VII SA/Wa 727/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Włodzimierz Kowalczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w części dotyczącej terminu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. K. kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 727/18 UZASADNIENIE W dniu 4 grudnia 2017 roku do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wpłynęło odwołanie K. K. (dalej określany jako "Skarżący") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 roku nr [...]. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i skierowanie sprawy od ponownego rozpoznania oraz o zawieszenie postępowania administracyjnego do czasu rozstrzygnięcia toczącego się sporu o prawo własności budynku mieszkalnego położonego przy ul. K. w O. W odwołaniu Skarżący wskazał, iż w decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 roku nałożył na Skarżącego obowiązki wynikające z prawa budowlanego wobec nieruchomości, której wydania odmawia Skarżącemu burmistrz miasta O. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] listopada 2017 roku nakazał Skarżącemu przeprowadzenie kontroli użytkowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego położonego przy ul. K. w O. polegającej na: (i) sprawdzeniu stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działanie czynników występujących podczas użytkowania obiektu (kontrola okresowa co najmniej raz na rok); (ii) sprawdzeniu stanu technicznego przewodów kominowych: wentylacyjnych i dymowych (kontrola okresowa co najmniej raz na rok); (iii) sprawdzeniu stanu technicznego butlowej instalacji gazowej propan-butan (kontrola okresowa co najmniej raz na rok); (iv) sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania budynku mieszkalnego, estetyki budynku oraz jego otoczenia (kontrola okresowa co najmniej raz na 5 lat); (v) sprawdzeniu instalacji elektrycznej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów (kontrola okresowa co najmniej raz na 5 lat), a także nakazał przedstawienie oceny technicznej wykonanych wewnętrznych instalacji grzewczych na paliwo stałe w powstałych pomieszczeniach kotłowni, w części piwnic, będącej źródłem zasilania lokali mieszkalnych, sporządzonej przez osobę uprawnioną, wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego wraz z aktualnym zaświadczeniem wydanym przez tę izbę i założenie książki obiektu budowlanego, w terminie do dnia 31 stycznia 2018r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] uchylającą zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i wyznaczył nowy termin na przedłożenie dokumentacji do dnia 31 marca 2018r., w pozostałej części organ utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 roku. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na art. 62 ustawy prawo budowalne poświęcony okresowym kontrolom obiektów budowlanych pod kątem zachowania ich cech użytkowych, zdatności do użytkowania i pozostawania w odpowiednim stanie technicznym, które powinny być przeprowadzane cyklicznie, w odstępach czasowych określonych przepisami prawa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego zauważył, iż Skarżący nie przedłożył pracownikom organu powiatowego dokumentów dotyczących utrzymania budynku zgodnie z zaleceniami art. 62 ustawy prawo budowalne, a także nie posiadał książki obiektu budowlanego. Na podstawie protokołu kontroli przeprowadzonej w nieruchomości Skarżącego, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego stwierdził, iż przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Jednocześnie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że wskazywana przez Skarżącego w odwołaniu okoliczność braku faktycznego władania nieruchomością nie ma z punktu widzenia przepisów ustawy prawo budowlane istotnego znaczenia i wyjaśnił, że w ewentualne prowadzenie procesu sądowego w kwestii własności nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 ust. 1 pkt 4. ustawy kodeks postępowania administracyjnego i jako takie nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. W dniu 28 lutego 2018 roku Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] stycznia 2018 r. W skardze Skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego; względnie o 2) przeprowadzenie wnikliwego postępowania dowodowego przed organem II instancji; 3) zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozpoznania rozstrzygnięcia sporu właścicielskiego pomiędzy Skarżącym a miastem O. w sprawie budynku mieszkalnego przy ulicy K. w O.; 4) zwolnienie od obowiązku ponoszenia opłaty tytułem wpisu; oraz 5) na wypadek nieuwzględnienia wniosku z pkt. 3 , o przeprowadzenie w sprawie postępowania dowodowego poprzez: a) przesłuchanie z udziałem Skarżącego Burmistrza Miasta O. na okoliczność powodów braku przekazania Skarżącemu budynku mieszkalnego przy ulicy K. w O. oraz na okoliczność zawiadamiania organów ścigania o okoliczności nabycia przeze Skarżącego tego budynku mieszkalnego, a także na okoliczność przeprowadzania kontroli stanu technicznego budynku przez Miasto O.; b) przesłuchanie wszystkich inspektorów Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. czy przeprowadzali na wniosek Miasta O. kontrolą stanu technicznego budynku przez Miasto O. w latach 2000-2016; c) zobowiązanie władz Miasta O. do wskazania, który podmiot sprawował nadzór techniczny nad budynkiem przy ulicy K. w O. od roku 2000 do dnia obecnego i z tego tytułu pobierał należne wynagrodzenie; d) przesłuchanie Skarżącego na okoliczność braku wpływu na stan techniczny budynku do dnia obecnego. W skardze Skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania administracyjnego: a) art. 8 ustawy kodeks postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie postępowania administracyjnego z naruszeniem podstawowej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych, w szczególności poprzez uniknięcie wyjaśnienia czy do dnia obecnego istnieje inny podmiot obowiązany do nadzoru nad stanem technicznym budynku; b) art. 7 i 77 § 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego, w szczególności ustalenia całokształtu okoliczności związanych ze stanem technicznym budynku; c) art. 107 § 1 i 3 ustawy kodeks postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 2018 roku, która nie zawiera wyczerpującego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 r. odmówił zawieszenia postępowania sądowego. Pismem z dnia 30 sierpnia 2018 r. Skarżący złożył ponowny wniosek o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na toczące się postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym w O. pomiędzy Skarżącym a Miastem O. Pismem z dnia 11 września 2018 r. Skarżący złożył wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z dokumentu – pisma Skarżącego z dnia 18 lipca 2018 r. do Burmistrza Miasta O. zawierającego wniosek o przedstawienie dokumentacji przeglądu technicznego budynku przy ul. K. w O. lub o powołanie komisji, które przeprowadziłaby przegląd stanu nieruchomości. Postanowieniem z dnia 24 września 2018 r. Sąd odmówił zawieszenia postępowania sądowego ze względu na toczące się postępowanie sądowe przed Sądem Rejonowym w O. pomiędzy Skarżącym a Miastem O. Pismem z dnia 25 września 2018 r. Skarżący złożył wniosek dowodowy o dopuszczenie dowodu z dokumentu – wniosku z dnia 16 listopada 2017 r. do Prezesa [...] [...] Sp. z o.o. w O. oraz odpowiedzi Prezesa [...] [...] Sp. z o.o. w O. z dnia [...] grudnia 2017 r. Na rozprawie w dniu 20 grudnia 2018 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez Skarżącego uznając je za pozostające bez wpływu na dokonanie rozstrzygnięcia w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie organy administracyjne obu instancji uznały, że zachodzą uzasadnione wątpliwości co do tego, czy budynek mieszkalny wielorodzinny położony na działce nr [...], przy ul. K. w O., stanowiący , zdaniem organów własność Skarżącego, ze względu na stan techniczny, może spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, a więc zachodziły przesłanki do wydania decyzji zobowiązującej K. K. do przeprowadzenia kontroli oraz dostarczenia stosownej ekspertyzy technicznej, opisanych szczegółowo w decyzji organu I instancji , z dnia [...] listopada 2017r. Zgodnie z art. 62 ust. 3 prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego – w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli, o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Podkreślić należy, że wskazane postanowienie ma charakter dowodowy, ma zastosowanie w sytuacji, gdy organ ma wątpliwości , co do ewentualnych zagrożeń wynikających ze stanu technicznego budynku, a ich wyjaśnienie wymaga wiedzy specjalistycznej. W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę, że aby dokonać oceny czy stan, o którym mowa w art. 62 ust. 3 prawa budowlanego występuje, organ winien przeprowadzić postępowanie w celu ustalenia rodzaju obiektu budowlanego, jego stanu technicznego, a także ewentualnych zagrożeń wynikających z tego stanu. Nakładając w drodze postanowienia obowiązek sporządzenia i dostarczenia w odpowiednim terminie ocen i ekspertyz organ powinien szczegółowo wykazać w jego motywach, że w danej sprawie zaistniała właśnie taka sytuacja, która wskazuje na powstanie "uzasadnionych wątpliwości". W ocenie Sądu , w rozpoznawanej sprawie organy nie wykazały, że zachodziły podstawy do nałożenia opisanego w omawianym przepisie obowiązku złożenia spornej ekspertyzy technicznej, nie wykazały że stan techniczny budynku jest nieodpowiedni, a w szczególności, że może powodować zagrożenie dla życia lub mienia jak również bezpodstawnie lub przynajmniej przedwcześnie skierowały swoje rozstrzygnięcie do Skarżącego K. K. Podkreślić należy, że znajdujący się w aktach sprawy administracyjnej (k. 46-51) protokół kontroli z dnia 17.10.2017r., na który powołuje się organ odwoławczy, jednoznacznie dokumentuje , że co prawda na klatce schodowej stwierdzono odpadający tynk , liczne drobne spękania tynku oraz zacieki miejscowe z prawdopodobnie nieszczelnego pokrycia dachu, brak udokumentowania wcześniejszych cyklicznych kontroli oraz księgi budynku, ale jednocześnie wprost w nim zapisano, że w toku kontroli " nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia". Podkreślenia wymaga, że organ nadzoru budowlanego prowadzi określone postępowanie i wykonuje zadania ustawowe w ramach swoich kompetencji dotyczących np. kontroli przestrzegania właściwego stanu technicznego obiektów budowlanych. Dlatego nałożony obowiązek dostarczenia odpowiedniej ekspertyzy i oceny technicznej powinien być skorelowany z uprawnieniami organu wykonującego właśnie te zadania. Oznacza to z jednej strony uprawnienia organu do prowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia zakresu istniejących nieprawidłowości, z drugiej zaś strony konieczność jednoznacznego ustalenia przez organ prawdopodobieństwa występowania takich nieprawidłowości. Organ nie może, korzystając z uprawnień dowodowych, przerzucać całego ciężaru takiego postępowania dowodowego na stronę obciążając ją kosztami takiego postępowania. Obowiązek sporządzenia np. ekspertyzy technicznej obejmuje tylko jeden z elementów procedury wyjaśniającej i powinien mieć miejsce gdy organ dysponuje już jedynie wątpliwościami , co do jakości obiektów lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, a wątpliwości te uzasadnione są stwierdzonymi okolicznościami sprawy, co w sprawie niniejszej nie zaistniało. Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, że w sprawie niniejszej brak jest uzasadnionych podstaw do uznania, że sporny budynek stanowi własność Skarżącego. Wbrew stanowisku organów obu instancji , dowodem na przysługiwanie danemu podmiotowi prawa własności nieruchomości nie może być bowiem jedynie zapis widniejący w ewidencji gruntów. Stanowisko to jest tym bardziej uzasadnione, że przedstawione w toku postępowania administracyjnego kserokopie aktów notarialnych z dnia [...].09.2016r. ( k.44) oraz z dnia [...].01.2016r. ( k.39) zawarte przez Skarżącego z F. J. , B. G.- O. oraz M. O. – D. dotyczą nabycia przez niego praw do spadku w udziałach opisanych w tych aktach, nie stanowiąc tym samym dowodów na nabycie przez niego prawa własności do konkretnej nieruchomości będącej przedmiotem postępowania w tej sprawie. Wskazane wątpliwości wzmacnia dodatkowo okoliczność, że z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że Miasto O. rości sobie prawo własności do przedmiotowej nieruchomości , skoro jako jej właściciel zawiera z innymi podmiotami umowy o administrowanie nią (patrz: umowa z dnia [...] września 2004r. o administrowanie m.in. sporną nieruchomością , zawarta pomiędzy Miastem O. jako jej właścicielem, a [...] w O. spółką z o.o.). Tym samym uznać należy, że rozpoznające sprawę organy administracji przynajmniej przedwcześnie wydały kontrolowane decyzje nie ustaliwszy uprzednio, w sposób niebudzący wątpliwości, zaistnienia przesłanek warunkujących ich ferowanie. Również przedwcześnie , bez stosownego udokumentowania uznały , że K. K. przysługuje prawo własności kontrolowanej przez te organy nieruchomości. Ponownie rozpoznając sprawę , organy uwzględnią stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 200 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.