VII SA/Wa 733/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły, sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. (nr [...]) - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. R. - utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. (nr [...]) o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że pismem z dnia 3 lipca 2013 r. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P., działając na wniosek skarżącej, zgłosił Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w W. podejrzenie choroby zawodowej u M. R. W zgłoszeniu podejrzenia choroby zawodowej organ podał, że M. R. choruje m. in. na astmę oskrzelową, a ta choroba mogła zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w jej środowisku pracy. Państwowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] września 2013 r. wszczął postępowanie w sprawie choroby zawodowej u M. R., wymienionej w wykazie chorób zawodowych zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (poz. 6). W toku postępowania w tej sprawie organ ustalił, że M. R. od 1974 r. pracowała zawodowo na różnych stanowiskach (m.in.: pakowaczki, pracownika fizycznego, szwaczki, montera). W latach 1994 – 2013 była zatrudniona w Instytucie K. im P., początkowo na stanowisku salowej, a następnie salowej i dezynfektora w centralnej sterylizacji. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P. w orzeczeniu z dnia [...] lutego 2015 r., a następnie na skutek wniosku skarżącej o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie lekarskie z dnia 7 października 2015 r.), orzekły o braku podstaw do rozpoznania u M. R. choroby zawodowej wymienionej w pkt 6 wykazu chorób zawodowych - astmy oskrzelowej. Organy orzecznicze dysonując oceną narażenia zawodowego skarżącej oraz jej dokumentacją medyczną oraz wynikami badań alergologicznych i czynnościowych układu oddechowego w tym wyniku tzw. próby wziewnej z potencjalnymi alergenami jej środowiska pracy, przeprowadzonych w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii Instytutu Medycyny Pracy w Ł., stwierdziły, że M. R. nie jest uczulona na potencjalne alergeny zawodowe (bylicę). Zdaniem organów, jest mało prawdopodobne, aby astma oskrzelowa na którą cierpi skarżąca miała związek z jej środowiskiem pracy. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych organ I instancji decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. (nr [...]), na podstawie art. 235 k.p. i przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, nie stwierdził u M. R. choroby zawodowej. W odwołaniu od tej decyzji M. R. podniosła, że organ I instancji nie miał podstaw do przyjęcia, że astma oskrzelowa na którą choruje została wywołana przez czynniki występujące poza jej środowiskiem zawodowym. Skarżąca stwierdziła, że z akt sprawy wynika, że w jej środowisku pracy występują środki szkodliwe dla zdrowia (np. środki dezynfekujące, formaldehyd, epoksytan) i dodała, że w zaskarżonej decyzji nie wykazano jakichkolwiek innych czynników, które mogłyby spowodować u niej astmę oskrzelową. Nie wykazano również jakiegokolwiek obciążenia genetycznego, które mogłoby spowodować powstanie tej choroby. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącej, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] niezasadnie stwierdził, że skarżąca nie choruje na chorobę zawodową. W uzasadnieniu podkreślił, że rozpoznanie u niej astmy oskrzelowej nie jest wystarczające do przyjęcia, że choruje ona na chorobę zawodową. Opinie jednostek orzeczniczych sporządzone w tej sprawie są rzetelne i przekonujące i wiążą organ wydający decyzję w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. Organ odwoławczy podał, że organy orzecznicze opierając się na dokumentacji medycznej, przeanalizowały czynniki szkodliwe występujące w jej środowisku pracy (pyły organiczne pochodzące z gazików medycznych, środki myjące i odkażające) i na tej podstawie zasadnie stwierdziły, że M. R. nie jest uczulona na alergeny zawodowe. Odnosząc się do odwołania, organ dodał, że orzecznicze jednostki lekarskie nie są uprawnione do ustalenia pozazawodowych przyczyn danego schorzenia. M. R. zaskarżyła tę decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła organowi niedostateczne ustalenie okoliczności faktycznych sprawy i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że jej choroba nie ma związku z wykonywaną pracą. W związku z tym wniosła o powołanie biegłego na okoliczność stwierdzenia przyczyn jej stanu zdrowia oraz wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji, ewentualnie uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Sanitarnego w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżoną decyzją Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji (Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]) o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Przede wszystkim należy przypomnieć, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych narażeniem zawodowym. Wykaz chorób zawodowych stanowi załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Tak więc dane zawarte w orzeczeniu lekarskim stanowią jeden z podstawowych dowodów w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej. W niniejszej sprawie jednostki orzecznicze obu szczebli diagnostycznych tj.: [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w P. w opinii z dnia 23 lutego 2015 r., a także Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w opinii z dnia 11 września 2015 r., po przeprowadzeniu badań skarżącej oraz na podstawie karty narażenia zawodowego, nie znalazły podstaw do stwierdzenia, by schorzenie w postaci astmy oskrzelowej było chorobą zawodową spowodowaną działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Z przeprowadzonego u skarżącej badania tzw. próby wziewnej wynika, że nie jest uczulona na alergeny zawodowe występujące w jej miejscu pracy, w związku z tym nie można przyjąć, aby prowadziły one do powstania schorzenia u skarżącej. W tych okolicznościach faktycznych i prawnych organy nadzoru sanitarnego obydwu instancji prawidłowo uznały, że choroba M. R. nie była chorobą zawodową, ponieważ nie była wynikiem narażenia zawodowego. Trzeba podkreślić, że orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter kwalifikowanej opinii biegłego i stanowi zasadniczy dowód w sprawie, bez którego organ sanitarny nie może we własnym zakresie zweryfikować ustalenia, że określona choroba nie jest wynikiem narażenia zawodowego. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono istotnych wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Należy mieć na uwadze, że zakwestionowania orzeczenia lekarskiego można dokonać tylko pod względem formalnym (np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza, czy w nieprawidłowej formie), nie zaś w zakresie dotyczącym jego merytorycznej treści. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w sprawie choroby zawodowej będące opinią biegłego, powinny odpowiadać wymaganiom określonym w art. 84 § 1 k.p.a., a więc muszą zawierać w szczególności uzasadnienie, które pozwoli organowi administracji publicznej na ocenę jego rzetelności (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2734/12 (dostępny na stronie:www.nsa.gov.pl). Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Skarżąca wyraziła niezadowolenie z wydanych decyzji i zakwestionowała opinie jednostek orzeczniczych, niemniej jednak zarówno w postępowaniu administracyjnym jaki i w skardze do sądu nie przedstawiła przeciwdowodów, które mogłyby pozwolić na zakwestionowanie prawidłowości tych orzeczeń, czy też poddać w wątpliwość zasadność wyrażonej w nich diagnozy. W niniejszej sprawie organ I instancji przed wydaniem decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej sporządził kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej u skarżącej. Skarżąca czynnie uczestniczyła w tym postępowaniu, podnosząc konsekwentnie, że jej stan zdrowia ma związek z wykonywaną przez nią pracą w charakterze salowej i dezynfektora. Oczywiście rację ma organ odwoławczy, że skarżąca nie powinna oczekiwać, iż organy orzecznicze, przyjmując, że nie choruje na chorobę zawodową, powinny ustalić pozazawodowe przyczyny tego schorzenia. W sprawach dotyczących choroby zawodowej jednostki orzecznicze badają wyłącznie to, czy dana choroba, wymieniona w wykazie chorób zawodowych zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Nie zajmują się natomiast generalnie ustaleniem, jakie są przyczyny tego zachorowania. Należy na koniec wyjaśnić, że sąd administracyjny nie ma kompetencji do merytorycznego rozstrzygania spraw administracyjnych, co oznacza, że nie może zastępować ani wyręczać organów administracji publicznej w realizacji powierzonych im zadań w tym zakresie. To do organów administracyjnych (w tym wypadku sanitarnych) należy prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i zastosowanie prawidłowo zinterpretowanego przepisu prawnego. Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kontynuacją postępowania administracyjnego. W tym postępowaniu sąd administracyjny jedynie kontroluje działania organu administracji i opiera się na materiale dowodowym gromadzonym przez organy. Co do zasady, nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym. Według art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, a taka sytuacja w sprawie nie zachodzi. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy, orzekł jak w sentencji.