VII SA/Wa 690/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. B. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VIISA/Wa 690/10 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., po rozpatrzeniu odwołania M. B., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie okien w ścianie budynku usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] [...] w R., od strony działki nr [...] przy ul. [...] [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem tego postępowania było zbadanie legalności okien w ścianie budynku usytuowanym z otworami okiennymi od strony działki sąsiedniej. Ustalenia organu I instancji wykazały, że znajduje się tam 5 otworów okiennych i drzwi wejściowe do budynku, a ściana ta znajduje się ok. 3,5 m od granicy z działką sąsiednią nr [...]. Budynek był wykonany w oparciu o pozwolenie na budowę z 1975 r., a następnie w oparciu o decyzję z dnia [...] listopada 1995 r. przebudowano strych budynku na pomieszczenia mieszkalne. Zatwierdzony projekt przewidywał roboty modernizacyjne polegające na wymianie stolarki okiennej na okna trzyszynowe – w ścianie od granicy działki nr [...] znajdywały się 3 okna i 2 otwory wypełnione luksferami. W 1993 r. luksfery zostały wymienione na nieotwieralne ramy oszklone, natomiast w roku 2006 obecna właścicielka wymieniła stare ramy na okna otwierane. W ocenie organu odwoławczego materiał zebrany w sprawie został prawidłowo przeanalizowany przez organ powiatowy, którego stanowisko o braku podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w trybie art. 50 i 51 prawa budowlanego czy tez art. 66 prawa budowlanego jest prawidłowe. Organ odwoławczy podkreślił też, że w okresie budowy, w myśl obowiązujących wówczas przepisów technicznych ważna była odległość między budynkami, a nie od granicy i przepisy te dopuszczały sytuowanie budynku zwróconego jedną ścianą do sąsiedniego budynku, w której znajdują się płaszczyzny szklone szkłem lub luksferami. W ocenie organu odwoławczego otwory okienne zostały prawnie dopuszczone w dacie budowy obiektu i obecny właściciel nie ma obowiązku ich zamurowywania, zaś ewentualne ograniczenia przy korzystaniu z prawa własności sąsiada podlegają dochodzeniu na drodze cywilnej. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł M. B. – właściciel sąsiedniej działki, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją poprzedzającą. Skarżący zarzucił naruszenie art. 51 i 66 § 1 pkt 3 Prawa budowlanego oraz art. 7. 11 i 77 kpa. Wskazał, że postępowanie w sprawie okien toczy się od 4 lat, a organ powiatowy nie rozważył kwestii podkreślonych w poprzedniej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. i umorzył postępowanie. Dla skarżącego zaskarżona decyzja jest kuriozalna, bowiem organy dokonały ustaleń w sposób dowolny, nie dokonano dokładnego pomiaru odległości budynku inwestora od granicy, nie został przeprowadzony dowód z projektu budynku, a istnienie okien organ uznał na podstawie projektu instalacji gazowej, zaś wszystkie działania organu sprawiają wrażenie, ze zmierzały one za wszelką cenę do wydania decyzji korzystnej dla inwestora – R. D. W ocenie skarżącego uzasadnione byłoby wydanie w tej sprawie decyzji z art. 66 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego nakazującej przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie otworów okiennych w przedmiotowej ścianie. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem organy naruszały przepisy postępowania. Objęte skargą decyzje zapadały w postępowaniu administracyjnym wszczętym w 2006r. w sprawie legalności okien w ścianie budynku usytuowanego na działce nr [...] przy ul. [...] [...] od strony działki nr [...] przy ul. [...] [...] w R. W toku postępowania organ powiatowy nakazał inwestorowi zamurowanie okien klatki schodowej luksferami, lecz decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, z uwagi na brak pełnej analizy stanu faktycznego, podanej różnej odległości od granicy, brak stanowiska organu co do wszystkich 5 otworów okiennych w spornej ścianie w tym co do kwestii, które z nich są otwieralne. Wskazane przez organ wojewódzki braki postępowania wymagały szczegółowego uzupełnienia i wyjaśnienia również w kontekście pisma rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń pożarowych wskazującego, ze okna na klatce schodowej nie są uchylono – rozwieralne i że są nadal nieotwieralne. Te zalecenia organu odwoławczego nie zostały uwzględnione. Rozpoznający ponownie sprawę organ powiatowy oparł się na projekcie instalacji gazowej stanowiącej załącznik do pozwolenia z dnia [...] stycznia 1976 r. wraz z rysunkami (brak dokumentów dotyczących obiektu budowlanego – dziennik budowy) oraz opinii z dnia [...] lutego 2009 w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Analiza tej dokumentacji wskazuje, że w przedmiotowym budynku od strony granicy z działką nr [...] zaplanowano okna, a jak wynika z opinii przeciwpożarowej ściana zewnętrzna z oknami jest usytuowana w odległości zgodnej z przepisami, ponieważ należy uwzględnić wymagania § 271 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych z 12 kwietnia 2002 r. Jak wskazał organ, zgodnie z przepisami nadzór budowlany może wszcząć postępowanie w sprawie legalności robót budowlanych (zgodność z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu) jedynie do czasu zakończenia robót. Skoro zatem budowę przedmiotowego budynku zakończono w 1980 r. ( brak zastrzeżeń odnośnie przystąpienia do użytkowania), a z zatwierdzonego projektu instalacji gazowej wynika, że wówczas w ścianie zwróconej w stronę granicy z działką [...] umieszczone były okna, to nie było - zdaniem organu - podstaw do zastosowania art. 51 prawa budowlanego, jak również art. 66 tej ustawy, a zasadne umorzenie przedmiotowego postępowania. Ze znajdującego się w aktach projektu adaptacji pomieszczeń strychowych na mieszkalne, zatwierdzonego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1995 r. wynika wykonanie robót modernizacyjnych polegających na wymianie stolarki okiennej na okna trzyszynowe. W projekcie tym wskazane jest, że w ścianie przedmiotowego budynku od strony działki [...] znajdowały się 3 okna i 2 otwory wypełnione luksferami. Jak wskazał organ w postępowaniu administracyjnym ustalono, ze luksfery w 1993 zostały wymienione na nieotwieralne ramy oszklone. Natomiast obecna właścicielka w 2006 r. wymieniła stare ramy na okna otwierane. Zatem, jeżeli w ramach remontu w 2006 r. została dokonana modernizacja okien z nieotwieralnych na otwieralne, usytuowananych od strony sąsiedniej działki w odległości od granicy 3,5 m, rozważeniu podlega kwestia czy nie został naruszony zapis § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Pamiętając, że zaskarżone decyzje wydano w przedmiocie umorzenia postępowania prowadzonego w sprawie legalności okien w ścianie budynku od strony działki sąsiedniej wskazać należy, ze decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji publicznej wydaje, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, co zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Podkreślić należy zatem, że postępowanie prowadzone na wniosek strony i dotyczące realizacji robót odbiegających od obowiązujących przepisów nie stało się bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić jedynie w sytuacji, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje (tak też SN w wyroku z dnia 1 marca 1984 r. II SA 2085/83, ONSA 1984, Nr 1, poz. 23) bądź strona na żądanie której wszczęto postępowanie cofnie swój wniosek. Taka sytuacja nie zaistniała, a organy obu instancji przyjęły zasadność umorzenia, czym naruszyły art. 105 kpa. Z kolei tryb postępowania przewidziany w art. 50 i 51 Prawa budowlanego zmierza do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem i rzeczą organu jest ustalenie czy w sprawie istnieje konieczność nałożenia na inwestora obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, czy też odmowy nałożenia takich obowiązków, których domaga się osoba wszczynająca postępowanie administracyjne. Z powyższych względów, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 ust. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przy orzekaniu zastosowanie art. 152 i 200 powołanej ustawy. Orzekając ponownie w sprawie organ zastosuje się do zapisów art. 7 i 77 § 1 kpa przeprowadzając dokładne ustalenia, czy przy remoncie w 2006 r. w przedmiotowej sprawie został zmieniony charakter okien na otwieralne (nie wynika to z protokołów oględzin z dnia [...] sierpnia 2006 r., [...] października 2006 r. czy [...] listopada 2006 r., a właścicielka temu przeczy) i ilu okien, następnie – o ile okna otwieralne powstały w 2006 r. – rozważy, czy nie mają zastosowania obecnie obowiązujące przepisy dotyczące sytuowania budynku i dopiero w oparciu o całościowy materiał sprawy podejmie decyzję w przedmiocie zastosowania postępowania z art. 50 i 51 Prawa budowlanego mającego na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.