VII SA/Wa 702/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 702/09 ze skargi S. S. na § 4 ust. 1 pkt 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości postanawia odrzucić skargę Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skarga, podlega odrzuceniu przez sąd, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. S. S. pismem z dnia 3 marca 2009 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na § 4 ust. 1 pkt 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości, wnosząc o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonego zakresu i stwierdzenie naruszenia prawa w części zaskarżonego zarządzenia. W ocenie skarżącego ww. zarządzenie Ministra Sprawiedliwości jest czynnością z zakresu administracji publicznej, która podlega kontroli sądowej, o czym wprost stanowi art. 93 ust. 3 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości nie podzielił argumentacji skargi wnosząc o jej oddalenie. Ponadto wskazał, że zarządzenie w zaskarżonej części jest aktem delegacji, który służy celom porządkowym i dlatego nie może być postrzegany jako akt władzy sądowniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Z treści skargi wynika, iż jej przedmiotem jest § 4 ust. 1 pkt 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] w sprawie ustalenia zakresu czynności członków Kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości, w którym wskazano, że Podsekretarz Stanu sprawuje, z zastrzeżeniem § 3 ust. 1 pkt 1, stałe zastępstwo Ministra Sprawiedliwości w sprawach podejmowania decyzji i czynności kadrowych określonych w ustawie - Prawo o ustroju sądów powszechnych, a w szczególności podejmowania decyzji w sprawach kadr sędziowskich, odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, powołania prezesów i wiceprezesów sądów rejonowych, za wyjątkiem decyzji zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji Ministra Sprawiedliwości. Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W art. 3 § 2 p.p.s.a. wskazano katalog spraw w jakich sądy administracyjne orzekają, sprawując kontrolę nad działalnością administracji publicznej. Zgodnie z tym katalogiem zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Ponadto zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Wskazać należy, iż w rozpatrywanej sprawie zaskarżone w części zarządzenie Ministra Sprawiedliwości nie należy do żadnej z tych kategorii. W szczególności, w ocenie Sądu, nie ma ono charakteru przejawu woli organu administracyjnego w państwie, wydanego na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygającym konkretną sprawę, indywidualnie określonej osoby fizycznej i prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne (por. uchwałę Izby Cywilnej i Administracji Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1988 r. sygn. akt III AZP 1/88, publ. OSPiKA 1989, z. 3, poz. 59). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że do uznania konkretnego aktu za decyzję administracyjną należy stwierdzić, że ów akt zawiera minimum niezbędnych elementów. Do elementów tych należą: oznaczenie organu administracyjnego, wskazanie adresata tego aktu, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ. Dopiero pismo organu administracji publicznej charakteryzujące się wskazanymi cechami będzie stanowiło akt administracyjny władczy wydany w indywidualnej sprawie. Biorąc pod uwagę treść zarządzenia będącego przedmiotem skargi, nie sposób określić jego rozstrzygnięcia, a ponadto zaskarżone zarządzenie nie jest aktem administracyjnym wydanym w sprawie indywidualnej, które określa na zewnątrz organu administracyjnego jakiekolwiek prawa i obowiązki konkretnie określonego podmiotu. W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, iż nie ulega wątpliwości Sądu, że zaskarżone w części zarządzenie Ministra Sprawiedliwości jest zarządzeniem, o którym mowa w art. 93 Konstytucji RP, co podnosi w skardze strona skarżąca. Jednak wbrew twierdzeniom skarżącego akt ten nie ma waloru powszechnie obowiązującego źródła prawa. Stanowisko to jest już ugruntowane zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i - powszechnych. Należy stwierdzić, że Konstytucja RP w art. 93 wyraźnie stwierdza, że zarządzenia m.in. ministra mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjne podległe organowi wydającemu te akty. Zarządzenia są wydawane tylko na podstawie ustawy i nie mogą stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów (por. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 czerwca 2002 r. sygn. akt III RN 103/2001, publ. LexPolonica nr 356174, Rzeczpospolita 2002/160 str. F4; oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1165/05, publ. LexPolonica nr 1254234). Ponadto to przepis art. 184 Konstytucji RP określa zakres kontroli sądów administracyjnych. Przepis ten stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. A zatem zaskarżone w części zarządzenie Ministra Sprawiedliwości nie podlega kontroli sądu administracyjnego, w myśl zarówno art. 184 Konstytucji RP, jak i przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwość sądów administracyjnych nie jest określona klauzulą generalną (tak jak właściwość sądów powszechnych), sądy administracyjne sprawują kontrolę działania administracji publicznej w zakresie określonym przez Konstytucję i ustawy, i nie mieści się w jej ramach kontrola aktów ogólnych, wewnętrznych, stanowionych przez organy centralne. W związku z powyższym, zaskarżone zarządzenie jako nieobjęte zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanych wyżej przepisach, nie podlega rozpoznaniu przez sąd, a to oznacza, że skargę której jest przedmiotem należało odrzucić jako niedopuszczalną. Wobec odrzucenia skargi ocenie merytorycznej Sądu nie podlegają podniesione w niej zarzuty. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.