VII SA/Wa 7/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2010 r. sprawy ze skargi Z. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2009 r., II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Z. W. kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej PINB, [...] postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., Nr [...] na podstawie art. 119 § 1 i art. 121 § 2 i 4 w zw. z art. 17 § 1 oraz art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zw. dalej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954, ze zm.) nałożył na B. i Z. W. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000,00 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych), za niedopełnienie obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...], wydanej przez PINB [...], nakazującej usunięcie nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] w W., stwierdzonych w opinii z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] sporządzonej przez J. M. przez: • podwyższenie 3 szt. kominów do wysokości zapewniającej właściwy ciąg powietrza w kanale kominowym; • instalację ław kominiarskich; • wykonanie wentylacji nawiewnej w pomieszczeniach gdzie zainstalowane są kotły gazowe CO; • montaż wkładu kwasoodpornego w przewodzie (oznaczonym w opinii kominiarskiej z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...]) obsługującym kocioł gazowy CO. Wyjaśnił, że ww. decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. jest prawomocna i ostateczna w toku postępowania administracyjnego, a obowiązki w niej określone winny być wykonane przez zobowiązanych. Organ I instancji podał, że w związku z niewykonaniem nakazu zawartego w jego decyzji Nr [...] wystosował w dniu [...] marca 2008 r. upomnienie Nr [...], a następnie w dniu [...] czerwca 2008 r. wystawił tytuł wykonawczy TYT-3, Nr [...], którym wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie. Stan faktyczny został określony na podstawie protokołu oględzin obiektu budowlanego z dnia [...] września 2009 r., Nr [...], sporządzonego przez pracownika PINB [...], w którym stwierdzono brak wykonania obowiązku wynikającego ze wskazanej prawomocnej decyzji. W uzasadnieniu organ nadzoru wyjaśnił dlaczego uznał za zasadne nałożenie grzywny w maksymalnej dopuszczalnej wysokości, tj. wskazał, że zobowiązani niewykonali obowiązku określonego decyzją Nr [...], przez prawie dwa i pół roku od daty jej wydania a przewody kominowe nie odpowiadają wymaganiom obowiązujących przepisów i nie mogą być przeznaczone do podłączenia wentylacji w pomieszczeniach pokoju, kuchni, łazienki, kotłów CO oraz kominka. Ponadto w opinii z dnia [...] marca 2007 r., Nr [...] z wyników przeprowadzonych oględzin - ekspertyzy urządzeń ogrzewczo-kominowych stwierdzono, iż w omawianym budynku mieszkalnym stwierdzono brak ław kominiarskich, wentylacji nawiewnej w pomieszczeniach, gdzie zainstalowane są kotły gazowe CO oraz wkładu kwasoodpornego w przewodzie Nr 10. Zażalenie na postanowienie PINB [...] złożył Z. W. wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania oraz na podstawie art. 136 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, zw. dalej k.p.a. (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.) wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia, czy istnieją techniczne możliwości usunięcia nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] w W. poprzez podwyższenie 3 szt. kominów do wysokości zapewniającej właściwy ciąg powietrza w kanale kominowym, a także opinii biegłego z zakresu kominiarstwa dla ustalenia, czy zachowane będą normy dotyczące wybudowania kominów w budynku przy ul. [...] w W., w odległości 4 mb od okien i drzwi balkonowych budynku, przy ul. [...] w W. Inwestycja na działce przy ul. [...] w W., w ocenie Z. W., spowodowała powstanie cienia aerodynamicznego wpływającego na złe funkcjonowanie wentylacji w budynku stanowiącym jego własność. Podaje, że zgodnie z opinią biegłych w wyniku wybudowania przez A. Sp. z o.o. [...]-kondygnacyjnego budynku obok jego budynku, wyższego o ponad 8 m, wyloty kominów w domu Z. W. są zbyt nisko, co powoduje zakłócenia ciągu w tych kominach. Zdaniem Z. W., z uwagi na usytuowanie nowego budynku w ostrej granicy i usytuowanie kominów w ścianie przylegającej starego budynku z technologicznego punktu widzenia podwyższenie kominów do stanu powodującego właściwy ciąg jest niewykonalne. Nadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucił, że zostały w nim błędnie oznaczone strony, gdyż grzywna została nałożona na B. W. oraz Z. W. a B. W. zmarła w dniu [...] sierpnia 2009 r., z czego organ I instancji zdawał sobie sprawę. Organ I instancji niewłaściwie określił strony postępowania i adresatów postanowienia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zw. dalej [...] WINB, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) uchylił w całości zaskarżone postanowienie i na podstawie art. 119 § 1, art. 121 § 2 i 4 oraz art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nałożył na Z. W. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł (słownie: dziesięć tysięcy złotych) z powodu uchylania się przez zobowiązanego od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] czerwca 2008 r., Nr [...], nałożonego decyzją PINB [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...]. W ocenie organu odwoławczego zasadnym było nałożenie grzywny w celu przymuszenia w przedmiotowej sprawie, jednak należało uwzględnić zaistniały stan faktyczny, tj. śmierć B. W. – współzobowiązanej. Według [...] WINB zaistniały stan faktyczny prowadzi do zastosowania niniejszego środka egzekucyjnego wyłącznie względem Z. W., małżonka B. W., również zobowiązanego do wykonania egzekwowanej decyzji. Organ II instancji wskazał, że obowiązek nałożony decyzją PINB [...] Nr [...] nie jest wyłącznie związany z osobą zmarłej i dotyczy także jej małżonka – Z. W. W zaistniałej sytuacji, w ocenie [...] WINB, postępowanie egzekucyjne winno toczyć się względem żyjącego zobowiązanego. Na marginesie organ wskazał, że B. W. zmarła w dniu [...] sierpnia 2009 r., a objęte zażaleniem postanowienie zostało wydane w dniu [...] września 2009 r., tj. z pominięciem faktu śmierci zobowiązanej. W odniesieniu do zarzutów zażalenia dotyczących wysokości kwoty, w jakiej niniejsza grzywna została nałożona, organ II instancji podzielił stanowisko PINB [...] bowiem zobowiązani pomimo upływu dwuletniego terminu od dnia kiedy egzekwowana decyzja stała się ostateczna nie podjęli żadnych działań aby zrealizować nałożony na nich obowiązek, co znalazło potwierdzenie podczas czynności kontrolnych dokonanych w dniu [...] września 2009 r. [...] WINB podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności samego obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skargę na powyższe postanowienie złożył Z. W. wnosząc o jej uchylenie. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 33 ust. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez prowadzenie egzekucji w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy obowiązek nałożony decyzją PINB [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r., Nr [...] jest niewykonalny. W związku z powyższym wniósł o: 1. umorzenie postępowania egzekucyjnego - na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; ewentualnie o: 2. zawieszenie postępowania egzekucyjnego - do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] października 2002 r. wydanej przez Burmistrza Gminy [...]; nadto wniósł o: 3. wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie - do czasu rozpatrzenia niniejszej skargi; 4. przeprowadzenie, dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa na okoliczność ustalenia, czy istnieją techniczne możliwości usunięcia nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] w W. poprzez podwyższenie 3 szt. kominów do wysokości zapewniającej właściwy ciąg powietrza w kanale kominowym. W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumentację zawartą w zażaleniu od postanowienia PINB [...] w głównej mierze odnosząc się do zasadności decyzji, którą nałożono obowiązek usunięcia nieprawidłowości w budynku przy ul. [...] w W. a nie postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi na skargę [...] WINB podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem, Sąd stwierdza, że zaskarżone postanowienie jak i postanowienie organu I instancji nie odpowiadają ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na skutek wystawienia tytułu wykonawczego TYT-3, Nr [...], którym wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne PINB [...], postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nałożył na B. i Z. W. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10 000 zł. Z. W. w swym zażaleniu na powyższe postanowienie podniósł m. in., że zostały w nim błędnie oznaczone strony, ponieważ grzywna została nałożona także na B. W. a ona w dniu [...] sierpnia 2009 r. zmarła. [...] WINB po rozpoznaniu zażalenia ww. wydał analogiczne postanowienie jak organ I instancji, przy czym grzywnę w celu przymuszenia nałożył wyłącznie na Z. W. uznając, że obowiązek nałożony postanowieniem PINB [...] Nr [...] nie jest wyłącznie związany z osobą zmarłej i dotyczy także jej małżonka – Z. W. i dlatego, w jego ocenie, postanowienie egzekucyjne winno toczyć się względem żyjącego zobowiązanego. Z akt sprawy wynika, że PINB [...] dowiedział się o śmierci jednego z zobowiązanych do uiszczenia grzywny w celu przymuszenia najpóźniej w dniu [...] września 2009 r. co znajduje potwierdzenie w Protokóle oględzin robót budowlanych lub obiektu budowlanego Nr [...]. B. W. zmarła w dniu [...] sierpnia 2009 r., a więc ok. miesiąca przed wydaniem postanowienia organu I instancji. Zastrzeżeń Sądu nie budzi tytuł wykonawczy Nr [...], określający jako zobowiązanych oboje małżonków W., gdyż w chwili jego wystawienia B. W. żyła (tj. [...] czerwca 2008 r.). Nie jest jednak do zaakceptowania, iż organ, choć powziął wiadomość o śmierci strony przed wydaniem postanowienia egzekucyjnego, mimo tego nałożył na zmarłą B. W. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł, nieprawidłowo postąpił również organ odwoławczy, który jedynie pominął B. W. i nałożył grzywnę wyłącznie na współmałżonka, Z. W. Takie działanie organu I instancji naruszyło art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organy w takich okolicznościach jakie zaistniały w niniejszej sprawie, tj. śmierci jednego z zobowiązanych, która nastąpiła po wydaniu tytułu wykonawczego a przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia powinny posłużyć się instytucją zawieszenia postępowania egzekucyjnego, uregulowaną w art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu m. in., zgodnie z art. 56 § 1 pkt 2 ustawy, w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego. Takie zawieszenie może nastąpić z urzędu, należy przy tym zauważyć, że art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wymienia przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie pozostawiając organowi egzekucyjnemu swobody wyboru co do zawieszenia postępowania. Sama ocena, czy istniały podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrzenia przez organ egzekucyjny. Zdaniem Sądu, skoro w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania wymieniona w art. 56 § 1 pkt 2 ustawy, o której organ egzekucyjny wiedział przed wydaniem postanowienia w ramach I instancji, to obowiązkiem organu egzekucyjnego było zawiesić postępowanie, bo taki obowiązek nakłada na niego art. 56 § 1 ustawy. Sformułowanie "postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu" nie pozostawia wątpliwości, iż zawieszenie postępowania jest obowiązkiem organu egzekucyjnego, który stosownie do postanowień art. 56 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wydaje w tej kwestii postanowienie. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych będzie mogło nastąpić w zgodzie z przywołanym wcześniej art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dopiero po ustaleniu następców prawnych zmarłej B. W., a co za tym idzie po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. Uwzględniając treść art. 152 tej ustawy, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powoływanej ustawy.