VII SA/Wa 698/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi H. K., W. M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących H. K., W. M. K. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygnatura akt VIISA/Wa 698/10 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę ( inwestorowi – [...][...] S.A w [...]) inwestycji w postaci budowy dwupoziomowego skrzyżowania drogi z torami kolejowymi – wiaduktu kolejowego w km. 36,772 linii kolejowej [...][...] –[...] nad drogą powiatową łączącą [...] i [...] w rejonie p.o. [...] w ramach przebudowy i rozbudowy ( modernizacji) linii kolejowej [...][...] – [...]. Nadał nadto tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji wniesionego przez W. i H. K. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podkreślił, iż podmiot który wniósł odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są wyłącznie inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. W. i H. K. nie są inwestorem a ich działka nr [...] nie znajduje się również w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane a realizacja tejże inwestycji nie przewiduje żadnych ograniczeń w sposobie zagospodarowania działki wynikających z przepisu prawa. Organ odwoławczy podkreślił nadto, że: 1) sam fakt, iż dany podmiot jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością na której ma być realizowana inwestycja nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę, 2) właściciele nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać konkretny przepis przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego, 3) stwierdzenie zgodności wykonanych lub projektowanych robót budowlanych z przepisami techniczno – budowlanymi w tym warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( co ma miejsce w przedmiotowej sprawie) co do zasady oznacza, iż usprawiedliwione interesy osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie zostały naruszone. Organ II instancji podkreślił, iż przymiot strony, który przysługiwał skarżącym w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie przenosi się automatycznie na postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę albowiem przepisy Prawa budowlanego regulują kwestię legitymacji procesowej w takim postępowaniu odrębnie. Przytoczono także treść art. 55 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) zgodnie z którym decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę co oznacza, iż organ administracji architektoniczno – budowlanej nie jest uprawniony do weryfikacji czy też formułowania odrębnej a w szczególności odmiennej oceny w tej materii. Podkreślono, że w przedmiotowym postępowaniu zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym ( Dz. U z 2007 r., Nr 16, poz. 94 z późn. zm.) w szczególności rozdziału 26 regulującego szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych o znaczeniu państwowym. Stosownie do tych przepisów Wojewoda nadaje decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek [...] S.A. jeżeli jest to niezbędne do wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego. Odnosząc się do kwestii podniesionych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, iż problemy ochrony własności czy też bilateralnych uzgodnień pomiędzy skarżącymi a inwestorem dotyczących spraw odszkodowawczych nie podlegają ocenie organów administracji architektoniczno – budowlanej w zakresie ich właściwości i pozostają bez wpływu na ocenę dopuszczalności z punktu widzenia przepisów ustawy Prawo budowlane realizacji zamierzenia budowlanego , którego dotyczy decyzja wydana w I instancji. Reasumując organ stwierdził, iż uznanie przez niego, że wnoszący podanie nie jest stroną następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Skargę na powyższą decyzję wnieśli małżonkowie K. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podnieśli m.in., że błędne jest stanowisko GINB jakoby uprawnienie do dysponowania nieruchomością pod inwestycje PKP nabyte w wyniku decyzji lokalizacyjnej i związane z rygorem jej natychmiastowej wykonalności było równoznaczne z pozbawieniem strony prawa własności do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Czym innym jest bowiem prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane a czym innym pozbawienie prawa własności do tej nieruchomości. Poza tym nie można właścicielowi nieruchomości ( który nie utracił jeszcze prawa własności do niej ) odmawiać przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę obiektu, który na tej właśnie nieruchomości ma być wzniesiony. Skarżący podkreślili, że są właścicielami nie tylko działki nr [...] ale i działki o numerze [...]. Mało tego, stoją na stanowisku, że działka nr [...] nie istnieje albowiem nie została prawnie wydzielona. W związku z tym zakres oddziaływania obiektu, którego dotyczy pozwolenie na budowę obejmuje nie tylko całą ww. nieruchomość ale również infrastrukturę i służebności z nią związane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona aczkolwiek nie wszystkie argumenty w niej przedstawione uznać należy za zasadne. Artykuł 28 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Co należy rozumieć pod pojęciem " obszar oddziaływania obiektu" wyjaśnia art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Otóż wskazuje on, że przez ów obszar należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisami odrębnymi w rozumieniu powyższego przepisu są jednak nie tylko przepisy techniczno – budowlane lecz także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisy z zakresu ochrony środowiska ( tak NSA m.in. w wyroku z dnia 28 marca 2007 r. sygn. akt II OSK 208/06 – ONSA WSA 2008 nr 1, poz. 12) Niewątpliwie celem ustawodawcy, który znowelizował art. 28 Prawa budowlanego ( z dniem 11 lipca 2003 r.) było zawężenie kręgu podmiotów mających przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji pozwalającej na budowę. Owo zawężenie dotyczy jednak de facto ich nieruchomości jednakże znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu, który ma powstać. Fakt, że dana nieruchomość będąca w przeszłości jedną działką i stanowiąca jedną całość ( gospodarczą, użytkową itp.) została podzielona na dwie lub więcej działek nie oznacza jednak, że tylko część tej nieruchomości ( niektóre działki) pozostaną w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Oczywistym jest także, że pojęcie nieruchomości nie jest tożsame z pojęciem jednej działki. Każda nieruchomość może się składać z jednej bądź z kilku działek. Jest to o tyle istotne, że wspomniany wyżej art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego operuje pojęciem nieruchomości. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy przypomnieć należy, iż w przeszłości nieruchomość skarżących obecnie składająca się z działek o numerach [...] i [...] była de facto i de iure jedną geodezyjnie wyodrębnioną działką ( nr [...]) stanowiącą ich własność. Jej podzielenie i wyodrębnienie działki nr [...] ( przeznaczonej na pas gruntu pod sporną inwestycję) i nr [...] ( pozostawionej w gestii skarżących) nie spowodowało samo w sobie pozbawienia skarżących przymiotu strony w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji opisanej w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] Twierdzenie, że wywłaszczenie części nieruchomości powoduje, iż właściciel pozostałej jej części nie ma interesu prawnego bycia stroną tylko z powodu tegoż wywłaszczenia jawi się jako naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W treści skargi jej autorzy przytaczają szereg argumentów wskazujących na oczywiste ograniczenia w zagospodarowaniu tego co im pozostało, przy czym nie chodzi tu wyłącznie o uciążliwości związane z pozbawieniem ich jej części ale chociażby o możliwość użytkowania i czynienia inwestycji ( także na działce oznaczonej nr [...]) Powyższe prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, 77 § 1 w związku z art. 80 kpa co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy weźmie pod uwagę powyższe uwarunkowania. Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.