VII SA/Wa 712/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-29
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Państwowej Straży Pożarnej może nakazać właścicielowi lokalu przeprowadzenie przeglądu technicznego i konserwacji instalacji elektrycznej w tym lokalu, czy też obowiązek ten spoczywa wyłącznie na zarządcy budynku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz Prawa budowlanego nakładają obowiązki w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego na właściciela lub zarządcę budynku, a nie na indywidualnych właścicieli lokali. W przypadku spółdzielni mieszkaniowej, która zarządza budynkiem, obowiązki te spoczywają na spółdzielni, a nie na właścicielach poszczególnych lokali. W związku z tym, organ Państwowej Straży Pożarnej nie mógł skierować nakazu przeprowadzenia przeglądu instalacji elektrycznej w lokalach mieszkalnych bezpośrednio do właścicieli tych lokali.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi właściciela lokalu na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która uchyliła decyzję organu I instancji i nakazała spółdzielni mieszkaniowej przeprowadzenie przeglądu technicznego i konserwacji instalacji elektrycznej w lokalach mieszkalnych. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów poprzez skierowanie obowiązku do niego, zamiast do zarządcy budynku, oraz niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i arbitralne wnioskowanie o złym stanie technicznym instalacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz ( spr.), Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia przeglądu technicznego i konserwacji instalacji elektrycznej oddala skargę
VII SA/Wa 712/17 UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. znak: [...][...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, dalej jako [...]KWPSP – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 i art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks Postępowania Administracyjnego (t.j. Dz. U. 2016, poz. 23 - dalej jako k.p.a.), w związku z art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (t. j. Dz. U. 2013, poz. 1340 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania z dnia 7 listopada 2016 roku, wniesionego przez [...] od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m. [...] , dalej jako KMPSP z dnia [...] października 2016 r., znak [...] w sprawie poprawy warunków ochrony przeciwpożarowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami w parterze, zlokalizowanym przy [...] – uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2016 r., znak [...] w całości i [...] nakazał:
1. Przeprowadzić przegląd techniczny i konserwację instalacji gazowej w lokalach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...] [...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...] , [...], [...],[...],[...] , [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...] , [...], [...],[...],[...] , [...],,[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...] , [...], [...],[...],[...] , [...],,[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...] , [...], [...],[...],[...] , [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...] , [...], [...],[...],[...] , [...],,[...],[...],[...],[...],[...],[...] a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości zapewnić jej pełną sprawność techniczną.
Sprawność techniczną instalacji należy potwierdzić stosownym protokołem z przeprowadzonego badania – w terminie do 30 czerwca 2017 r.
2. Zapewnić sprawność techniczną instalacji gazowej w budynku, potwierdzoną stosownym protokołem z przeprowadzonego badania – w terminie do 31 stycznia 2017r.
3. Doprowadzić instalację wentylacji grawitacyjnej w budynku do stanu pełnej sprawności technicznej.
Sprawność techniczną instalacji należy potwierdzić protokołem z przeprowadzonego badania – w terminie do 30 czerwca 2017 r.
4. Zapewnić pełną sprawność techniczną instalacji odgromowej w budynku potwierdzoną stosownym protokołem z przeprowadzonego badania – w terminie do 30 czerwca 2017 r.
5. Zapewnić pełną sprawność techniczną instalacji elektrycznej w budynku potwierdzoną stosowanym protokołem z przeprowadzonego badania w terminie do 30 czerwca 2017 r.
6. Przeprowadzić przegląd techniczny i czynności konserwacyjne instalacji elektrycznej w maszynowniach wind, oraz lokalach mieszkalnych nr: 105, 106, 111, 113, 127, 128, [...],[...],[...],[...],[...],[...] [...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...] , [...], [...],[...],[...] , [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...] , [...], [...],[...],[...] , [...],,[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...] , [...], [...],[...],[...] , [...],,[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...] , [...], [...],[...],[...] , [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...][...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] [...] , [...], [...],[...],[...] , [...],,[...],[...],[...],[...],[...],[...], a w razie stwierdzenia nieprawidłowości doprowadzić do pełnej sprawności technicznej.
Sprawność techniczna instalacji należy potwierdzić stosownym protokołem z przeprowadzonego badania – w terminie do 30 czerwca 2017 r.
7. Doprowadzić instalację awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego w budynku do stanu pełnej sprawności technicznej - potwierdzić stosownym protokołem z badań i konserwacji – w terminie do 30 czerwca 2017 r.
Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia 18 lipca 2016 roku [...] zwrócił się do KMPSP z prośbą o podjęcie odpowiednich działań mających na celu przeprowadzenie czynności kontrolno-rozpoznawczych w budynku przy [...] , jednocześnie informując o naruszeniu przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej w przedmiotowym obiekcie.
W związku z powyższym w dniu 7 września 2016 roku upoważnieni przedstawiciele KMPSP przeprowadzili czynności kontrolno- rozpoznawcze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym z usługami w parterze, zlokalizowanym przy [...]. Czynności te przeprowadzono w obecności [...] , [...] - inspektora nadzoru ogólnobudowlanego, [...] - kierownika osiedla "[...] " oraz [...] - inspektora ppoż.
Podczas kontroli stwierdzono, że przedmiotowy budynek został wybudowany w dniu 7 lipca 1972 r. – data zakończenia budowy. Ponadto został zaklasyfikowany jako budynek mieszkalny – kategoria zagrożenia ludzi ZL IV z usługami na parterze – kategoria zagrożenia ludzi ZL III. Budynek posiada 17 kondygnacji nadziemnych (w tym pierwsza przeznaczona na usługi), z racji czego jest zaliczany jako budynek wysoki (W). Przedmiotowy budynek jest budynkiem wolnostojącym oraz stanowi jedną strefę pożarową.
Właścicielem, zarządcą oraz podmiotem odpowiedzialnym za stan bezpieczeństwa pożarowego w budynku jest [...] .
Podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych stwierdzono nieprawidłowości w zakresie warunków ochrony przeciwpożarowej przedmiotowego budynku, w tym m. in.:
• brak wyposażenia budynku w instalację zaworów hydrantowych 52;
• brak wyposażenia budynku w zbiornik przeciwpożarowy, służący do zasilania instalacji wodociągowej przeciwpożarowej;
• brak aktualnego badania sprawności technicznej instalacji gazowej w budynkach,
• brak wyposażenia budynku w instalację wodociągową przeciwpożarową z hydrantami 25 w części usługowej w parterze (poza lokalem nr 1);
• brak wyposażenia klatek schodowych w urządzenia oddymiające;
• brak wydzielenia klatek schodowych przedsionkami przeciwpożarowymi;
• przekroczenie o ponad 100% długości dojścia ewakuacyjnego w stosunku do wartości określonej w przepisach techniczno-budowlanych (przy występującym tylko jednym kierunku ewakuacji):
- faktyczna długość dojścia ewakuacyjnego w budynku: 197 m;
- długość dojścia ewakuacyjnego, określona w przepisach techniczno- budowlanych: min. 60 m;
• zawężenie szerokości spoczników pomiędzy VI i VII piętrem o ponad 1/3 w stosunku do wartości określonej w przepisach techniczno-budowlanych:
- faktyczna szerokość spocznika pomiędzy VI i VII piętrem w klatce schodowej A: 98 cm;
- faktyczna szerokość spocznika pomiędzy VI i VII piętrem w klatce schodowej B: 90 cm;
- szerokość spocznika określona w przepisach techniczno-budowlanych: min 1,5 m.
• wydzielenie części korytarzy w szczytowych częściach budynku (północna i południowa) za pomocą przegród z drzwiami, w których znajdują się wkładki (zamki), umożliwiające zamknięcie ich na klucz;
• składowanie materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej, służących ewakuacji;
• brak drogi pożarowej, spełniające wymagania stawiane drogom pożarowym,
• brak dokonania przeglądu technicznego i konserwacji instalacji gazowej w części lokali mieszkalnych;
• usterki w zakresie sprawności technicznej instalacji gazowej w budynku;
• usterki w zakresie sprawności technicznej instalacji wentylacji grawitacyjnej;
• brak sprawności technicznej instalacji odgromowej w budynku (instalacja nie nadaje się do eksploatacji);
• usterki w zakresie sprawności instalacji elektrycznej;
• brak dokonania przeglądu technicznego i czynności konserwacyjnych instalacji elektrycznej w maszynowniach wind oraz w części lokali mieszkalnych;
• usterki w zakresie sprawności instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego.
Organ zaznaczył, że kontrolowany został poinformowany o przysługującym mu prawie wniesienia umotywowanych zastrzeżeń do protokołu, jednakże po zapoznaniu się z jego treścią protokół podpisano bez zastrzeżeń.
Organ I instancji, pismem z dnia 14 września 2016r., znak [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego mającego na celu wydanie aktów administracyjnych nakazujących zapewnienie właściwego stanu bezpieczeństwa pożarowego w przedmiotowym budynku. Ponadto strona została poinformowana o prawie wglądu w akta prowadzonej sprawy, uzyskania wyjaśnień jak również możliwość składania wniosków i zastrzeżeń.
W dniu 26 września 2016r. w Wydziale Kontrolno-Rozpoznawczym KMPSP stawił się [...] – inspektor ppoż., reprezentujący sprawy [...] który przedstawił dokumentację dot. przeciwpożarowego wyłącznika prądu oraz oświetlenia ewakuacyjnego w budynku.
W oparciu o powyższe KMPSP w dniu [...] października 2016 r. wydał decyzję znak [...] w której to nakazał [...] wykonanie następujących obowiązków:
• Przeprowadzić przegląd techniczny i konserwację instalacji gazowej w części lokali, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości zapewnić jej pełną sprawność techniczną. Sprawność techniczną instalacji należy potwierdzić stosownym
protokołem z przeprowadzonego badania – w terminie do 28 lutego 2017r.
• Zapewnić sprawność techniczną instalacji gazowej w budynku, potwierdzoną stosownym protokołem z przeprowadzonego badania - w terminie do 31 grudnia 2016 r.
• Doprowadzić instalację wentylacji grawitacyjnej w budynku do stanu pełnej sprawności technicznej. Sprawność techniczną instalacji należy potwierdzić protokołem z przeprowadzonego badania – w terminie do 28 lutego 2017 r.
• Zapewnić pełną sprawność techniczną instalacji odgromowej w budynku potwierdzoną stosownym protokołem z przeprowadzonego badania - z terminem realizacji 30 kwietnia 2017 r.
• Zapewnić pełną sprawność techniczną instalacji elektrycznej w budynku potwierdzoną stosowanym protokołem z przeprowadzonego badania - z terminem realizacji 28 lutego 2017r.
• Przeprowadzić przegląd techniczny i czynności konserwacyjne instalacji elektrycznej w maszynowniach wind, oraz części lokali mieszkalnych, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości doprowadzić do pełnej sprawności technicznej. Sprawność techniczna instalacji należy potwierdzić stosownym protokołem z przeprowadzonego badania - z terminem realizacji 28 lutego 2017 r.
• Doprowadzić instalację awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego w budynku do stanu pełnej sprawności technicznej. Sprawność techniczną instalacji awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego należy potwierdzić stosownym protokołem z badań i konserwacji - z terminem realizacji 28 lutego 2017 r.
Przy piśmie z dnia 17 listopada 2016 r. znak [...]
KMPSP przekazał do MKWPSP odwołanie z dnia 7 listopada 2016 roku od powyższej decyzji z dnia [...] października 2016r., znak [...] wniesione przez [...] .
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie i brak przeprowadzenia szczegółowego badania, czy rzeczywiście stan techniczny poszczególnych instalacji odbiega od wymogów zakreślonych przepisami pożarowymi. Ponadto naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 8 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń oraz wnioskowanie o złym stanie technicznym instalacji w sposób arbitralny, bez dokonania szczegółowego badania, nie znajdujące oparcia we wnikliwej analizie stanu faktycznego.
Odwołujący się wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, ewentualnie o przedłużenie terminu wykonania zaskarżonej decyzji zgodnie z harmonogramem wskazanym w uzasadnieniu odwołania.
MKWPSP rozpoznając sprawę wskazał, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu lecz z powodu innych przesłanek niż poruszone przez stronę.
Na wstępie organ II instancji podkreślił, że niewątpliwie zachodziły podstawy do wydania decyzji nakazującej usunięcie uchybień w oparciu o stwierdzone nieprawidłowości w zakresie warunków ochrony przeciwpożarowej przedmiotowego budynku. Jednakże zaskarżoną decyzją organ I instancji nakazał wykonanie ww. obowiązków [...] , który to podmiot w dacie orzekania tego organu znajdował się w stanie upadłości likwidacyjnej.
Zgodnie z art. 185 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. 2015 poz. 233 ze zm. - dalej jako PU.) ogłoszenie upadłości nie ma wpływu na zdolność prawną oraz zdolność do czynności prawnych upadłego. Z dniem ogłoszenia upadłości upadły traci prawo zarządu oraz możliwość korzystania z mienia wchodzącego do masy upadłości i rozporządzania nim (art. 75 ustawy PU). Majątek ten stanowi bowiem masę upadłości.
MKWPSP podniósł, że wyznaczony Syndyk objął z samego prawa majątek upadłego i nim zarządza oraz przeprowadza jego likwidację. Wszelkie postępowania dotyczące mienia wchodzącego w skład masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone jedynie przez Syndyka lub przeciwko niemu. Z powyższego wynika, że określony w decyzji nakaz nie mógł zostać skierowany do upadłego, skoro upadły utracił możność zarządu nad przedmiotowym budynkiem, lecz wyłącznie do Syndyka Masy Upadłości. Skierowanie nakazu do upadłego nie oznacza samo przez się, iż obowiązek wykonania decyzji spoczywa na Syndyku Masy Upadłości. Natomiast decyzja administracyjna nakładająca obowiązek wykonania określonych czynności w swej osnowie powinna być zredagowana w sposób precyzyjny i nie nasuwający wątpliwości.
Z przytoczonych względów, z powodu niewłaściwego oznaczenia w decyzji podmiotu zobowiązanego do wykonania zawartego w niej nakazu, zaskarżona decyzja organu I instancji, w ocenie MKWPSP, wymagała uchylenia w całości i ponownego orzeczenia co do istoty sprawy tak, aby mogła się ona ostać w obrocie prawnym, jako nie naruszająca wskazanych przepisów PU.
Natomiast w ocenie organu odwoławczego bez znaczenia jest argument strony o konieczności wydatkowania przez Skarżącą znacznych środków finansowych w sytuacji prowadzenia przez nią postępowania upadłościowego. Koszty związane z wykonaniem decyzji nie mogą przemawiać za przyjęciem konstrukcji trwałej i nieusuwalnej przeszkody w wykonaniu decyzji. Obowiązkiem zobowiązanego jest wykonanie nakazu nałożonego przez organ Państwowej Straży Pożarnej, powołanego do strzeżenia porządku prawnego w obszarze ochrony przeciwpożarowej.
Organ odwoławczy uznał, że protokół z kontroli został sporządzony zgodnie z formułą przepisów prawa, stronie skarżącej zaś umożliwiono czynne uczestnictwo na każdym etapie sporządzania ustaleń, jak również na etapie przygotowania treści decyzji w okresie, który w ocenie organu był niezbędny do zakończenia postępowania w stosunku do sprawy trudnej wymagającej analizy materiału dowodowego.
Wskazał, że zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Ponadto zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o ochronie przeciwpożarowej właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając jego ochronę przeciwpożarową obowiązany jest m. in. do przygotowania go do prowadzenia akcji ratowniczej. Natomiast w myśl art. 4 ust. 1a przedmiotowej ustawy odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.
W ocenie organu II instancji KMPSP miał nie tylko podstawy, ale wręcz obowiązek wydania decyzji nakładającej obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W przedmiotowym postępowaniu, bezspornie za nałożeniem wyżej wymienionych obowiązków przemawia ważny interes publiczny, a takim interesem jest bez wątpienia ochrona życia i zdrowia ludzkiego oraz mienia przed niebezpieczeństwem pożaru. To na obecnie zarządzającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem - zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej - ciąży obowiązek realizacji wymogów ochrony przeciwpożarowej.
Jednocześnie jak wynika z treści art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, w tym dotyczącym zapewnienia osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji oraz przygotowania budynku, obiektu budowlanego lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej, ponosi właściciel tego budynku, obiektu budowlanego lub terenu (lub jego zarządca).
Organ wskazał również, że strona odwołując się od terminów wykonania obowiązków jako niewystarczających, powinna wystąpić do organu o zmianę terminu wykonania decyzji uzasadniając tę zmianę szczegółowym harmonogramem przedsięwzięć zmierzających do realizacji obowiązku.
Ostatecznie organ odwoławczy podzielił argumenty strony i przedłużył terminy realizacji nakazanych w zaskarżonej decyzji obowiązków - ustalone nowe terminy realizacji obowiązków, zdaniem organu, są w pełni zasadne i zapewniają stronie możliwość faktycznej realizacji obowiązków. Jednakże podkreślił, że realizacja obowiązków i usunięcie nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej w budynku nie powinno podlegać opóźnieniom z powodu braku środków finansowych i konieczności zaspokojenia roszczeń wierzycieli - powodu wskazanego w odwołaniu jako wyłączny, tym bardziej, że stwierdzone nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej rzutują bezpośrednio na zagrożenie dla użytkowników jak i samego budynku, co w przypadku pożaru może spowodować również poważne straty materialne i w efekcie - nie zaspokoi roszczeń tych wierzycieli.
Jako nieuzasadniony uznał równie organ odwoławczy zarzut strony o naruszeniu art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem nakładając określone w zaskarżonej decyzji obowiązki organ I instancji jednoznacznie oparł się o ustalenia stanu faktycznego, dokonane w trakcie czynności kontrolno-rozpoznawczych. W wyniku stwierdzenia ww. nieprawidłowości organ jednoznacznie i precyzyjnie określił obowiązki, uzasadniając je w sposób pełny, podając aktualne podstawy faktyczne i prawne.
Organ zaznaczył również, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego, wskazujące na niewykonalność decyzji w dniu jej wydania i trwałość charakteru jej nie wykonywalności. W ocenie obu organów Państwowej Straży Pożarnej, obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego mieszkańców i użytkowników przedmiotowego budynku stoi na nadrzędnej pozycji w stosunku do konieczności zaspokojenia roszczeń wierzycieli. Stwierdzone usterki w instalacjach technicznych użytkownych budynku mogą być źródłem pożaru (usterki w instalacji gazowej, elektrycznej, odgromowej, oświetlenia ewakuacyjnego), mogą stworzyć zagrożenie wystąpieniem tlenku węgla (usterki w instalacji wentylacji grawitacyjnej), mogą wydłużyć proces ewakuacji (usterki w instalacji oświetlenia ewakuacyjnego) i w konsekwencji narazić użytkowników obiektu na ryzyko utraty zdrowia lub życia.
Pismem z dnia 14 lutego 2017 r. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Skarżący wskazał, że decyzję zaskarża w części, tj. w zakresie pkt 6, dotyczącego przeprowadzenia przeglądu technicznego i czynności konserwacyjnych instalacji elektrycznej w lokalach mieszkalnych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono:
I. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 28 KPA w zw. z art. 7, art. 77 i art. 80 KPA w zw. §16 ust. 1 pkt 1 i §18 ust. 2 pkt 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1999 r.. Nr 74, poz. 836, z późn, zm.), polegające na skierowaniu decyzji w zakresie pkt 6, dotyczącego przeprowadzenia przeglądu technicznego i czynności konserwacyjnych instalacji elektrycznej wewnątrz lokali do [...] zamiast do właścicieli lokali podczas gdy odpowiedzialność za utrzymywanie właściwego stanu technicznego instalacji i urządzeń elektrycznych w lokalu spoczywa na użytkowniku lokalu. II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 7, art. 77 i art. 80 KPA, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie i brak przeprowadzenia szczegółowego badania, czy rzeczywiście stan techniczny poszczególnych instalacji w budynku [...] odbiega od wymogów zakreślonych przepisami przeciwpożarowymi.
III. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie, czy decyzja nakładająca na [...] obowiązek przeprowadzenia przeglądu technicznego i konserwacji instalacji elektrycznej w budynku przy al. [...] w terminach wskazanych w decyzji jest wykonalna.
IV. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z uwagi na zawarcie w nim ogólnych stwierdzeń oraz wnioskowanie o złym stanie technicznym instalacji w sposób arbitralny, bez dokonania szczegółowego badania, nie znajdujące oparcia we wnikliwej analizie stanu faktycznego. Takie postępowanie organu uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji.
W związku z postawionymi zarzutami na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji MKWPSP z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...] w zakresie pkt 6, dotyczącego przeprowadzenia przeglądu technicznego i czynności konserwacyjnych instalacji elektrycznej wewnątrz lokali, a także orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w powyższym zakresie oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. o rozważenie uchylenia poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...].10.2016 r., znak [...]. Ponadto zgodnie z art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Na wypadek nieuwzględnienia żądania postawionego na pierwszym miejscu strona skarżąca wniosła o przedłużenie terminu wykonania decyzji MKWPSP z dnia [...] stycznia 2017 r., znak: [...] do dnia 31 grudnia 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej uchylił decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z uwagi na nieprawidłowe określenie jej adresata , a następnie nakazał [...], wykonanie obowiązków szczegółowo w tej decyzji opisanych.
Skarżąca w sprawie niniejszej kwestionuje zobowiązanie zawarte w pkt.6 wskazanej decyzji , w odniesieniu do obowiązku przeprowadzenia przeglądu technicznego i czynności konserwacyjnych instalacji elektrycznej w maszynowniach wind, oraz w lokalach mieszkalnych o wskazanych numerach, a w razie stwierdzenia nieprawidłowości, doprowadzenia do pełnej sprawności technicznej potwierdzonej protokołem badania.
Stanowisko skargi nie zasługuje , w ocenie Sądu, na akceptację.
Zgodnie z przepisami materialnymi, stanowiącymi podstawę prawną obowiązków nałożonych przez organ pierwszej instancji, w tym przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, adresatem obowiązków ustawowych, których realizowanie ma zapewnić właściwą ochronę przeciwpożarową budynku, obiektu budowlanego lub terenu oraz bezpieczeństwo ich użytkowników jest właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu (z zastrzeżeniem wynikającym z art. 4 ust. 1a powołanej ustawy).
Zgodnie z art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Enumeratywnie wymienione w pkt 1-7 art. 4 ust. 1 tej ustawy, szczegółowe obowiązki zostały z woli ustawodawcy nałożone na właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu.
W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, że charakter stwierdzonych nieprawidłowości implikuje zarówno rodzaj nałożonych obowiązków, jak i osobę ich adresata. Jeśli zatem nieprawidłowości będą uzasadniały wykonanie czynności w ramach obowiązków określonych w powyższym przepisie, a dodatkowo sprecyzowanych w rozporządzeniu wykonawczym wydanym w oparciu o delegację ustawową z art. 13 omawianej ustawy, wówczas - co do zasady - ich adresatem powinien być właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu.
W sprawie niniejszej bezspornym jest, że właścicielem omawianego budynku jest [...] – obecnie masa upadłości tej [...] reprezentowana przez Syndyka.
Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w odniesieniu do budynków stanowiących własność spółdzielni mieszkaniowej, również w razie wyodrębnienia w nich odrębnej własności lokali mieszkalnych czy też użytkowych, zarząd nieruchomościami wspólnymi jest wykonywany przez spółdzielnię jako zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali.
Spółdzielnia Mieszkaniowa powołana jest zatem do zarządzania lokalami lokatorskimi i stanowiącymi odrębny przedmiot własności , usytuowanymi w należącym do niej budynku , oraz częściami wspólnymi nieruchomości , które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, w tym użytkowych. W skład tak rozumianej nieruchomości wspólnej mogą wchodzić elementy o zróżnicowanym stopniu związania z wyodrębnionymi lokalami, jak klatki schodowe, ściany zewnętrzne i dach. Ponadto stanowią je także urządzenia, jak np. instalacja grzewcza, instalacje i urządzenia przeciwpożarowe i windy, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli poszczególnych lokali, gdyż służą zapewnieniu bezpieczeństwa życia, zdrowia i mienia ogółu podmiotów.
Publicznoprawne obowiązki z zakresu ochrony przeciwpożarowej zostały zatem z woli ustawodawcy nałożone na podmioty będące właścicielami lub zarządcami budynków.
Zasady tej nie zmienia treść art. 61 ustawy - Prawo budowlane, z którego wynika, że adresatami obowiązków z zakresu utrzymania i użytkowania obiektu budowlanego ustawodawca uczynił również jego właściciela lub zarządcę.
Zdaniem Sądu przepisy te nie wprowadzają dowolności wyboru na kogo organ ma nałożyć obowiązki. Także w przypadku istnienia w danym budynku lokali zarówno o statusie lokatorskim oraz stanowiących odrębną własność , obowiązki z zakresu utrzymania i użytkowania odnoszą się do całego obiektu w tym także do części wspólnych, a nie do poszczególnych lokali w nim wyodrębnionych, a ich adresatem może być wyłącznie zarządca, czyli [...] lub [...] w zależności od rodzaju zarządu .
Również w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że stroną postępowania w przedmiocie wykonania określonych obowiązków (w zakresie ochrony przeciwpożarowej) jest jedynie spółdzielnia, która faktycznie zarządza budynkiem, a nie również właściciele lokali stanowiących odrębny przedmiot własności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Go 865/09). Podobny pogląd w odniesieniu do obiektu, w którym zarząd nieruchomością wspólną wykonuje Wspólnota Mieszkaniowa wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2016 r. w sprawie II OSK 1465/14.
Powyższe ustalenia prowadzą do jednoznacznego wniosku, że wbrew stanowisku skargi , stroną postępowania z zakresu nałożenia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest jedynie [...] ( w sprawie niniejszej w upadłości likwidacyjnej- reprezentowana przez Syndyka), która zarządza budynkiem z wyłączeniem lokatorów oraz właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności.
Zdaniem Sądu, nie zasługuje na aprobatę twierdzenie Skarżącej, że organ bezzasadnie zakwestionował stan techniczny instalacji będących przedmiotem sporu. Przeczą temu bowiem wyniki dokonanych w tej sprawie czynności kontrolnych, które co do zasady wykonywane były przez osoby kompetentne i przygotowane zawodowo do ich przeprowadzenia.
Nie mógł zostać uwzględniony także zarzut Skarżącej wyznaczenia jej zbyt krótkiego terminu wykonania nałożonego obowiązku. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że organ II instancji uwzględnił jej stanowisko w tej kwestii wskazując nowy termin do dnia 30 czerwca 2017r. Skarżąca przystąpiła , jak wynika z treści skargi, do czynności zmierzających do wykonania kontrolowanej decyzji. Podnosi jednak , że czynności kontrolne napotykają trudności z tej przyczyny, że mieszkańcy budynku nie podejmują kierowanej do nich korespondencji, w wielu przypadkach przebywają poza granicami kraju oraz oponują przeciwko dokonaniu oględzin w ich lokalach.
Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, że Skarżąca ma możliwość uzyskania skutecznego przedłużenia wyznaczonego terminu , pod warunkiem przedłożenia organowi szczegółowego harmonogramu czynności zmierzających do wykonania obowiązku oraz uprawdopodobnienia jego terminowej realizacji. Oczekiwania Skarżącej w tym zakresie mogą być jednakże uwzględnione jedynie w rozsądnym wymiarze. Sąd podziela bowiem pogląd organu, że zachowanie bezpieczeństwa przeciwpożarowego ludzi i mienia ma charakter priorytetowy, a zatem nie może być zaniechane z powodu problemów finansowych lub zobowiązań wobec wierzycieli.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako bezzasadną .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło