VII SA/Wa 702/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Nowak po rozpoznaniu w dniu 9 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. G, J. G. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi I. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] lutego 2015 znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania U. G., J. G Pismem z dnia 30 kwietnia 2015 r. U. G. i J. G. wnieśli o dopuszczenie ich do udziału w postępowaniu prowadzonym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie ze skargi I. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...] stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] maja 1998 r. znak: [...], którą udzielono pozwolenia na użytkowanie lokalu handlowo – usługowego na parterze budynku położonego przy ul. [...] w [...] na działkach nr ewid. [...] obr. [...]. W uzasadnieniu wnioskodawcy wskazali, że wnoszą o nadanie statusu strony, ponieważ zakupili mieszkanie od I. O., będącego skarżącym w niniejszej sprawie, który do dnia złożenia wniosku nie wykonał im podłóg oraz nie zwrócił należnej opłaty za brakujące 3,31 m2 powierzchni użytkowej. Jak wskazali są pozywani do Sądu o zapłatę za eksploatację mieszkania, którym nie mogą gospodarować. Przekazali, że inwestor czerpie ogromne zyski z wynajmu lokali w budynku, który został wzniesiony nielegalnie, bez zatwierdzonego projektu. Według wnioskodawców budynek został wybudowany w sposób nieprawidłowy przez co pęka i zapada się, natomiast woda i energia są podłączone od innego budynku. Ponadto wskazali, że inwestor nie rozlicza się z tego tytułu w urzędzie skarbowym i nie wystawia faktur. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie wydaje się na posiedzeniu niejawnym. W przypadku osób wskazanych w § 1, dopuszczenie do udziału w postępowaniu następuje z mocy prawa, natomiast w przypadku podmiotów wymienionych w § 2, koniecznym jest złożenie stosownego wniosku. Zgodnie natomiast z treścią art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy zauważyć, że wnioskodawcy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przedmiotowych decyzji, wobec czego złożyli rozpatrywany wniosek. Wskazać należy, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu może zostać złożony w dowolnym czasie, dopóki postępowanie sądowo-administracyjne nie zostało zakończone. Jednakże obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że spełnia przesłanki, o których mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. W doktrynie i orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że tylko przepis prawa materialnego, stanowiący podstawę interesu prawnego, stwarza dla określonego podmiotu legitymację do wniesienia wniosku o dopuszczenie do udziału w toczącym się postępowaniu w charakterze uczestnika. Tym samym legitymacja powyższa nie może opierać się wyłącznie na interesie faktycznym i musi znajdować oparcie w konkretnym przepisie prawnym. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Z interesem prawnym będziemy mieli więc do czynienia w sytuacji gdy dany akt administracyjny wprost rozstrzyga o prawach lub obowiązkach konkretnego podmiotu. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Postępowanie wszczęte zostało na skutek skargi I. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Interes prawny wnioskodawców w niniejszym postępowaniu sądowo-administracyjnym należy oceniać w świetle ich sytuacji prawnej w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na użytkowanie lokalu handlowo – użytkowego umiejscowionego na parterze spornego budynku. Decyzja ta nie rozstrzyga wprost o prawach lub obowiązkach osób, które złożyły wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie. Wnioskodawcy swój wniosek opierają na twierdzeniu, że zakupili od I. O. mieszkanie. Z akt sprawy wynika, że w przedmiotowy budynek znajdujący się w [...] przy ulicy [...] został wzniesiony jako budynek handlowo – mieszkalny. Jak już wskazano niniejsze postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie lokalu handlowo – usługowego na parterze budynku znajdującego się przy ulicy [...]. Nie odnosi się do części mieszkalnej obejmującej II i III piętro, poddasze mieszkalne i strych nieużytkowy. Co prawda postępowanie o stwierdzenie nieważności jest nowym postępowaniem, zatem na nowo ustala się krąg stron postępowania. Tak więc nie zawsze kto był stroną w postępowaniu zwykłym jest automatycznie stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności i odwrotnie. Jednakże ustalenie następuje na etapie postępowania administracyjnego. Sad co do zasady jest zobligowany powyższymi ustaleniami. Wnioskodawcy nie są inwestorami budynku, nie mają wiec interesu prawnego w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie lokalu handlowo – usługowego znajdującego się na parterze. Art. 59 ust. 7 ustawy Prawo Budowlane stanowi, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor. Ponadto jak już wspomniano U. i J. G. nie byli stronami postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym postanowieniem. Natomiast ich wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie zawiera argumentacji umożliwiającej jego uwzględnienie. W tym miejscu należy również zauważyć, że niektóre z poruszonych przez wnioskodawców kwestii nie leżą we właściwości sądów administracyjnych lecz sądów powszechnych. Oceniając złożony w przedmiotowej sprawie wniosek stwierdzić należy, że nie można wskazać konkretnego przepisu prawa materialnego, uzasadniającego udział ww. osoby w niniejszej sprawie. Wskazać należy, że argumenty podniesione we wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie świadczą o interesie faktycznym U. i J. G. w sprawie, który nie jest wystarczający do dopuszczenia na prawach uczestników postępowania w toczącym się postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt II OSK 1082/07 wskazał, że udział w postępowaniu w charakterze uczestnika nie może opierać się wyłącznie na interesie faktycznym lecz musi znajdować oparcie w konkretnym przepisie prawnym. Interes faktyczny, który należy odróżnić od interesu prawnego występuje w sytuacji, kiedy to dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniałby go do żądania stosownych czynności organu administracji. Mając na uwadze, że w sprawie nie wykazano w sposób dostateczny, iż wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego U. G. i J. G., należało w oparciu o art. 33 § 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.