VII SA/Wa 733/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-26

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Bogusław Cieśla, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej może zostać utrzymana w mocy, jeśli postępowanie przed organami administracji było obarczone błędami proceduralnymi, w szczególności dotyczącymi prawidłowości wydawanych postanowień i oceny wykonania nałożonych obowiązków?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że postępowanie administracyjne było obarczone istotnymi błędami proceduralnymi. Błędy te obejmowały nieprawidłowości w wydawaniu postanowień nakładających obowiązki na inwestora, błędne przyjęcie stanu faktycznego co do wykonania tych obowiązków oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności i wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji. Wskazano na niestaranność w badaniu stanu sprawy i pominięcie istotnych okoliczności, co mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wiaty wybudowanej bez pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę z uwagi na niewykonanie przez inwestora obowiązku przedłożenia dokumentów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestor wniósł skargę, zarzucając błędy w postępowaniu organów, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego co do wykonania nałożonych obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2007 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2005r. wydaną w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał małż. M. rozebrać budynek wiaty o wymiarach [...] m wybudowany w 2004r. bez pozwolenia na budowę, a zlokalizowany [...] w P., wskazując, że inwestor nie wykonał zobowiązania nałożonego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2005r. Rozpatrujący sprawę w wyniku odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o rozbiórce. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż wiata o powierzchni [...] m2 zabudowy wymaga pozwolenia na budowę, czego inwestor nie posiada. Wymiany słabych elementów konstrukcji wiaty nie można nazwać remontem, bowiem była to wymiana elementów konstrukcyjnych. Jak wskazał organ, legalizacja jest możliwa przy spełnieniu określonych warunków, a zatem organ nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów w celu doprowadzenia samowoli budowlanej do stanu zgodnego z prawem. Ponieważ inwestor nie spełnił w wyznaczonym terminie nałożonego obowiązku, organ zastosował art. 48 ust. 1 prawa budowlanego tj. nakazał rozbiórkę, bowiem w takiej sytuacji przepisy nie dają organowi nadzoru budowlanego możliwości innego rozstrzygnięcia. Skargę sądową na powyższą decyzję wniósł inwestor. Wyjaśnił, że wyremontował dach wiaty co zapobiegło zawaleniu się konstrukcji, ale z nieznajomości tych przepisów nie zgłosił tych prac do właściwego organu. Skarżący zarzucił, że organ II instancji zarzucił mu niewykonanie nakazu postanowienia PINB nr [...] z [...] lutego 2005r., podczas gdy inwestor wykonał nakazane czynności i oczekiwał na nałożenie opłaty legalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez Sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania czy organ administracji orzekający w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Kontroli sądowej podlega decyzja Nr [...] organu wojewódzkiego utrzymująca w mocy nakaz rozbiórki wiaty. Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z [...] lutego 2005r. nakazał inwestorowi przedłożenie zaświadczenia właściwego organu, dotyczącego lokalizacji wybudowanego obiektu zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Następnie postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2005r. organ powiatowy nakazał inwestorowi w terminie do 31 maja 2005r. przedłożenie inwentaryzacji budowlanej z oceną techniczną wiaty, planu sytuacyjnego działki i oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja nakazująca rozbiórkę wiaty została wydana przez organ w trybie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy prawo budowlane wobec nie wykonania przez inwestora obowiązku nałożonego postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2005r. Decyzję rozbiórkową poprzedzały wskazane wyżej dwa postanowienia ze wskazaniem w każdym z nich, że po dostarczeniu żądanych dokumentów nałożona będzie opłata legalizacyjna. Z zapisu art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego wynika, iż organ winien nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia stosowanych dokumentów potrzebnych dla oceny możliwości legalizacji samowoli. Należy tu zauważyć, że drugim postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2005r. organ objął jakby to wcześniejsze postanowienie z [...] lutego 2005r., a zatem w sprawie wydano dwa postanowienia nakładające obowiązek, choć winno być to objęte jednym postanowieniem wydanym w trybie art. 48 ust. 3 prawa budowlanego. Organ odwoławczy działający na podstawie art. 138 kpa, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji, a zatem nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji I – instancyjnej. Rozpatruje więc sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Decyzja wydawana przez organ musi spełniać wymogi art. 107 kpa, zgodnie z którymi uzasadnienie jest integralną częścią każdej decyzji. Konkretyzacja prawa dokonuje się w rozstrzygnięciu organu, uzasadnienie zaś ma objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie (art. 107 § 3 kpa) i jako takie podlega kontroli instancyjnej i sądowej. W przedmiotowej sprawie decyzja organu I instancji została wydana po wydaniu kolejnego postanowienia nakładającego na stronę obowiązek, zaś decyzja instancji odwoławczej, aczkolwiek objaśniająca rozumowanie w zakresie budowy i robót budowlanych, których nie można określić jako remont, powołuje się w opisie stanu sprawy na pierwsze postanowienie zobowiązujące Nr [...] z dnia [...] lutego 2005r., jako niewykonane przez inwestora i będące podstawą decyzji o rozbiórce. Nadto powołuje w uzasadnieniu decyzję Nr [...] z [...] marca 2005r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w której organ nakazał inwestorom rozbiórkę i od której złożyli oni odwołanie, będące aktualnie przedmiotem rozpoznania w II instancji, jednakże w aktach administracyjnych brak jest decyzji Nr [...], która wg organu odwoławczego była podstawą do jego działań instancyjnych. Niezgodne z rzeczywistością też jest twierdzenie, że inwestor nie wykonał postanowienia z [...] lutego 2005r. w przedmiocie przedłożenia dokumentów, gdyż obowiązek z postanowienia Nr [...] wykonał, co wynika z treści uzasadnienia kolejnego postanowienia Nr [...] z dnia [...] marca 2005r. oraz ze skargi, w której inwestor wskazuje wykonanie tego obowiązku i związanie z tym jego oczekiwania na nałożenie opłaty legalizacyjnej. Powyższe błędy i niezgodności uzasadnienia z rzeczywistym stanem sprawy, a także przyjęcie, że niespełnienie obowiązku z postanowienia PINB wydanego [...] lutego 2005r. było podstawą nakazu rozbiórki, wskazuje na niestaranność w badaniu stanu sprawy, pominięcie kwestii drugiego postanowienia zobowiązującego i podjęcie rozstrzygnięcia opartego na błędnie przyjętym stanie faktycznym co do czynności wykonanych w I instancji, a tym samym nie zbadaniu całokształtu sprawy co stanowi zarówno naruszenie zasady dwuinstancyjności, jak i art. 138 kpa oraz art. 107 § 3 kpa. Takie błędy proceduralne w prowadzonym postępowaniu jako mogące mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, stanowiły w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) podstawę uchylenia decyzji administracyjnych. Przy orzekaniu zastosowano art. 152 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło