VII SA/Wa 736/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-28

Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Włodzimierz Kowalczyk, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy inwestor, który jest spadkobiercą ustawowym i współwłaścicielem nieruchomości, ale postępowanie spadkowe nie zostało zakończone, wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że inwestor, będący spadkobiercą ustawowym i współwłaścicielem nieruchomości, wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, mimo nieukończonego postępowania spadkowego. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika z faktu bycia spadkobiercą ustawowym i współwłaścicielem, a zakres planowanych prac (modernizacja instalacji gazowej) nie przekracza zwykłego zarządu i nie wymaga zgody pozostałych współwłaścicieli. Organy błędnie uznały, że ugoda sądowa nie stanowi tytułu prawnego, a brak prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku uniemożliwia wykazanie praw do nieruchomości.
Stan faktyczny
L. K. złożył wniosek o pozwolenie na budowę modernizacji instalacji gazowej. Organy administracji odmówiły wydania pozwolenia, uznając, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, powołując się na nieukończone postępowanie spadkowe po rodzicach i nieważność ugody sądowej jako tytułu prawnego. Inwestor twierdził, że jest spadkobiercą ustawowym i współwłaścicielem nieruchomości, a planowane prace nie przekraczają zwykłego zarządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody [...] na rzecz L. K. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2014 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego L. K. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania L. K. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] odmawiającej L. K. udzielenia pozwolenia na budowę zamierzenia inwestycyjnego: "modernizacji instalacji gazowej, rozbudowę punktu redukcyjno - pomiarowego dla budynku mieszkalnego na terenie działki nr w. [...] obręb [...] w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż L. K. złożył wniosek o pozwolenie na budowę zamierzenia inwestycyjnego: "modernizację instalacji gazowej, rozbudowę punktu redukcyjno - pomiarowego dla budynku mieszkalnego na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] w [...]". Do wniosku załączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z którego wynika, że wraz z siostrami G. K. i M. L. jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego objętego projektowanym zamierzeniem inwestycyjnym. W oświadczeniu wskazał również na kolejny tytuł uprawniający do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a mianowicie stosunek zobowiązaniowy wynikający z ugody sądowej pozwalającej na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych. W toku postępowania administracyjnego M. L. wniosła zastrzeżenie co do posiadania przez L. K. tytułu prawnego do dysponowania ww. nieruchomością na cele budowlane wyjaśniając, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości byli nieżyjący już rodzice inwestora Z. i W. K., którzy pozostawili testamenty w których wydziedziczyli inwestora. Jednocześnie wyjaśniła, że postępowanie dotyczące stwierdzenia nabycia spadku po Z. i W. K. toczące się przed Sądem Rejonowym w [...] do chwili obecnej nie zostało zakończone. Zdaniem organu pierwszej instancji wobec nie zakończonego postępowania spadkowego nie można przyjąć, że inwestor oraz wskazane przez niego osoby są współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości na co powołał się inwestor w złożonym oświadczeniu. Organ przeanalizował także oświadczenie inwestora w części dotyczącej przysługującego mu stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonania robót budowlanych. Organ ustalił, iż przedmiotem ugody zawartej w dniu [...] lipca 2011r przed Sądem Rejonowym w [...] sygn. akt. [...] r. było porozumienie między posiadaczami nieruchomości w przedmiocie wykonania instalacji gazowej. Termin zakończenia prac określony został na dzień [...] maja 2012 r. Zdaniem organu zobowiązanie wynikające z ugody sądowej także nie stanowi prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazanego w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego, gdyż posiadaczowi samoistnemu nieruchomości takie prawo nie przysługuje. W związku z powyższymi ustaleniami Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] odmówił L. K. udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego uznając, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, L. K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie Wojewody [...] w przedmiotowej sprawie istnieją uzasadnione wątpliwości, co do posiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W takiej sytuacji organ administracji architektoniczno - budowlanej ma obowiązek wydać decyzję odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał, że ugoda na którą powołuje się inwestor, została zawarta w skutek postępowania o naruszenie posiadania i nie może stanowić podstawy do wykazania się tytułem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Żadna ze stron postępowania sądowego nie była właścicielem nieruchomości, a jedynie jej posiadaczem. Ugoda miała wyznaczony termin realizacji prac budowlanych do dnia [...] maja 2012 r., zaś inwestor złożył wniosek o pozwolenie na budowę dopiero w dniu [...] lipca 2013 r. Oznacza to, że termin określony w tym dokumencie został przekroczony o ponad rok. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że zgodnie z art. 1027 Kodeksu cywilnego, względem osoby trzeciej, która nie rości sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia, spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia. Z brzmienia art. 1027 Kc należy wyciągnąć wniosek, iż udowodnienie praw wynikających z dziedziczenia wobec osoby trzeciej może nastąpić jedynie poprzez przedstawienie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia. Stosowanie innych środków dowodowych jest zatem niedopuszczalne. Zdaniem organu odwoławczego projektowane roboty budowlane nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane, przywołanym przez skarżącego, pozwolenia na budowę nie wymaga przebudowa sieci elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych i telekomunikacyjnych. Zgodnie z definicją sieci gazowych, zawartą w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. z 2013 r. poz. 640), siecią gazową są "obiekty sieci gazowej połączone i współpracujące ze sobą, służące do transportu gazu ziemnego". Domowa instalacja gazowa, której modernizację (rozbudowę) planuje inwestor nie jest siecią gazową. Zatem zamiar wykonania robót budowlanych związanych modernizacją rozbudową instalacji gazowej wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wniósł L. K. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 7, art. 9 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i zaniechanie ustalenia oraz wyjaśnienia rzeczywistych intencji inwestora, zwłaszcza w sytuacji, gdy pomimo uzupełnienia żądanych przez organ informacji, w dalszym ciągu posiadał on wątpliwości co do zamierzenia inwestycyjnego, gdy tymczasem w myśl powołanych przepisów, organ winien powziąć wszelkie niezbędne czynności zmierzające do wyjaśnienia stanu sprawy, a w szczególności ustalić treść żądania strony, wyznaczającego zakres postępowania; 2) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane - poprzez dowolne przyjęcie, że intencją wnioskodawcy jest rozbudowa punktu redukcyjno- pomiarowego dla budynku mieszkalnego na terenie działki nr [...] z obr. [...] w [...] w sytuacji, gdy rzeczywistym zamierzeniem inwestycyjnym pozostaje tylko przywrócenie do stanu pierwotnego instalacji gazowej we wskazanym budynku, bez ingerencji w jej elementy konstrukcyjne, bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu, a więc realizacja w przedmiotowej nieruchomości prac, które nie podlegają obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Nie można podzielić jako prawidłowego stanowiska wyrażonego w decyzjach organów obu instancji z którego wynika, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wskazanego w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. W złożonym oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane inwestor powołał się na tytuł prawny do nieruchomości wynikający z prawa współwłasności. Następnie wyjaśnił, że jako spadkobierca ustawowy dziedziczy razem z siostrami M. L. i G. K. spadek po rodzicach Z. i W. małż. K., którzy byli właścicielami nieruchomości. Podniósł również, że spadkobierczyni ustawowa G. K. wyraziła zgodę na projektowane prace budowlane, których celem jest przywrócenie stanu poprzedniego poprzez zasilanie gazem części budynku zgodnie z zawartą ugodą sądową. Zdaniem skarżącego zakres projektowanych robót nie przekracza zakresu zwykłego zarządu . Należy wskazać, iż zgodnie z art. 922 § 1 i § 2 k.c. spadek stanowi ogół praw i obowiązków majątkowych zmarłego, które z wyłączeniem praw i obowiązków ściśle związanych z jego osobą, jak również praw przechodzących z chwilą śmierci na oznaczone osobny - przechodzą na jego spadkobierców. Data śmierci rodziców skarżącego stwierdzona aktem stanu cywilnego jest zdarzeniem, z którym prawo materialne - przepisy art. 922 § 1, 924 i 925 Kodeksu Cywilnego łączą skutek w postaci przejścia praw i obowiązków zmarłego podlegających dziedziczeniu na jego spadkobierców. W niniejszej sprawie do chwili obecnej nie zostało zakończone toczące się przed Sądem Rejonowym w [...] postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku z testamentów, jakie pozostawili rodzice skarżącego. Oznacza to, że fakt istnienia zapisu testamentowego nie potwierdzonego wyrokiem sądowym nie pozbawia spadkobierców ustawowych praw do spadku, do czasu prawomocnego orzeczenia przez sąd. Skarżący jest aktualnie spadkobiercą ustawowym i współwłaścicielem nieruchomości w której zamierza wykonać modernizację - rozbudowę instalacji gazowej. Ugoda, z której skarżący wywodzi uprawnienie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie stanowi takiego prawa w świetle art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Organy trafnie wskazały, że ugoda została zawarta pomiędzy osobami które były wyłącznie posiadaczami nieruchomości, a więc nie przysługiwał im żaden tytuł prawny do nieruchomości. Projektowane prace mają polegać na rozdzieleniu instalacji gazowej przed gazomierzem i montażu drugiego gazomierza na nazwisko inwestora. Zakres projektowanych prac nie stanowi zatem czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu i nie wymaga uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Ponownie rozpatrując wniosek skarżącego organy powinny wyjaśnić, czy do spadku został powołany spadkobierca testamentowy. Jeżeli postępowanie spadkowe nie zostało zakończone to należy przyjąć, że skarżący, jako spadkobierca ustawowy jest współwłaścicielem nieruchomości i posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zakres projektowanych prac nie stanowi czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu i nie wymaga uzyskania zgody pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Organ powinien ponownie przeanalizować zakres projektowanych prac w świetle art. 29 ust 2 pkt 11 Prawa budowlanego. Skoro pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie prac bardziej skomplikowanych niż projektowane przez skarżącego to należało by uznać, że wnioskowane roboty mogą być wykonane na podstawie zgłoszenia. W ocenie sądu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tych względów orzeczono jak w I punkcie sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o zwrocie skarżącemu kosztów oparto na art. 200 ww. ustawy. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło