VII SA/Wa 713/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku J. K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1992 r., nakazującą rozbiórkę samowolnie realizowanej rozbudowy pawilonu handlowego na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że kontrolowana decyzja wydana została zgodnie z prawem i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a. Organ wskazał ponadto, że będąca przedmiotem postępowania decyzja w przedmiocie nakazu rozbiórki była wcześniej przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, a stosownie do obowiązującego w dniu wydania wyroku przepisu art. 209 k.p.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże w sprawie ten sąd oraz organ administracji państwowej. Podobne unormowanie znajduje się również w obecnie obowiązującym przepisie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 270 ze zm.). Wynika z tego, że sprawa zgodności decyzji z prawem nie może być odmiennie oceniona ani przez organ, ani przez sąd administracyjny. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Sądu może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego w drodze rewizji nadzwyczajnej. Organ wskazał również, że oddalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku Sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Ewentualne próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd są w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. Z tych względów argumenty podnoszone przez J. K. we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozstrzygnięcia organu administracyjnego, tym bardziej, że Naczelny Sąd Administracyjny poprzednio rozstrzygając sprawę nie był związany granicami skargi, a więc brał pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogły mieć wpływ na ocenę zgodności decyzji z prawem. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła J. K.. Podniosła, że ponowne wznowienie czy też wszczęcie postępowania administracyjnego po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego jest niemożliwe jedynie wtedy, gdy przesłanki te były znane sądowi w chwili wydania wyroku. Wskazała, że w dniu wydania decyzji nakazującej rozbiórkę pawilonu handlowego teren inwestycji był przeznaczony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tego rodzaju zabudowę i w decyzji błędnie stwierdzono naruszenie miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta T.. Ponownie rozpatrując sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podniósł, że argumenty podane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wniosły do sprawy nowych okoliczności które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a w szczególności na zmianę stanowiska organu. Skargę do Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła J. K.. Wniosła uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Decyzjom zarzuciła brak merytorycznego ustosunkowania się do wniosków w przedmiocie uznania decyzji Wojewody [...] za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa, automatyczne powołanie się na zasadę powagi rzeczy osądzonej. Ponadto pominięcie faktów wysuwanych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z mocy prawa i przez to zupełnie dowolne ustalenie stanu faktycznego bez ustosunkowania się do zarzutów skarżącej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, iż wyrokiem 28 kwietnia 1993 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku w sprawie o sygn. SA/Gd 327/93 oddalił skargę J. K. i D. K.i na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1992r., która była przedmiotem wniosku skarżącej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku orzekając na gruncie ówcześnie obowiązujących przepisów, w sprawie legalności decyzji Wojewody [...], nie był związany granicami skargi (art. 206 k.pa.). Sąd ten uwzględniając skargę, mógł uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części, a w miarę potrzeby również decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, albo stwierdzić nieważność bądź niezgodność decyzji z prawem (art. 207 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sadu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sad administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Powyższe oznacza, że wojewódzki sąd administracyjny nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie. Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także - po wzruszeniu wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej. W sprawie niniejszej taka okoliczność nie zachodzi. W tej sytuacji znaczenie powołanego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy polega na jego wiążącej mocy co do braku podstaw do zarzucenia decyzji Wojewody [...] nie tylko wadliwości kwalifikowanej, ale i jakiejkolwiek wadliwości branej pod uwagę w ramach wyznaczonej sądowi administracyjnemu kognicji. Bowiem zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/postanowień, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W tym stanie rzeczy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], działając w oparciu o prawomocne rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego zajął słuszne stanowisko w sprawie. Dlatego też decyzje wydane przez ten organ są zgodne z prawem. Inne rozstrzygnięcie organu byłoby niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu. W tym stanie rzeczy zarzuty podniesione w skardze nie mogą być rozpatrywane, gdyż nie mają znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Z powyższych względów, Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.