VII SA/Wa 732/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Wojciech Białogłowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi S. N. na Rektora A. w W. w przedmiocie działalności tego organu, p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. I 1. W dniu 13 lutego 2025 r. (data stempla pocztowego) S. N. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na Rektora [...] w przedmiocie działalności tego organu, którą zatytułował "Skarga na oszustwa i dyskryminację ze strony pracowników uczelni". Skarżący sformułował dwa zarzuty: "oszustwa i wprowadzenia w błąd" odnośnie do kwestii formalnych oraz "dyskryminacji" w traktowaniu skarżącego w porównaniu z innymi studentami. W konkluzji skarżący zażądał: "[z]badani[a] działań pracowników uczelni w zakresie podawania błędnych informacji i ich celowego wprowadzania (...) [go] w błąd", "[s]twierdzeni[a] dyskryminacyjnego traktowania (...) [go] przez pracowników uczelni", "[p]]odjęci[a] odpowiednich działań w celu naprawienia sytuacji oraz wyciągnięci[a] konsekwencji wobec pracowników uczelni" oraz "[z]leceni[a] uczelni wprowadzenia procedur, które zapobiegną podobnym sytuacjom w przyszłości, szczególnie w zakresie równego traktowania studentów". 2. W odpowiedzi na skargę, przedstawionej w piśmie procesowym z 28 marca 2025 r., Rektor [...] wniósł o jej odrzucenie, a w razie nieuwzględnienia tego wniosku – o jej oddalenie. II Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy sąd administracyjny w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wówczas podlega ona odrzuceniu. 2. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: – decyzje administracyjne (pkt 1); – postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); – postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3); – inne niż określone w punktach 1-3 § 2 art. 3 p.p.s.a. akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, ze zm.; dalej: o.p.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4); – pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a); – opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 o.p., i odmowy wydania tych opinii (pkt 4b); – akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); – akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w punkcie 5 § 2 art. 3 p.p.s.a., podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); – akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7); – bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w puntach 1-4 § 2 art. 3 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w punkcie 4a § 2 art. 3 p.p.s.a. (pkt 8); – bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w punktach 1-3 § 2 art. 3 p.p.s.a. aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w k.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI o.p. oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto sądy administracyjne orzekają także w: – sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 3 § 2a p.p.s.a.); – sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). 3. Należy zauważyć, że właściwość sądu administracyjnego nie obejmuje natomiast spraw zainicjowanych skargami na działalność organów, a więc takich, których przedmiotem jest krytyka nienależytego wykonywania lub organizacji zadań przez organy i ich pracowników, skarg zawierających zarzuty wadliwej działalności organu, wyrażających niezadowolenie z jego pracy, wytykających zaniechania i inne nieprawidłowości, czyli skarg tzw. powszechnych, o których mowa w art. 227 k.p.a. Prawo wniesienia takiej skargi stanowi realizację zagwarantowanego każdemu w art. 63 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) prawa składania petycji, skarg i wniosków do organów państwowych, organów jednostek samorządu terytorialnego, organów samorządowych jednostek organizacyjnych oraz do organizacji i instytucji społecznych. Do rozpatrywania tego rodzaju skarg, właściwe są organy państwowe, działające w trybie określonym w dziale VIII k.p.a. ("Skargi i wnioski"). Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Wniesiona skarga uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, a działania podejmowane przez organ nie mają formy aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie ma na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności. 4. Uwzględniając powyższe – w ocenie Sądu – analizowaną skargę należało zakwalifikować właśnie jako skargę wniesioną w trybie przepisów rozdziału VIII k.p.a., albowiem w istocie dotyczy ona niewłaściwego – zdaniem skarżącego – działania Rektora [...] w Warszawie i podległych mu pracowników tej uczelni. Skarga wniesiona w tym trybie jest zaś odformalizowanym środkiem ochrony interesów jednostki, niedającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (tak np. postanowienia NSA z: 21 listopada 2000 r. sygn. akt III SAB 108/99, LEX nr 48017 oraz 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 2783/13, LEX nr 1440514). W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. – należało postanowić jak w sentencji.