VII SA/Wa 70/07

WyrokWSA w Warszawie2007-04-04

Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, która została wydana pomimo istnienia samowoli budowlanej (np. usypania wału ziemnego przed wydaniem pozwolenia), może zostać stwierdzona jako nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma na celu wyłącznie ocenę legalności decyzji w aspekcie kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie służy ono ponownemu merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy ani badaniu legalności działań podjętych przed wydaniem decyzji, takich jak samowola budowlana. Nawet jeśli samowola budowlana miała miejsce, nie stanowi ona automatycznie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli inwestor spełnił wszystkie wymagania formalne.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę boiska treningowego. Zarzuciła, że pozwolenie dotyczyło obiektu już istniejącego (samowola budowlana – usypanie wału ziemnego na drodze dojazdowej) i że naruszono przepisy prawa budowlanego oraz plan miejscowy. Organy administracji obu instancji (Wojewoda L. i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że inwestycja jest zgodna z planem miejscowym, a inwestor spełnił wymagania Prawa budowlanego. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, powtarzając swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala VII SA / Wa 70 / 07 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] września 2006r. Znak: [...] Wojewoda L. w oparciu o art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego – zwanej dalej kpa (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz o art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 118) po rozpoznaniu wniosku M. K. z dnia [...] czerwca 2006r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Ł. z dnia [...] maja 2005r. Znak: [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] pozwolenia na budowę treningowego boiska piłkarskiego [...] na działkach o numerach: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] wraz z infrastrukturą towarzyszącą w Ł. przy ul. A.. W uzasadnieniu organ wskazał, że działki objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę znajdują się w obszarze przewidzianym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] grudnia 1997r. Nr [...] oznaczonym symbolem [...], tzn. są przeznaczone pod boiska treningowe lub parking – co w pełni odpowiada zamierzeniom inwestycyjnym, zaś z mapy do celów projektowych wynika, że inwestycja była zaprojektowana w granicach działek, co do których inwestor posiadał prawo dysponowania na cele budowlane. Organ I instancji w odniesieniu do zarzutów podniesionych przez skarżącą wyjaśnił, że samo ukształtowanie terenu nie było przedmiotem zatwierdzonego projektu budowlanego i jak wynika z mapy do celów projektowych, na której opracowano projekt zagospodarowania terenu, skarpa w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę już istniała. Zdaniem organu nie znalazł również potwierdzenia argument skarżącej, jakoby nasyp boiska został zlokalizowany na drodze przewidzianej w planie miejscowym. Z dokumentacji w sprawie wynika natomiast, że to część działki M.K. zgodnie z planem miejscowym przeznaczona jest pod drogę dojazdową. Wojewoda L. wyjaśnił nadto, iż zgodnie z projektem budowlanym wody opadowe z boiska są odprowadzane drenażami do kanalizacji deszczowej skierowanej do rzeki W., przy czym należy odróżnić wody opadowe spływające ze zbocza istniejącej już skarpy wokół boiska, od wód opadowych z samego boiska. Niezasadny jest także zarzut skarżącej, iż projektowana inwestycja pozbawiła jej działkę dostępu do drogi publicznej. Z akt sprawy wynika, że działka M. K. Nr [...] posiada dojazd drogą oznaczoną Nr [...] o nawierzchni żużlowej. Nieistotny, z punktu widzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, jest także zarzut wadliwego ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami wskazanymi przez inwestora, który złożył wymagane oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt zagospodarowania terenu sporządzony został na mapie do celów projektowych aktualnej na dzień [...] lutego 2005r., której organ architektoniczno – budowlany nie ma prawa kwestionować. Powyższe ustalenia wskazują, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Starosty Ł. z dnia [...] maja 2005r. nie jest obarczona, żadną kwalifikowaną wadą, która pociągnęłaby za sobą konieczność stwierdzenia jej nieważności. Odwołanie od decyzji Wojewody L. złożyła M. K. wnosząc o jej uchylenie oraz stwierdzenie nieważności decyzji Starosty Ł. z dnia [...] maja 2005r. Decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9, 10, 11, 77 §1, 84 § 1 kpa oraz art. 4 i 35 Prawa budowlanego z 1994r. Zdaniem skarżącej rażące naruszenie prawa, w niniejszej sprawie, polegało na tym, że decyzją o pozwoleniu na budowę została zatwierdzona samowola budowlana do której doszło przed jej wydaniem. M. K. stwierdziła, że pozwolenie na budowę dotyczyło obiektu już istniejącego, nadto organ nie zbadał jej zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i obowiązującymi przepisami prawa, czego konsekwencją było powstanie boiska na zaprojektowanej drodze dojazdowej. Skarżąca przyznała, że rzeczywiście na jej działkę woda opadowa spływa z istniejącej wcześniej skarpy ale spływają także wody z urządzeń odwadniających boisko. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006r. Znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił ustalenia i ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji. Jednocześnie wyjaśnił, że ewentualne rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych, przed uzyskaniem w tym zakresie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę nie jest przesłanką do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zaś samo badanie tej kwestii wykracza poza ramy postępowania nieważnościowego. W obrębie toczącego się postępowania nie mieści się także badanie legalności istniejącego, przed wydaniem kontrolowanej decyzji wału ziemnego. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sporna inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] grudnia 1997r. Nr [...]. Inwestor spełnił wszystkie wymagania określone przepisami Prawa budowlanego w związku z czym organ architektoniczno – budowlany nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Kontrolowana decyzji jest zgodna z prawem i nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 kpa. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. K. twierdząc, że rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadło z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2, 7, 77 § 1, 80, 136, 138 § 1 kpa oraz art. 4 i 35 Prawa budowlanego z 1994r. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody L.. Uzasadniając skargę M. K. powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, czyniąc nadto zarzut organowi II instancji, iż nie ustalił czy wał ziemny istniał przed, czy też powstał po wydaniu decyzji udzielającej pozwolenia na budowę i jedynie "(...) sanuje samowolę budowlaną". Organ nie przeprowadził także postępowania dowodowego wnioskowanego przez skarżącego, które pozwoliłoby na ustalenie, iż przy wydawaniu decyzji o pozwoleniu na budowę doszło do naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem, w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skarg, decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, dlatego też skarga M. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, iż zaskarżona decyzji wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Jest to postępowanie o charakterze nadzwyczajnym i odrębnym od innych postępowań, ukierunkowanym wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 kpa. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanej decyzji. Postępowanie to czyni wyłom od zasady stabilności decyzji administracyjnej, stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Jedną z przesłanek uchylenia decyzji, jako nieważnej jest przesłanka rażącego naruszenia prawa – art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominujący jest pogląd, iż rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 1986r., sygn. akt: IV SA 716/86, Monitor Prawniczy 1991/11 s. 9). Można zatem powiedzieć, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja jest ewidentnie sprzeczna z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem prawa, a przy tym naruszenie jest tak ciężkie, że powoduje sankcję nieważności. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko organu nadzoru, iż zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, ani inną wadą określoną w art. 156 § 1 kpa. Materialnoprawną podstawą wydania kontrolowanej decyzji z dnia [...] maja 2005r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę treningowego boiska piłkarskiego wraz z infrastrukturą, stanowiły przepisy art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. Przepisy te określają między innymi warunki jakie musi spełnić inwestor aby uzyskać pozwolenie na budowę. W sprawie jest niesporne, gdyż nie kwestionuje tego skarżąca, że inwestor spełnił wszystkie wymagania określone przepisami Prawa budowlanego. Do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dołączył wszelkie wymagane prawem dokumenty, tj. poprawnie wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, projekt budowlany oraz opinie i uzgodnienia właściwych jednostek. Organ zatem, jeżeli inwestor spełnił wszystkie wymogi, nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę ( por. wyrok NSA z dnia 2 września 1998, sygn. akt IV SA 2311/96, LEX nr 43803). Podstawowym zarzutem podnoszonym w stosunku do kontrolowanej decyzji jest zarzut "usypania" przez inwestora 3,5 metrowego wału ziemnego na zaplanowanej drodze dojazdowej do działki skarżącej Nr [...] Jak wskazuje sama skarżąca wał ten został wykonany w 2004r., tj. przed wydaniem kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę, sama zaś inwestycja wykonana została na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania na inny cel. Nadto skarżąca podnosi, iż skierowano odpływ wód gruntowych na jej działkę, co powoduje regularne zatapianie działki Nr [...] (a więc nie jej działki). Skarżąca zarzuca także organom nadzoru, iż nie przeprowadziły wnioskowanych przez nią dowodów w związku z czym nie wyjaśniły istoty sprawy. Wszystkie powyższe zarzuty nie mogą odnieść zamierzonego skutku w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. W szczególności podkreślenia wymaga, że lokalizacja tego obiektu została dopuszczona przez przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w Ł. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1997r., obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego pozwolenia. Przedmiotem niniejszej sprawy jest wyłącznie kwestia, czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 kpa. Organy niewłaściwie ustaliły, iż decyzja nie jest obarczona żadną kwalifikowaną wadą. Natomiast zarzuty dotyczące realizacji przedmiotowego obiektu nie mogą być rozstrzygane w niniejszym postępowaniu. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności bez znaczenia pozostaje także zarzut nie przeprowadzenia przez organ postępowania dowodowego zmierzającego do wyjaśnienia istoty sprawy. Tak, jak to już wskazano celem postępowania o stwierdzenie nieważności jest ocena legalności decyzji administracyjnej wyłącznie w aspekcie kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 kpa, a nie przeprowadzanie ponownie postępowania wyjaśniającego. Zważywszy na powyższe uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 lutego 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło