VII SA/Wa 715/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Jolanta Augustyniak – Pęczkowska po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. S. na czynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie : odmowy rozpoznania zażalenia na wezwanie do zwrotu nienależnie pobranych środków finansowych i do uiszczenia kary umownej postanawia : odmówić zmiany postanowienia z dnia 2 czerwca 2009 r., którym odmówiono T. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2009 r. odmówiono T. S. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 10 lipca 2009 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął ponowny wniosek T. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sadowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym może nastąpić wówczas, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Ponownie rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy i oceniając sytuację materialną wnioskodawcy z uwzględnieniem okoliczności przedstawionych w złożonym formularzu Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wnioskodawca wskazał, że posiada dwoje dzieci, które mieszkają z jego byłą żoną. Wnioskodawca utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 250,000,00 złotych brutto miesięcznie. Wnioskodawca podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 130 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,2 ha. Wnioskodawca wskazał, iż ponosi miesięczne koszty z tytułu utrzymania w wysokości ok. 2.000,00 złotych, alimentów na dwoje dzieci w wysokości 1.500,00 złotych oraz spłaty długów powstałych na skutek rozwodu w wysokości 3.000,00 – 4.000,00 złotych. Oświadczył, że ponosi koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą tj. wypłat wynagrodzenia pracownikom w wysokości ok. 155.000,00 złotych miesięcznie oraz płatności składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości ok. 10.000,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że w ostatnim czasie poniósł również koszty związane z remontem jednej z placówek w wysokości około 50.000,00 złotych. Dodał, iż posiada zaciągnięte kredyty w bankach : Cetelem Bank, w którym wysokość miesięcznej raty wynosi 1.738,80 złotych oraz w PKO BP w którym rata wynosi 6.500,00 złotych jak również ratę z tytułu leasingu w wysokości 1.762,82 złotych. Wnioskodawca oświadczył, że spłaca także rodzinną pożyczkę w wysokości 1.120,000 złotych z 5 % odsetkami. Biorąc pod uwagę sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że brak jest uzasadnionych powodów do przerzucenia kosztów sądowych na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż instytucja ta została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W niniejszej sprawie nie można natomiast uznać by skarżący nie posiadał środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wskazać należy, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe posiadając stały niemały dochód miesięczny uzyskiwany z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 250.000,00 złotych brutto miesięcznie. Strona posiada także niemały dom o powierzchni 130 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 1,2 ha. W niniejszej sprawie wnioskodawca jest reprezentowany przez fachowego pełnomocnika ustanowionego przez siebie z wyboru. W świetle powyższego nie można uznać, że jest on osobą ubogą, która z uzyskiwanych dochodów zaspokaja tylko podstawowe potrzeby życiowe. Zaznaczyć należy, że instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada zaś stały miesięczny dochód, to powinna ona partycypować w kosztach postępowania sądowego. Stwierdzono zatem, że wnioskodawca posiadając stały, wykazany dochód miesięczny z uwzględnieniem ponoszonych przez niego wydatków nie znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uznano, że przy uzyskiwanych stałych miesięcznych dochodach jest on w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Zaznaczyć również należy, że banki udzielając wnioskodawcy dwóch kredytów oceniły jego sytuację finansową jako odpowiednią do przyznania kredytów, umożliwiającą ponoszenie obciążeń z nimi związanych. Strona natomiast nie wskazała, by miała jakiekolwiek problemy ze spłatą kredytów z uzyskiwanych dochodów. Fakt dodatkowego zadłużania się przez wnioskodawcę także u osób fizycznych świadczy o tym, że wnioskodawca posiada środki finansowe, aby spłacać dodatkowe zadłużenia. W świetle powyższego, uznano, iż w złożonym ponownie wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca nie wskazał żadnych nowych okoliczności faktycznych lub prawnych, które mogłyby mieć wpływ na zmianę stanowiska zajętego w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2009 r. Podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność powstałych ostatnio wysokich zobowiązań z tytułu przegranej sprawy pracowniczej nie wpłynęła również na zmianę stanowiska Sądu. Zaistnienia innych nowych okoliczności uzasadniających zmianę postanowienia, Sąd nie dopatrzył się także z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.