VII SA/Wa 71/09

WyrokWSA w Warszawie2010-02-24

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem przepisów może być wymierzona również w przypadku, gdy użytkowanie obiektu jest niezgodne z jego przeznaczeniem, a nie tylko gdy jest zgodne z przeznaczeniem, ale bez wymaganego pozwolenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego, przewidziana w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, ma zastosowanie do każdego przypadku nielegalnego użytkowania, w tym również takiego, które jest niezgodne z przeznaczeniem obiektu. Przepis ten nie ogranicza się jedynie do sytuacji, gdy obiekt jest użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, ale bez wymaganego pozwolenia. Skoro inwestor przystąpił do użytkowania obiektu z naruszeniem przepisów, organ był zobowiązany do nałożenia kary.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wymierzeniu kary w wysokości 75.000 zł za przystąpienie do użytkowania budynku usługowego z naruszeniem art. 55 Prawa budowlanego. Organ ustalił, że inwestor dokonał istotnych odstępstw od pozwolenia na budowę, w tym rozebrał obiekt i wybudował go od podstaw, a także użytkował część obiektu niezgodnie z przeznaczeniem (mieszkalnie zamiast usługowo). Skarżący kwestionował zasadność nałożenia kary, twierdząc m.in., że nie odniesiono się do jego argumentów i że kara została nałożona za użytkowanie niezgodne z przeznaczeniem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P. Z. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu przystąpienia do użytkowania skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia P. Z. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...]wymierzające P. Z. karę w wysokości 75.000,00 zł (siedemdziesiąt pięć tysięcy złotych ) z tytułu przystąpienia do użytkowania budynku usługowego, usytuowanego na działce nr ew. [...] w obr [...] przy ul. [...],[...] z naruszeniem przepisu art. 55 ustawy dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...] września 2008 r. do organu I instancji wpłynął wniosek P. Z. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynku usługowego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w [...]. Kontrola obowiązkowa przeprowadzona w dniu [...] września 2008 r. na w/w działce wykazała, że inwestor dokonał samowolnie istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę tj. zmienił w części obiektu (I piętro) zamierzony sposób użytkowania z usługowej na mieszkalną. Kolejnym odstępstwem było rozebranie całego obiektu i wybudowanie go od podstaw (zapis w dzienniku budowy z dnia [...] maja 2007 r.) podczas gdy decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...] zezwalała inwestorowi na rozbudowę i nadbudowę budynku usługowego na w/w nieruchomości. W związku z ustaleniami kontroli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2008 r. odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie w/w budynku usługowego Organ I instancji wydał również zaskarżone postanowienie o wymierzeniu inwestorowi kary z uwagi na stwierdzenie podczas czynowości kontrolnych , że inwestor P. Z. użytkuje budynek usługowy z naruszeniem przepisów prawa budowlanego (art.55), tj., bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Organ odwoławczy stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] dokonał prawidłowej kwalifikacji stanu faktycznego oraz właściwie wyliczył kwotę opłaty z tytułu nielegalnego użytkowania. Fakt samowolnego użytkowania został protokolarnie potwierdzony przez organ I instancji. Inwestor podpisał protokół z obowiązkowej kontroli bez żadnych zastrzeżeń. Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 76 § 1 Kpa dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół z oględzin jest niewątpliwie takim dokumentem, a podważenie treści protokołu oględzin na etapie postępowania odwoławczego, w sytuacji gdy odwołujący w toku postępowania przed organem powiatowym nie kwestionował tych ustaleń, jest w ocenie organu bezpodstawne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. Z. wnosząc o uchylenie obu zaskarżonych postanowień z powodu ich niezgodności z prawem, jednocześnie wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wskazał, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w żaden sposób nie odniósł się do opisanego w jego zażaleniu stanu faktycznego i wynikających z oceny tego stanu wniosków co do braku uznania, aby rozpoczął on użytkowanie budynku. Zaskarżone postanowienie narusza art. 107 § 3 w zw. z art. 126 Kpa oraz art. 124 §2 i art.125 §3 Kpa, i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, w żaden sposób nie wiadomo, dlaczego podane w zażaleniu okoliczności nie zostały uwzględnione. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 57 ust 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz 1118 ze zm.) stanowiącym podstawę prawną rozstrzygnięcia, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę pieniężną z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust 1, z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Z brzmienia powołanego wyżej art. 57 ust 7 ustawy wynika, że sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obliguje organ do nałożenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu. Przewidziana we wskazanym przepisie sankcja w postaci kary pieniężnej jest sposobem represjonowania na drodze administracyjnej niepożądanych zachowań tych inwestorów, którzy z pominięciem przepisów ustawy – Prawo budowlane przystępują do użytkowania obiektów budowlanych. W rozpoznawanej sprawie, inwestor został zobowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie co wynika z treści pkt 2 ) decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2006 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej skarżącemu pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku usługowego. Z decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, że przedmiotowy obiekt należy do XVII kategorii obiektów budowlanych, do użytkowania których można przystąpić po przeprowadzeniu przez właściwy organ obowiązkowej kontroli. W trakcie obowiązkowej kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2008 r. z udziałem skarżącego stwierdzono, że obiekt jest użytkowany. Z protokołu kontroli wynika, że parter jest użytkowany jako sklep i punkt nauki jazdy natomiast pomieszczenia drugiej kondygnacji użytkowane są jako pomieszczenia mieszkalne. Skarżący nie kwestionował faktu użytkowania obiektu i nie wnosząc żadnych uwag podpisał protokół obowiązkowej kontroli. W przedstawionym stanie faktycznym nie kwestionowanym przez skarżącego ustalenia organów obu instancji dotyczące przystąpienia skarżącego do użytkowania przedmiotowego obiektu z naruszeniem art. 55 Prawa budowlanego należy uznać za prawidłowe. Faktu nielegalnego użytkowania budynku usługowego nie podważają podniesione przez skarżącego zarzuty, iż o użytkowaniu pomieszczeń mieszkalnych nie może świadczyć znajdujący się w nich sprzęt domowy oraz zameldowanie w przedmiotowym obiekcie. Skarżący nie zgłosił żadnych środków dowodowych w celu obalenia mocy dowodowej protokołu oględzin, który jako dokument urzędowy zgodnie z art. 76 § 1 Kpa stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Błędne jest stanowisko skarżącego, iż kara może być nałożona tylko wtedy, gdy rozpoczęto użytkowanie obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, ale bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. Przepisy o nakładaniu kary za nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego nie dotyczą wyłącznie nielegalnego użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem lecz odnoszą się do każdego przypadku nielegalnego użytkowania nawet takiego, który jest niezgodny z przeznaczeniem obiektu. W przeciwnym wypadku nie podlegałoby karze nielegalne przystąpienie do użytkowania obiektu niezgodnie z jego przeznaczeniem. Nieuzasadniony jest zarzut dwukrotnego ukarania skarżącego za ten sam czyn. Wcześniejsza kara w wysokości 7.500 zł wynikająca z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 3 października 2008 r., Nr [...] została wymierzona skarżącemu z tytułu odstąpienia od warunków decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2006 r., Nr [...] o pozwoleniu na budowę natomiast kara wymierzona w niniejszej sprawie dotyczy nielegalnego użytkowania obiektu. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło