, pomniejszonej z powodu egzekucji komorniczej – jednak nie sposób ustalić wysokości miesięcznego zajęcia komorniczego bowiem z nadesłanego wyciągu z bankomatu wynika, że komornik w miesiącu lipcu zajął 400 zł. Jednak w miesiącu czerwcu nie zajął żadnej kwoty, co wynika z nadesłanego wyciągu łączonego z rachunku bankowego wnioskodawcy. Wnioskodawca -pomimo wezwania- nie doprecyzował kwestii związanej z jednorazową wypłatą w wysokości 12.000 zł. Jednocześnie z wyjaśnień wnioskodawcy trudno wywnioskować jaka jest jego rzeczywista sytuacja materialna, i jakie ponosi realne koszty utrzymania miesięcznego. Jeszcze raz podkreślić należy, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek uprawdopodobnienia swojej sytuacji materialnej a zatem przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. W związku z niewystarczającym uzasadnieniem wniosku zawartym w formularzu PPF, dodatkowych wyjaśnieniach oraz sprzeciwie, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku uczestnika postępowania o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Sąd w sytuacji braku informacji wymaganych od wnioskodawcy, na których mógłby oprzeć orzeczenie o przyznaniu prawa pomocy, uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy i zmuszony był odmówić jego przyznania. Na marginesie wskazać uczestnikowi można, że sprawa została już prawomocnie zakończona. Z tych względów na podstawie art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło