VII SA/Wa 732/14

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2014 r. po rozpoznaniu wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego postanawia: odmówić J. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 7 maja 2014 r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy J. S. uzupełniony na formularzu PPF w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. We wniosku wnioskodawca podał, że utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w wysokości 2.054,00 złotych miesięcznie. Oświadczył, że nie posiada mienia ruchomego i nieruchomego. Pozostaje w rozdzielności majątkowej z żoną. Poinformował, że przebywa na leczeniu w specjalistycznej przychodni urologicznej. Podał, że spłaca kredyt zaciągnięty na leczenie w wysokości 428,00 złotych miesięcznie oraz obciążenie komornicze w wysokości 513,00 złotych. Do wniosku załączył następujące dokumenty: decyzję z ZUS z dnia 1 marca 2014 r. w sprawie wysokości pobieranego świadczenia emerytalnego, harmonogram spłaty kredytu zaciągniętego w banku PKO BP, zaświadczenie lekarskie z dnia 27 sierpnia 2009r., umowę majątkową małżeńską. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 19 maja 2014r. wezwano wnioskodawcę J. S. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - gdzie wnioskodawca zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czyją własność stanowi nieruchomość w której zamieszkuje, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też z innymi osobami, jeśli tak wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez małżonkę, - czy małżonka posiada nieruchomości (dom, mieszkanie) lub nieruchomość rolną lub inną, jeśli tak to wskazać jakie oraz ich powierzchnię, -czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ domu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać kto je ponosi i w jakiej wysokości, - orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp., - jakie ponosi miesięczne wydatki na leczenie i lekarstwa, należało wskazać wysokość, -czy uzyskuje pomoc od rodziny, dzieci lub znajomych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, - w jakiej wysokości zaciągnął kredyt i ile pozostało jeszcze do spłaty. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 4 czerwca 2014r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. W nadesłanym piśmie z dnia 1 czerwca 2014r. wnioskodawca podał, że nie posiada mieszkania, jest osobą bezdomną, prowadzi samodzielnie gospodarstwo ale nie domowe. Wskazał, że małżonka uzyskuje dochody z tytułu emerytury w wysokości 603,00 złotych miesięcznie. Pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej. Podkreślił, jednak, iż nie jest ona w stanie udzielać mu pomocy, gdyż sama ponosi wydatki związane ze swoim leczeniem. Wskazał, że nie prowadzi z małżonką wspólnego gospodarstwa domowego i nie zamieszkuje pod adresem, na który jest kierowana korespondencja. Wnioskodawca oświadczył, że nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, nie opłaca gazu, energii, nie posiada telefonu, nie płaci czynszu, nie opłaca podatku od nieruchomości. Dodał, że nikt za niego nie pokrywa żadnych kosztów. Oświadczył także, że nie uzyskuje pomocy od rodziny, dzieci i znajomych, a także z pomocy społecznej. Na bieżące potrzeby życia codziennego tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych wydaje 780,00 złotych miesięcznie. Na leczenie i lekarstwa poniósł w ostatnim miesiącu kwotę 98,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że na dzień 8 maja 2014r. wysokość zaciągniętego kredytu na leczenie wynosiła 14.109,05 złotych. Wnioskodawca podniósł, że jego środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz.270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a). Na wstępie wskazać należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi –Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2008 r, sygn. akt II OZ 322/08 wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do przyznania pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego co zostanie udowodnione przez stronę. Przy tym do Sądu/referendarza kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy ocena czy takie przesłanki zachodzą. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu lub dodatkowych wyjaśnieniach. Przedstawione informacje powinny być konkretne i na tyle szczegółowe, by w sposób wyczerpujący obrazowały sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy w jej całokształcie. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy umożliwia orzekającemu rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W ocenie orzekającego wnioskodawca nie wykazał, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący pomimo udzielenia odpowiedzi na wezwanie z dnia 21 maja 2014 r. nie przedstawił w sposób kompletny i nie budzący wątpliwości swojej sytuacji życiowej. Przede wszystkim ogólnikowo wskazał, że nie posiada mieszkania- jest osobą bezdomną. Jednocześnie oświadczył, że nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania i nikt nie pokrywa za niego tych kosztów. Wskazał także, iż z żoną nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego i nie zamieszkuje pod adresem, na który jest kierowana korespondencja. Wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że wnioskodawca wskazuje dwa adresy do korespondencji w skardze ul. [...] [...], a w piśmie wyjaśniającym ul. [...]. Zauważyć należy, iż w formularzu wniosku wnioskodawca wskazuje też adres [...] gmina [...]. Z informacji powszechnie dostępnych ze strony centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej wynika, że wnioskodawca prowadził od 1990r. działalność gospodarczą a adresem miejsca wykonywania działalności jak również do doręczania korespondencji był adres przy ul. [...]. Dodać należy, iż z dniem 27 maja 2013r. wnioskodawca zaprzestał prowadzenie działalności gospodarczej. Zauważyć należy, że z zaświadczenia lekarskiego oraz z umowy małżeńskiej wynika, że wnioskodawca zamieszkuje przy ul. [...]. Z akt administracyjnych wynika, że nieruchomość przy ul. [...] jest własnością córki wnioskodawcy. Nie jest jednak wiadomym czyją własnością jest nieruchomość przy ul. [...]. Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż wnioskodawca nie podał żadnych szczegółowych informacji dotyczących faktycznego miejsca zamieszkania. W świetle przedstawionych wyżej danych mało wiarygodnym wydaje się aby wnioskodawca był osobą bezdomną. Wskazać należy, iż w myśl definicji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DZ. U. z 2013r. poz. 182 ze zm.) za osobę bezdomną uważa się osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Na potwierdzenie faktu, iż jest osobą bezdomną nie podał szczegółowych informacji. Wnioskodawca w nadesłanych wyjaśnieniach w sposób ogólnikowy oświadczył, iż "samodzielnie prowadzi gospodarstwo ale nie domowe". Nie wskazał jednak jakie gospodarstwo prowadzi. Zauważyć należy, iż z ogłoszeń zamieszczonych w internecie wynika, że J. S. proponuje usługi w zakresie wynajmu pokoi przy ul. [...]. Wnioskodawca o powyższym fakcie nic jednak nie wspomina. Z podanych informacji przez wnioskodawcę nie jest wiadome gdzie on obecnie mieszka i kto ponosi koszty utrzymania tego lokalu. Wnioskodawca nie udzielił również informacji czy małżonka posiada nieruchomości (dom, mieszkanie) lub nieruchomość rolną lub inną jeśli tak, należało wskazać jakie oraz ich powierzchnię. Reasumując stwierdzić należy, iż skarżący nie przedstawił wystarczających informacji na podstawie których orzekający mógłby ocenić jego rzeczywiste możliwości finansowe. Nie sposób pozytywnie rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym opierając się na nieprecyzyjnych danych przedstawionych przez wnioskodawcę. W świetle powyższych rozważań uznano, że wnioskodawca nie wykazał, w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.