VII SA/Wa 700/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: odmówić przyznania K. T. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. K. T. wraz ze skargą wniesioną na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2018 r. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek skarżącej stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 18 lipca 2013 r. II FZ 371/13 Lex nr 1347052, z dnia 13 stycznia 2011 r. I GZ 456/10 Lex nr 741446, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 24 września 2010 r. I SA/Rz 478/10 Lex nr 764503, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 25 kwietnia 2014 r. I SA/Bd 1172/13 Lex nr 1457060). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania K. T. prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca nie wykazała w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji. Jak wynika z wniosku, skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z emerytury w wysokości 1586 zł netto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jest osobą schorowaną, posiada nieduży zapas gotówki na cięższy okres leczenia. Podniosła, że przy spiętrzonych płatnościach musi niekiedy pożyczać pieniądze na ich uregulowanie. Jako wydatki K. T. wymieniła: wynajem mieszkania – 800 zł, ubezpieczenia – 105 zł, opłaty za media - 256 zł, koszty utrzymania (wyżywienia, leczenia) – 350 zł. Z wniosku wynika, że skarżąca posiada oszczędności w kwocie 2436 zł. Według oświadczenia zawartego w złożonym wniosku dochody skarżącej wynoszą zatem 1586 zł miesięcznie, natomiast stałe opłaty (ubezpieczenie, wydatki związane z utrzymaniem mieszkania) wynoszą 1161 zł miesięcznie. W świetle powyższego oświadczenia na wyżywienie, odzież, leki i inne potrzeby życia codziennego pozostawałaby więc skarżącej jedynie kwota 425 zł miesięcznie. Zauważyć wobec tego trzeba, że pomimo tak niskiej wysokości środków, które pozostają - według złożonego oświadczenia - po poniesieniu stałych opłat, skarżąca ustanowiła jednak w niniejszej sprawie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, który ponadto działał w jej imieniu także na etapie postępowania przed organami administracyjnymi. Warto przy tym zwrócić uwagę, że skarżąca jako stałe zobowiązania wymieniła czynsz najmu mieszkania w kwocie 800 zł miesięcznie, podczas gdy z treści skargi, a także z akt administracyjnych, wynika, że mieszka razem z bratem A. T. na terenie nieruchomości, której są współwłaścicielami. Powyższe okoliczności powodują, że zachodzą wątpliwości co do wiarygodności złożonego oświadczenia i co do rzeczywistej wysokości środków, jakimi skarżąca dysponuje, a udzielone przez K. T. informacje nie mogą być postrzegane jako rzetelne i przekonujące. Brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy z przedstawionych przez wnioskodawcę informacji wynika bezspornie, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania we własnym zakresie. K. T. nie wykazała natomiast w sposób niebudzący wątpliwości, że spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy. Zauważyć jednocześnie warto, że wpis sądowy od wniesionej przez K. T. skargi należny jest w wysokości 200 zł. Wysokość pozostałych kosztów sądowych, o ile w ogóle się pojawią, nie przekraczałaby jednorazowo kwoty 100 zł (np. ewentualny wpis od skargi kasacyjnej czy opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku - w przypadku oddalenia skargi). W ocenie referendarza sądowego skoro – pomimo deklarowanej bardzo trudnej sytuacji finansowej – K. T. była w stanie wygospodarować środki na opłacenie wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że koszty sądowe we wskazanej wysokości przekraczają jej możliwości płatnicze. Poniesienie tych kosztów umożliwiają skarżącej w szczególności posiadane oszczędności. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.