VII SA/Wa 724/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-07

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów nadzoru budowlanego odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt zamienny budynku mieszkalnego, wydanej w trybie art. 51 Prawa budowlanego z 1994 r., były prawidłowe, zwłaszcza w kontekście stosowania przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w dacie wydania decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 22 sierpnia 1996 r. w części dotyczącej nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentacji technicznej i wystąpienia o pozwolenie na użytkowanie, a także decyzji z dnia 4 września 1996 r. w części zezwalającej na kontynuację robót budowlanych. Sąd wskazał, że organ administracji miał obowiązek rozpoznać wniosek o stwierdzenie nieważności każdej z tych decyzji odrębnie, a nie jedną decyzją.
Stan faktyczny
Skarżąca A.K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z 1996 r. dotyczących budowy budynku mieszkalnego, zarzucając naruszenie prawa, w tym usytuowanie budynku w odległości mniejszej niż przepisy techniczne dopuszczały. Organy nadzoru budowlanego odmawiały stwierdzenia nieważności, uznając, że budowa była prowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami. WSA uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego, wskazując na rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1996 roku. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A.K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] maja 1990 roku, Nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] udzielił M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego typ [...] oraz gospodarczego na działce położonej przy ul. S. w K. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1996 roku, Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] na podstawie art.50 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku K. J. postanowił wstrzymać prowadzenie robót budowlanych prowadzonych przez M. N. (poprzednio noszącej nazwisko K.) przy realizacji przez budynku położonego na działce przy ul. S. w K. W uzasadnieniu postanowienia Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] stwierdził, że budowa jest realizowana z odstępstwem od projektu budowlanego polegającym na nie wykonaniu zwierciadlanego odbicia zaznaczonego przez projektanta. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1996 roku, Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] na podstawie art. 51 ust.1 pkt.2, art.55 ust.1 pkt.2 i pkt.3 oraz art.59 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane nakazał M. i B. N. wykonanie następujących czynności: * Usytuowania wejścia do budynku we wschodniej ścianie budynku z jednoczesnym wykonaniem przyszłej klatki schodowej ze ścianą bez otworu okiennego od strony działki Państwa J., * Przedłożenia w terminie do dnia 30 września 1996 roku dokumentacji technicznej budynku mieszkalnego uwzględniającej dokonane zmiany, * Wystąpienia po zakończeniu robót o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] stwierdził, że po przeprowadzonej wizji lokalnej w terenie oraz złożeniu wyjaśnień przez inwestorów ustalono, że Państwo J. wyrażają zgodę na otwory okienne i wejście do budynku od strony własnej działki pod warunkiem zabudowania przyszłej klatki schodowej ścianą bez otworu okiennego. Decyzją z dnia [...] września 1996 roku, Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] na podstawie art.28 ust.2 i art.34 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane zatwierdził projekt zamienny budynku mieszkalnego i zezwolił na kontynuację wstrzymanych robót budowlanych. W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] stwierdził, że zgodnie z notatką służbową z dnia z dnia 19 sierpnia 1996 roku M. i B. N. złożyli w terminie do 30 września 1996 roku projekt zamienny budynku mieszkalnego z uwzględnionymi zmianami. Z dniem 19 sierpnia 1999 roku M. i K. J. przekazali nieruchomość córce A. K.. Pismem z dnia 3 grudnia 2001 roku A. K. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] dnia [...] sierpnia 1996 roku oraz z dnia [...] września 1996 roku. W uzasadnieniu wniosku A. K. podniosła, że jej rodzicom nie doręczono decyzji o pozwoleniu na budowę mimo tego, że byli właścicielami sąsiedniej działki. Nadto jej zdaniem decyzje wskazane we wniosku rażąco naruszają prawo, gdyż sankcjonują usytuowanie budynku w odległości od granicy działki mniejszej niż to wynika z obowiązujących przepisów techniczno - budowlanych. Przepisy te nie pozwalają na postawienie domu w odległości mniejszej niż cztery metry od granicy sąsiedniego gruntu, gdy w ścianie od tej strony są otwory drzwiowe lub okienne. Decyzją z dnia [...] marca 2002 roku, Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] dnia [...] sierpnia 1996 roku oraz z dnia [...] września 1996 roku. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z kopii dziennika budowy wynika, że budynek był realizowany pod rządem rozporządzenia Ministra Administracji gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.)- Przepisy te obowiązywały do końca marca 1995 roku. Budynek objęty był pozwoleniem na budowę wydanym w dniu 7 maja 1990 roku, roboty budowlane rozpoczęte zostały w dniu 11 lipca 1990 roku, a w czasie, kiedy weszły w życie przepisy warunków technicznych z 1994 roku wykonywane były już roboty wykończeniowe. Przepis §12 ust.2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 roku ustalał, iż przy istniejącej zabudowie na działce sąsiedniej w odległości większej niż 4 m od granicy działki odległości określone w §12 ust.1 (to jest 4 metry ze ścianą z otworami od granicy działki i 3 m ze ścianą bez otworów od granicy działki) mogły być zmniejszone, przy czym odległość między budynkiem istniejącym, a projektowanym powinna wynosić 8 m. Sytuacja opisana w tym przepisie zaistniała, gdyż odległość między budynkami wynosi 10 m. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. K. podnosząc zarzut, iż organ I instancji nie zajął w ogóle stanowiska w podnoszonej przez nią kwestii niedoręczenia jej rodzicom decyzji o pozwoleniu na budowę. Nadto podniosła, że wydany przez organy administracji - na mocy decyzji wskazanych we wniosku o stwierdzenie nieważności - nakaz wykonania i przedłożenia dokumentacji nie mógł doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym wcześniej pozwoleniem na budowę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 roku. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zarzut niezawiadomienia rodziców skarżącej o toczącym się postępowaniu w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę może być podstawą do wznowienia postępowania, a nie do stwierdzenia nieważności. W pozostałej części uzasadnienia decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił argumentację zawartą w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2004 roku, sygn. akt 7/IV SA 2826/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi A.K. uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 roku oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 roku. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż uchylone decyzje pomijają zarzuty stawiane przez skarżącą decyzji z dnia [...] września 1996 roku. Organ administracji nie ustosunkował się do faktu, czy inwestorzy wykonali nakazane czynności mające doprowadzić budowę do stanu zgodnego z prawem. W szczególności zdaniem Sądu pominięta została okoliczność, że notatka urzędowa z dnia 19 sierpnia 1996 roku na którą powołuje się Kierownik Urzędu Rejonowego nie wyraża stanowiska K.J. w imieniu którego, bez okazanego pełnomocnictwa, nie mogła występować jego żona. Organ administracji winien także odnieść się do wywodów skarżącej, z których wynika, że niezależnie od treści notatki urzędowej, która stwierdza jedynie pewne okoliczności faktyczne podstawą zatwierdzenia projektu zamiennego budynku winno być spełnienie wymogów prawa jest stwierdzenia czy nakazane czynności mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem zostały wykonane. W wyjątkowo sprzecznej z wymogami art.lO7§3 kpa decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] okoliczności te zdaniem Sądu nie wynikają. Decyzją z dnia [...] listopada 2004 roku, Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1996 roku. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z uzupełnionych dowodów w postaci oględzin przeprowadzonych w dniu 25 października wynika, że inwestorzy w całości wykonali roboty budowlane objęte decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku. Do ściany wschodniej budynku dobudowana została klatka schodowa z wiatrołapem. W dobudowanej ścianie wschodniej nie znajduje się żaden otwór okienny ani drzwiowy i jest ona oddalona w najbliższym miejscu od granicy sąsiedniej nieruchomości 2 m zaś od sąsiedniego budynku mieszkalnego o 10,20 m. Z kopii dziennika budowy wynika, że budynek był realizowany pod rządem rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62 ze zm.). Przepisy te obowiązywały do końca marca 1995 roku. Budynek objęty był pozwoleniem na budowę wydanym w dniu 7 maja 1990 roku, roboty budowlane wszczęte zostały w dniu 11 lipca 1990 roku, a w czasie, kiedy weszły w życie przepisy warunków technicznych z 1994 roku wykonywane były już roboty wykończeniowe. Przepis §12 ust.2 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 roku ustalał, iż przy istniejącej zabudowie na działce sąsiedniej w odległości większej niż 4 m od granicy działki odległości określone w §12 ust.1 (to jest 4 metry od granicy działki ze ścianą z otworami i 3 m od granicy działki ze ścianą bez otworów) mogły być zmniejszone, przy czym odległość między budynkiem istniejącym, a projektowanym powinna wynosić 8 m. Sytuacja opisana w tym przepisie zaistniała, gdyż odległość między budynkami wynosi 10,20 m. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A.K. podnosząc zarzut, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem I instancji i nie mógł w trybie art.136 kpa zlecić Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego wykonania czynności dowodowych. Zdaniem skarżącej dowód z oględzin przeprowadzono z naruszeniem art.79§2 kpa gdyż nie umożliwiono stronie wzięcia czynnego udziału w oględzinach, gdyż samo zapoznanie się z protokołem nie spełnia tego wymogu. Strona ma bowiem prawo wypowiedzieć się co do całości dowodów zebranych w sprawie, tymczasem w toczącym się postępowaniu nie umożliwiono odwołującej się zapoznania się i wypowiedzenia co do zebranych dowodów. Odwołująca się nie została pouczona przez organ o takim prawie. Nadto ocenie prawnej w postępowaniu nieważnościowym podlega sama decyzja i jaj skutki prawne, a nie poprzedzające ją postępowanie. W dniu 4 września 1996 roku obowiązywała Ustawa z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414, z 1996 roku, Nr 100, poz.465) oraz Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10, poz.46, Nr 118, poz.574, z 1996, Nr 45, poz.200). Sporna decyzja zatwierdzająca projekt budowlany była de facto decyzją o zmianie pozwolenia na budowę i była w istocie nową decyzja administracyjną określającą i zatwierdzającą miedzy innymi nowe usytuowanie budynku. Nie może więc mieć do niej zastosowania §330 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 roku. Zatwierdzenie nowego projektu zamiennego było rażącym naruszeniem Prawa budowlanego. Projekt zamienny nie był bowiem zgodny z §12 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ administracji wydający decyzję legalizacyjną jest związany stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji, a nie obowiązującymi w czasie popełnienia samowoli budowlanej. Nie jest prawdą zdaniem odwołującej, że do ściany wschodniej budynku mieszkalnego została dobudowana klatka schodowa z wiatrołapem. Klatka schodowa znajduje wewnątrz budynku, a dobudowany został przedsionek. W ścianie wschodniej budynku znajdują się otwory okienne i drzwi wejściowe do budynku osłonięte przedsionkiem. Wskazane jako podstawa prawna wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego decyzji art.28 i art.34 Prawa budowlanego nie miały zastosowania przy wydawaniu tej decyzji. Istnienie dwóch decyzji ( z dnia [...] maja 1990 roku oraz z dnia [...] września 1996 roku) zatwierdzających dwa różne projekty jest zdaniem odwołującej się niezgodne z prawem. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 roku podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła A.K. podnosząc zarzut, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych wyroku z dnia 3 grudnia 2004 roku. Nadto podniosła zarzut, iż bezpodstawnie zostały przyjęte jako wiarygodne ustalenia zawarte w protokołu z dnia 25 października 2004 roku sporządzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. W dalszej części skargi skarżąca powtórzyła twierdzenie, iż organ administracji wydający decyzję legalizacyjną jest związany stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji, a nie obowiązującymi w czasie popełnienia samowoli budowlanej i oceny decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym należy dokonywać w świetle przepisów obowiązujących w dniu wydania tejże decyzji. Oznacza to zdaniem skarżącej, iż należy dokonać oceny decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] pod kątem jej zgodności z §12 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepis §330 wymienionego rozporządzenia nie ma zdaniem skarżącej zastosowania, gdyż decyzja o zmianie pozwolenia na budowę była nowa decyzją. Nadto §330 można stosować tylko do budynków wybudowanych zgodnie z pozwoleniem, a nie powstałych w wyniku samowoli budowlanej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art.l56§l pkt.l kpa w zw. z art. 51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) w brzmieniu tego przepisu obowiązującym w dacie wydania przez Kierownika Urzędu Rejonowego decyzji z dnia 22 sierpnia 1996 roku oraz decyzji z dnia 4 września 1996 roku. Na wstępie stwierdzić należy, iż wniosek A.K. o stwierdzenie nieważności dotyczył dwóch decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] to jest decyzji z dnia [...] sierpnia 1996 roku, Nr [...] i decyzji z dnia [...] września 1996 roku, Nr [...]. O ile decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2002 roku oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 roku rozstrzygały wniosek A.K. w odniesieniu do obydwu decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], to decyzje tych organów będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie dotyczą tylko decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1996 roku. Pominięta została natomiast decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien rozpoznać wniosek skarżącej w całości. Należy przy tym wydać w sprawie dwie odrębne decyzje. Odrębną decyzją należy rozstrzygnąć wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku, Nr [...] odrębną zaś decyzją należy rozstrzygnąć wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1996 roku. To, że wniosek o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji sformułowany został w jednym piśmie nie oznacza, że wniosek ten musi być rozstrzygnięty jedną decyzją. Przechodząc do oceny prawidłowości decyzji wydanych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzić należy co następuje. Stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym i wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Podstawy stwierdzenia nieważności decyzji wymienione są enumeratywnie w art.156 kpa. Jedną z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa (art.l56§l pkt.2 kpa). W wyroku z dnia 09 marca 1999 roku, sygn. akt V SA 1970/98 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że " cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa i powinna ulec wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Nie chodzi tu bowiem o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny". Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Postępowanie nieważnościowe ma na celu ocenę zgodności decyzji z prawem. Oceny tej dokonuje się w świetle przepisów obowiązujących w dacie jej wydania, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Za akt sprawy wynika, iż inwestorka M. K. zrealizowała budynek mieszkalny z odstępstwami od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] maja 1990 roku. W takim wypadku organy administracji miały obowiązek podjąć czynności w oparciu o przepis art.51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Z art.50 ust.1 pkt.3 wymienionej wyżej ustawy wynikało bowiem, iż w przypadkach innych niż określone w art.48 organ administracji wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu. Po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu realizacji inwestycji organ administracji mógł wydawać decyzję określoną w art.51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Przepis ten na dzień 22 sierpnia 1996 roku miał następujące brzmienie: "Art. 51. 1. Przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części albo 2) określającą czynności, jakie należy wykonać w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności. 2. W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt.2, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu lub jego części. 3. W przypadku wykonywania robót budowlanych, polegających na rozbiórce obiektu lub jego części, właściwy organ w decyzji, o której mowa w ust. 2, może nakazać doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego". Jak wynika z treści tego przepisu organ administracji mógł wydać w oparciu o ten przepis decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu w całości lub części. Mógł też wydać decyzję nakazującą wykonanie czynności niezbędnych do doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] w oparciu o przepis art.51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane mógł nałożyć na inwestora obowiązek usytuowania wejścia budynku w określonym miejscu. Jest to bowiem czynność faktyczna. Brak było natomiast podstaw do nałożenia na inwestora na podstawie tego przepisu obowiązku przedłożenia dokumentacji technicznej oraz obowiązku wystąpienia o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku. Podstawą nałożenia obowiązku dostarczenia dokumentacji technicznej mógł być art.89 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku. Obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie wynikał wprost z art.55 ust.l pkt.3 wymienionej wyżej ustawy. Z przepisu tego wynikało bowiem, że uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest wymagane, gdy właściwy organ administracji wydał na podstawie art.51 ust.2 wymienionej ustawy decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek. Nie było więc nie tylko możliwości ale też i konieczności nakładania na inwestora tego typu obowiązku w drodze odrębnej decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art.51 powołanej ustawy. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku w części nakładającej obowiązek przedłożenia dokumentacji technicznej oraz nakładającej obowiązek wystąpienia o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu wydana została z rażącym naruszeniem art.51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane w brzmieniu tego przepisu obowiązującym na datę wydania tej decyzji. Z kolei cześć decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] września 1996 roku, Nr [...] wydana została również z rażącym naruszeniem art.51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Wprawdzie w podstawie prawnej tej decyzji nie jest wymieniony art.51 wymienionej ustawy to jednak sformułowanie "zezwalam na kontynuację wstrzymanych robót budowlanych" wskazuje na to, iż decyzja ta jest kontynuacją postępowania prowadzonego w trybie art.51 tejże ustawy. Jeśli inwestor realizował inwestycję z odstępstwami od pozwolenia na budowę wówczas właściwy organ administracji miał obowiązek wszcząć postępowanie w trybie art.51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane i tylko w tym trybie można było wydawać rozstrzygnięcia niezbędne do zakończenia prowadzonej inwestycji. Nie istniała możliwość wydania nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Możliwe było tylko wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Wynika to wprost z treści wymienionego przepisu. Możliwość nałożenia obowiązku przedłożenia zastępczego projektu budowlanego oraz zatwierdzenia tego projektu istnieje dopiero od dnia 11 lipca 2003 roku. Z tym dniem weszła bowiem w życie ustawa z dnia 27 marca 2003 roku (Dz. U. Nr 80, poz.718) o zmianie ustawy -Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Na mocy tej ustawy dokonano zmiany treści art.51 i wprowadzono możliwość nałożenia na inwestora, który realizuje inwestycję z odstępstwami od projektu budowlanego, obowiązek przedłożenia zastępczego projektu budowlanego oraz możliwość zatwierdzenia przez właściwy organ administracji takiego projektu. Wydanie nowego pozwolenia na budowę w oparciu o zamienny projekt budowlany nie miało umocowania w treści art.51 w brzmieniu tego przepisu na datę wydania decyzji. W tej części decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] wydana została więc z rażącym naruszeniem tego przepisu. Odnosząc się do zarzutów skarżącej stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń zawartych w protokole z dnia 25 października 2004 roku. Niepowiadomienie skarżącej o możliwości uczestnictwa w oględzinach było niewątpliwie uchybieniem. Uchybienie to zdaniem Sadu nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia. Z poczynionych w toku oględzin ustaleń wynika, że miedzy budynkiem należącym do skarżącej, a budynkiem należącym do M.K. wynosi 10,20 m. odległość ta nie była przez skarżącą kwestionowana. Z kolei wygląd budynku należącego do M.K. od strony działki skarżącej obrazuje znajdująca się w aktach sprawy fotografia. Brak jest również podstaw do przyjęcia, iż organy nadzoru budowlanego nie zastosowały się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Nie można też zgodzić się z poglądem skarżącej, że przy wydawaniu decyzji w trybie art.51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane organ administracji zawsze winien stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania tej decyzji. Organ administracji stosuje przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Wbrew twierdzeniom skarżącej przepis §330 Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku miał zastosowanie do w sprawie inwestycji realizowanej przez M. K.. Z przepisu tego wynika, iż przepisów rozporządzenia nie stosuje się jeżeli przed dniem wejścia w życie rozporządzenia została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. W niniejszej sprawie pozwolenie na budowę wydane zostało w 1990 roku i ta okoliczność ma znaczenie rozstrzygające. Nie można rozstrzygać sprawy tak, jakby decyzja ta nigdy nie istniała. Przepisy techniczno - budowlane z daty wydawania decyzji określonej w art.51 wymienionej ustawy można stosować wówczas gdy inwestycja realizowana jest bez pozwolenia na budowę lub bez zgłoszenia. Jeśli w wyniku nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności, a następnie wykonania tych czynności oraz w wyniku pozwolenia na wznowienie robót budowlanych inwestycja spełniła wymogi zawarte w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 roku, Nr 17, poz.62 ze zm.) to brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] sierpnia 1996 roku oraz decyzji z dnia [...] września 1996 roku w zakresie obejmującym te rozstrzygnięcia. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.1 a i c, art.135 i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło