VII SA/Wa 734/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-30

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Ewa Machlejd, Wojciech Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może być uznana za ważną, jeśli inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane w dniu wydania decyzji, mimo że później nabył takie prawo?
Ratio decidendi
Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w momencie składania wniosku i wydawania decyzji. Nabycie prawa do nieruchomości po wydaniu pozwolenia na budowę nie sanuje wadliwości decyzji wydanej bez spełnienia tego wymogu. W przypadku stwierdzenia braku prawa do dysponowania nieruchomością, decyzja o pozwoleniu na budowę powinna zostać uznana za nieważną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Syndyka Masy Upadłości na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżący podnosił, że inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości w momencie składania wniosku i wydawania pozwolenia. Organy administracji obu instancji uznały, że inwestor wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na podstawie wcześniejszego aktu notarialnego, a późniejsze przeniesienie prawa użytkowania wieczystego nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości "[...]" Sp. z o.o. w M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Syndyka Masy Upadłości "[...]" Sp. z o.o. w M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta M. z dnia [...] grudnia 2001 r. znak [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej "[...]" Sp. z o.o. w M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, szamba oraz przyłączy wody i energii elektrycznej na działce nr [...] usytuowanej przy ul. S. w M.. Postępowanie zainicjował wniosek Syndyka Masy Upadłości "[...]" Sp. z o.o. w M. z dnia [...] listopada 2004 r., w którym podniesiono, iż w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę inwestor nie był użytkownikiem wieczystym nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję. Wnioskujący powołał się na akt notarialny z dnia [...] sierpnia 2001 r. Rep. [...] nr [...] dotyczący przeniesienia na rzecz spółki "[...]" Sp. z o.o. w M. prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości. Organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że decyzja Prezydenta Miasta M. z dnia [...] grudnia 2001 r. znak [...] została wydana w oparciu o dołączony przez inwestora do wniosku o pozwolenie na budowę dowód dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Dowód ten stanowił akt notarialny z dnia [...] listopada 1999 r. Rep. [...] nr [...], stwierdzający nabycie od Miasta M. w użytkowanie wieczyste działki nr [...] przez J. P. działającego w imieniu spółki "[...]" Sp. z o.o. w M.. Nie uznał ujawnienia zawarcia umowy o przeniesieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu na rzecz spółki "[...]" Sp. z o.o. w M. (akt notarialny z dnia [...] sierpnia 2001 r. Rep. [...] nr [...]) za przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jednocześnie wskazał, iż okoliczność ta może stanowić podstawę do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego mający zastosowanie w sytuacji, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który ją wydał. Odwołanie od tej decyzji złożył Syndyk Masy Upadłości "[...]" Sp. z o.o. w M. podnosząc, że Prezydent Miasta M. jest także organem prowadzącym ewidencję gruntów i budynków, a więc otrzymuje odpisy aktów notarialnych dotyczących danych ujawnianych w ewidencji. Miał zatem wiedzę o zmianie użytkownika wieczystego działki, względem której wydał pozwolenie na budowę. Przekazując odwołanie, organ I instancji nie znalazł jednak podstaw do uchylenia lub zmiany własnej decyzji w myśl art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. znak [...]. Analizując akta sprawy, ocenił stanowisko organu I instancji jako prawidłowe i podzielił jego argumentację uznając, że Prezydent Miasta M. nie miał podstaw do kwestionowania praw inwestora wynikających z aktu notarialnego dołączonego do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę (akt notarialny z dnia [...] listopada 1999 r. Rep. [...] nr [...]). Dokument ten stwierdzał bowiem ustanowienie użytkowania wieczystego działki nr [...] na rzecz spółki "[...]" Sp. z o.o. w M.. Nie uwzględnił także uwag zawartych w odwołaniu dotyczących posiadanej przez Prezydenta Miasta M. wiedzy o zmianie użytkownika wieczystego działki (w związku z otrzymywaniem odpisów aktów notarialnych dotyczących danych ujawnianych w ewidencji), gdyż obowiązek przedstawiania aktualnych dowodów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane spoczywa na inwestorze ubiegającym się o pozwolenie na budowę a nie na organie, który je wydaje. Organ odwoławczy ocenił zatem weryfikowaną decyzję jako odpowiadającą prawu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Syndyk Masy Upadłości "[...]" Sp. z o.o. w M., podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a także art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.). Skarżący ponowił argumentację, iż inwestor "[...]" Sp. z o.o. w M. nie dysponował prawem do nieruchomości ani w dniu złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, ani w dniu wydania decyzji przez Prezydenta Miasta M.. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, rozumiane jako – w myśl art. 3 pkt 11 cytowanej ustawy – tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. W rozpatrywanej sprawie, zgodnie ze wskazanym przez skarżącego aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 2001 r. Rep. [...] nr [...], prawo użytkowania wieczystego nieruchomości objętej inwestycją przeniesiono na rzecz spółki "[...]" Spółka z o.o. w M.. Inwestor "[...]" Sp. z o.o. w M. nie mógł zatem dysponować działką nr [...] na cele budowlane ani w dniu wydania pozwolenia na budowę, tj. w dniu [...] grudnia 2001 r., ani w dacie złożenia wniosku w tej sprawie, który wpłynął do Urzędu Miasta w M. w dniu [...] listopada 2001 r. Stwierdzić należy, iż umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego gruntu z dnia [...] sierpnia 2001 r. (akt notarialny Rep. [...] nr [...]) została zawarta pomiędzy "[...]" Sp. z o.o. w M. i "[...]" Sp. z o.o. w M. w wykonaniu zobowiązania wynikającego z warunkowej umowy sprzedaży z dnia [...] maja 2001 r. (akt notarialny Rep. [...] nr [...]) – o czym stanowi § 1 wskazanego aktu notarialnego z dnia [...] sierpnia 2001 r. Warunek dotyczył natomiast niewykonania przez Gminę Miasto M. przysługującego jej prawa pierwokupu. Zgodnie z § 2 powołanej umowy, stawający przedłożyli m. in. uchwałę Zarządu Miasta M. z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...], z której wynika, że Zarząd Miasta M. nie korzysta z prawa pierwokupu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej nr [...]. W związku z powyższym, niezasadne jest w tej sytuacji twierdzenie organu odwoławczego, że zmiana podmiotu władającego terenem niekoniecznie musi być znana organowi wydającemu pozwolenie na budowę. Nadto, podkreślenia wymaga rozbieżność w numeracji decyzji i działek zawarta we wniosku Syndyka Masy Upadłości "[...]" Sp. z o.o. w M. o stwierdzenie nieważności decyzji (pismo z dnia [...] listopada 2004 r.) oraz w decyzji Wojewody [...] wydanej po jego rozpatrzeniu - pominięta przez organy obu instancji. Wnioskodawca wskazuje bowiem na decyzję Prezydenta Miasta M. znak [...] i działkę nr [...] (również wymienioną w akcie notarialnym z dnia [...] sierpnia 2001 r. Rep. [...] nr [...]), natomiast postępowanie administracyjne dotyczyło decyzji znak [...] i działki nr [...]. Niekonsekwencja ta wymaga zajęcia stanowiska przez organ administracji ponownie rozpatrujący sprawę. W sytuacji wątpliwości względem treści żądania organ powinien zwrócić się do wnioskodawcy o jej sprecyzowanie. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 wskazanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło