VII SA/Wa 72/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi M. J. i M. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. J. i M. J. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania M. R. i M. J. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 1999 r. znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i Z. S. zam. w B. przy ul. [...] pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z przyłączami towarzyszącego uzbrojenia technicznego do w/w budynku wg tras uzgodnionych przez [...] oraz instalacjami wyposażenia technicznego w budynku (elektryczną, gazową, wodno-kanalizacyjną) na działkach o nr ew. gruntu [...] położonych przy ul. [...] w B., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Organ I instancji w postępowaniu nieważnościowym ustalił, że decyzją z dnia [...] lipca 1999 r. znak [...] Prezydent Miasta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i Z. S. pozwolenia na budowę. W wyniku złożonego przez M. J. odwołania od powyższej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 1999 r. znak: [....] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Białymstoku, wyrokiem z dnia 21 czerwca 2000 r. (sygn. akt SA/Bk 18/00) oddalił skargę na tę decyzję. W związku z wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2001 r. znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], uzasadniając swoje rozstrzygniecie tym, że kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja była weryfikowana przez Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił skargę. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., znak: [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na powyższą decyzję wyrokiem z dnia 26 czerwca 2002 r. (sygn. akt IV SA 2456/01). Zdaniem organu I instancji niedopuszczalne jest w przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym badanie zgodności z prawem przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 1999 r. Organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie Sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Organ I instancji podkreślił, że Sąd oceniając decyzję w przedmiocie kwestionowanego pozwolenia na budowę nie był związany granicami skargi, co oznacza, że wzięte zostały pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogły mieć wpływ na ocenę jej zgodności z prawem. Organ przywołał też wyrok z dnia 23 kwietnia 2001 r. sygn. akt II SA 517/00 (lex 51228) Naczelnego Sądu Administracyjnego, w uzasadnieniu którego Sąd stwierdził: "oddalenie przez NSA skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi administracyjnemu drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu (art. 30 ustawy o NSA) w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez Sąd (oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem) jest w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego, niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie Sądu". Rozpoznając odwołanie od wyżej wymienionej decyzji organu I instancji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł jak w zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że rozstrzygnięcie organu stopnia wojewódzkiego jest błędne i istnieją przesłanki umorzenia postępowania przed organem I instancji. Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie ostateczną decyzją jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r. znak:[...], a nie decyzja Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 1999 r. znak: [...], o której bycie prawnym rozstrzygnął w trybie odwoławczym organ wojewódzki w/w orzeczeniem z dnia [...] listopada 1999 r. Na podstawie art. 157 § 1 kpa właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia. W przedmiotowej sprawie organem tym jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ wyższego stopnia w stosunku do Wojewody [...]. Organ wojewódzki winien był przekazać wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...].07.1999 r. Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, celem rozpoznania zgodnie z właściwością. Nie był bowiem władny do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r., wyżej opisana, była kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym – zapadła w związku z tym ostateczna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. [....]. Zdaniem organu okoliczność ta stanowiłaby przesłankę do odmowy wszczęcia przed właściwym organem postępowania nieważnościowego względem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r. wyżej opisanej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżące M. J. i M. J. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżące podniosły argumenty, ich zdaniem, przemawiające za niezgodnością z prawem decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] lipca 1999 r. Zdaniem skarżących decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r., Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2001 r. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2002 r. "nie uwzględniają weryfikacji decyzji z dnia [...] lipca 1999 r. w aspekcie naruszenia prawa materialnego przepisów prawa o zagospodarowaniu przestrzennym, ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innych przepisów a przede wszystkim techniczno-budowlanych, co godzi w interes strony". W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie choć z innych powodów niż te które podnoszą skarżące. Zdaniem składu orzekającego, w niniejszej sprawie przyjąć należy, że decyzja organu I instancji zapadła bez naruszeni przepisów o właściwości. Przepis art. 156 kpa nie uzależnia uruchomienie trybu postępowania nieważnościowego od ostateczności kontrolowanej decyzji. Organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia (art. 157 kpa). W niniejszej sprawie skarżące po wyczerpaniu drogi odwoławczej od decyzji Prezydenta, drogi postępowania nieważnościowego od kontrolującej ją decyzji Wojewody wniosły o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta. Zdaniem składu orzekającego, nie ma przeszkód do dochodzenia kontroli tej decyzji w postępowaniu nieważnościowym. Zgodnie z zaś z przepisem art. 157 kpa właściwym będzie organ wyższego stopnia - zatem Wojewoda. Podkreślenia wymaga jednak to, że wskazane procedury, które przeprowadzone zostały przed uruchomieniem postępowania nieważnościowego wyżej opisanej decyzji Prezydenta, będą miały jednak wpływ na merytoryczną ocenę wniosku o stwierdzenie nieważności. Sąd podziela prezentowaną przez organy argumentację co do związania organów oceną prawną zawartą w wyrokach sądowych, które poddały weryfikacji decyzje ostateczne zarówno Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1999 r. jak i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt c i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).