VII SA/Wa 725/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2008 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej narządu ruchu i obwodowego układu nerwowego skargę oddala Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115), po rozpatrzeniu odwołania M. F., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr "[...], o braku podstaw do stwierdzenia u M. F. choroby zawodowej narządu ruchu i obwodowego układu nerwowego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu [...] września 2006 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P. wpłynęło "Zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej" u M. F., nadesłane przez samą zainteresowaną. Zgłoszenie podejrzenia dotyczyło następujących jednostek chorobowych: choroby narządu wzroku, ubytku słuchu, chorób narządu ruchu i obwodowego układu nerwowego oraz astmy oskrzelowej i torbieli sutka. Ocena zawodowej etiologii zgłoszonych schorzeń została rozpatrzona podczas czterech, odrębnych postępowań. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. wszczął w dniu [...] września 2006 r. postępowanie w sprawie choroby zawodowej w/w, zawiadamiając o powyższym strony postępowania, a następnie dokonał oceny narażenia zawodowego w zakładzie pracy, który wg w/w przyczynił się do powstania choroby zawodowej, tj. w [...]. W dniu [...] marca 2007 r. do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w P. wpłynęły 4 orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P., w tym orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] marca 2007 r., o braku podstaw do rozpoznania u M. F. choroby zawodowej narządu ruchu i obwodowego układu nerwowego. W wyniku złożenia przez M. F. wniosku o przeprowadzenie ponownego badania, sprawa choroby zawodowej była rozpatrywana przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. (pobyt w Klinice Chorób Zawodowych w okresie od 10 do 20 września 2007 r.). Jednostka orzecznicza Il-stopnia wystawiła w dniu [...] listopada 2007 r. orzeczenie lekarskie nr [...], negujące zawodową etiologię rozpoznanego u pacjentki schorzenia. W oparciu o ocenę narażenia zawodowego oraz ostateczne orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. wydał w dniu [...] grudnia 2007 r. decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u M. F. choroby zawodowej narządu ruchu i obwodowego układu nerwowego. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. F., podnosząc, iż przedstawione przez nią dokumenty, wyniki badań okresowych i karty leczenia ambulatoryjnego, potwierdzają, że występujące u niej objawy bólowe i uszkodzenie organizmu, wskazują na wystąpienie chorób zawodowych, dotykających pracowników biurowych. Strona przedstawiła szczegółowo sposób wykonywania pracy zawodowej oraz wymieniła szkodliwości i uciążliwości, które miały wg niej istotny wpływ na stan zdrowia. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po zapoznaniu się z zebraną w sprawie dokumentacją stwierdził, iż M. F. była w okresie 1974-2005 r. zatrudniona w charakterze pracownika biurowego w przedsiębiorstwie [...] kolejno jako: samodzielny referent ekonomiczny, samodzielny referent ds. zaopatrzenia, referent ds. spedycji. Do czynności zawodowych w/w należało m. in.: prowadzenie rozmów telefonicznych, przeglądanie, czytanie dokumentów, pisanie odręczne, pisanie na zwykłej maszynie do pisania, a w późniejszym okresie na elektrycznej maszynie do pisania i klawiaturze komputera, czynności związane z realizacją zakupów, ręczne opisywanie faktur, liczenie na liczydle, kalkulatorze i na elektrycznej maszynie liczącej, sprawdzanie kalkulacji, czynności związane z kserowaniem dokumentów. Organ wskazał, iż w oparciu o § 2 ust. 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. przy rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy lekarze-orzecznicy stwierdzą bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania. Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą więc być spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz lekarze orzecznicy, po przebadaniu pacjenta i zapoznaniu się z oceną narażenia zawodowego potwierdzą, że ma ona związek z wykonywaną pracą zawodową. Zgodnie z poz. 19 wykazu chorób zawodowych, za zawodowe choroby układu ruchu, wywołane sposobem wykonywania pracy uważa się: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, przewlekłe uszkodzenie łąkotki, przewlekłe uszkodzenie torebki stawowej, przewlekłe okołostawowe zapalenie barku, przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, zmęczeniowe złamanie kości, martwicę kości nadgarstka. W poz. 20 wykazu chorób zawodowych wymieniono przewlekłe choroby układu nerwowego, wywołane sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, zespół rowka nerwu łokciowego. Zdaniem organu, w przypadku M. F. nie został spełniony warunek konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. rozpoznanie u pacjenta, przez uprawnione do orzekania jednostki służby zdrowia, schorzenia zawartego w wykazie chorób zawodowych. Jednostki uprawnione do orzekania w sprawach chorób zawodowych wydały orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u M. F. choroby zawodowej narządu ruchu i obwodowego układu nerwowego. Lekarze-orzecznicy stwierdzili, że przyczyną dolegliwości pacjentki są zmiany zwyrodnieniowe i dyskopatia kręgosłupa w odcinku szyjnym i lędźwiowym, tj. schorzenia, które nie zostały wymienione w wykazie chorób zawodowych. Organ powołał się na § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...), w myśl postanowień którego, wyłącznie opinie orzecznicze, wystawione przez lekarzy-orzeczników, zatrudnionych w cytowanych w rozporządzeniu jednostkach służby zdrowia są wiążące dla organów Inspekcji Sanitarnej, przy wydawaniu decyzji administracyjnych w sprawach chorób zawodowych oraz wskazał na wiążącą moc orzeczenia lekarskiego, przy podejmowaniu decyzji w sprawie choroby zawodowej. Skargę na powyższą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. F. W uzasadnieniu swojej skargi skarżąca przedstawiła cały przebieg postępowania prowadzonego przez organa Inspekcji Sanitarnej w sprawie rozpoznania chorób zawodowych, dokładnie opisała zakres i rodzaj czynności wykonywanych podczas pracy zawodowej, a także sposób usytuowania stanowisk pracy oraz wymieniła szkodliwości i uciążliwości występujące wg niej w środowisku pracy. Strona skarżąca stwierdziła, iż jednostki orzecznicze I i II stopnia, w czasie badań lekarskich, potwierdziły istnienie zgłoszonych przez nią chorób, jednak wydały orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania chorób zawodowych. Zdaniem M. F., stwierdzenie, że choroby, które nieodwracalnie uszkodziły jej organizm, nie są wynikiem środowiska pracy jest bezprawne. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja lub postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 §1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oceniając przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne, Sąd uznał, że jest ono zgodne z przepisami prawa zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, jak również z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Zgodnie z § 2 ust. 1 tego Rozporządzenia, za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do Rozporządzenia pod warunkiem, że w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową, muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, o którym mowa wyżej, a po drugie winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Stosownie do § 5 wskazanego Rozporządzenia, właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są wyłączone jednostki orzecznicze tam wymienione. Zgodnie z poz. 19 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, za choroby zawodowe układu ruchu, wywołane sposobem wykonywania pracy uważa się: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, przewlekłe uszkodzenie łąkotki, przewlekłe uszkodzenie torebki stawowej, przewlekłe okołostawowe zapalenie barku, przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, zmęczeniowe złamanie kości, martwicę kości nadgarstka. Natomiast zgodnie z poz. 20 w/w wykazu, za choroby zawodowe obwodowego układu nerwowego, wywołane sposobem wykonywania pracy uważa się: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, zespół rowka nerwu łokciowego. Orzeczenie lekarskie nr [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. Poradnia Chorób Zawodowych stwierdziło brak podstaw do rozpoznania u M. F. choroby zawodowej narządu ruchu oraz choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego z uwagi na brak sprecyzowania jednostki chorobowej oraz brak narażenia zawodowego. Kwestionując powyższe orzeczenie lekarskie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra. med. [...] Klinika Chorób Zawodowych orzeczeniem lekarskim nr [...] potwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, stwierdzając, iż pomimo licznych dolegliwości ze strony układu nerwowego i narządu ruchu, zaobserwowane zmiany w w/w układach nie dają podstaw do rozpoznania chorób zawodowych występujących w pozycji 19 i 20 aktualnie obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Orzeczenie wydane w wyniku ponownego badania jako ostateczne wiązało organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej i stanowiło podstawę wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Podkreślić należy, że organa inspekcji sanitarnej były związane orzeczeniami lekarskimi o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Nie mogły dokonać samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, która prowadziłaby do odmiennego rozpoznania. Analiza orzeczenia lekarskiego prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż ze względu na łączne niespełnienie warunków wyżej opisanych, ze względu na brak figurowania stwierdzonych dolegliwości ze strony narządu ruchu oraz obwodowego układu nerwowego w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, oraz ze względu na brak ich powiązania z działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, brak było podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Tym samym należy uznać rozstrzygnięcia organów za odpowiadające prawu. Subiektywne przekonanie skarżącej, iż stwierdzone dolegliwości mają związek z wykonywaną przez nią pracą i warunkami panującymi w środowisku pracy, w świetle orzeczeń lekarskich, nie może być brane pod uwagę w niniejszej sprawie. Wskazać również należy, iż M. F. skorzystała z przysługującego jej prawa i wystąpiła z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, lecz zarówno jednostka orzecznicza I stopnia, jak i II stopnia, nie potwierdziła występowania u badanej choroby zawodowej narządu ruchu i obwodowego układu nerwowego, co jednoznacznie przesądziło, i stało się podstawą do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.