VII SA/Wa 737/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-21
Skład orzekający: Joanna Gierak – Podsiadły, Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele lokali w budynku wielorodzinnym, którzy nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej, posiadają legitymację procesową do kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę w postępowaniu nadzorczym dotyczącym stwierdzenia nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Właściciele lokali w budynku wielorodzinnym, których lokale nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji budowlanej, nie posiadają statusu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, a co za tym idzie, nie legitymują się przymiotem strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności takiej decyzji. Bezprzedmiotowość postępowania w takiej sytuacji uzasadnia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania przez organ odwoławczy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody i umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę instalacji gazowej. Skarżący, będący właścicielami lokali niemieszkalnych w budynku, twierdzili, że inwestycja narusza ich prawa własności i bezpieczeństwo. Organ odwoławczy uznał, że skarżący nie są stronami postępowania, ponieważ ich lokale nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, a spory wewnątrzwspólnotowe należą do drogi cywilnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. P., A. P., A. P., S. P., O. P., I. P., na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. znak [...]; [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę
Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania A. P. oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], [...] Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości układowej z siedzibą w [...], S. P., I. P., A. P., M. P., A. P., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wspólnocie Mieszkaniowej ul. [...] w [...] pozwolenia na budowę instalacji gazowej wraz z przebudową instalacji ciepłej i zimnej wody oraz instalacji c.o. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na działce nr ewid. [...], obr. [...], gmina [...] przy ul. [...] w [...], - uchylił decyzję organu I instancji w całości oraz umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], odmówił stwierdzenia, po wszczęciu postępowania, na wniosek A. P., działającego w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], [...] Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości układowej z siedzibą w [...],S. P., I. P., A. P., M. P., A. P., nieważności ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...].
Od powyższej decyzji organu wojewódzkiego [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], odwołanie, w terminie, wnieśli: A. P. oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], [...] [...] Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości układowej z siedzibą w [...],S. P., I. P., A. P., M. P., A. P..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania oraz przeanalizowaniu akt sprawy, uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2015 r. w całości oraz umorzył postępowanie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji podał, że zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w sytuacji gdy organ stwierdzi w trakcie postępowania, iż podmiot w nim występujący nie ma przymiotu strony, powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1058/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 czerwca 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 528/08; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt III SA/Po 655/07; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 725/05).
Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast, przez obszar oddziaływania obiektu należy natomiast rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Z akt sprawy wynika, że odwołujący się – A. P., A. P., [...] Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości układowej z siedzibą w [...], S. P., I. P., A. P. oraz M. P. swój interes prawny do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], znak: [...], wywodzą z tytułu przysługującego im prawa odrębnej własności lokali niemieszkalnych (lokal nr [...], lokal nr [...], lokal [...], lokal [...], lokal [...], lokal [...], lokal [...], lokal [...]) znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...] (na działce nr ewid. [...]) oraz udziału w częściach wspólnych budynku i nieruchomości gruntowej.
Odwołujący się – A. P. i A. P. swój interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu nieważnościowym wywodzą z tytułu prawa własności lokali nr [...] i [...] (Księgi Wieczyste Nr [...], Nr [...], prowadzone przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych).
Odwołujący się – [...] Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości układowej z siedzibą w [...] swój interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu nieważnościowym wywodzi z tytułu prawa własności lokalu nr [...] (Księga Wieczysta Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych).
Odwołująca się – S. P. swój interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu nieważnościowym wywodzi z tytułu prawa własności lokalu nr [...] (Księga Wieczysta Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych).
Odwołująca się – I. P. swój interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu nieważnościowym wywodzi z tytułu prawa własności lokalu nr [...] (Księga Wieczysta Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych).
Odwołująca się – A. P. swój interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu nieważnościowym wywodzi z tytułu prawa własności lokalu nr [...] (Księga Wieczysta Nr [...], prowadzona przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych).
Odwołująca się – M. P. swój interes prawny do udziału w niniejszym postępowaniu nieważnościowym wywodzi z tytułu prawa własności lokali nr [...] (Księgi Wieczyste Nr [...] i Nr [...], prowadzone przez Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Ksiąg Wieczystych).
W aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego, że [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] posiada tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania ww. inwestycji, w szczególności do lokalu usytuowanego w budynku przy ul. [...] w [...]. Z treści znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia [ stycznia 2014 r. wynika, że [ Sp. z o.o. z siedzibą w [ przysługuje prawo własności lokalu nr [ w budynku przy ul. [ w [ (Księga Wieczysta Nr [). Natomiast z treści Księgi Wieczystej Nr [, wynika, że powyższa księga została zamknięta w dniu 14 maja 2014 r. Z kolei z treści Księgi Wieczystej Nr [...], wynika, że w budynku przy ul. [...] w [...] nie ma lokalu nr [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że właściciele poszczególnych lokali znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...] tworzą wspólnotę mieszkaniową, która to wspólnota obejmuje więcej niż siedem lokali.
Następnie organ podał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1892), właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu o odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności mogą powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Tym samym uprawnienia związane ze współwłasnością nieruchomości wspólnej są wykonywane przez zarząd wspólnoty mieszkaniowej, nie zaś przez właścicieli poszczególnych lokali.
Jak wynika z akt sprawy, Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. sygn. akt [...] Ns [...], na wniosek właścicieli lokali wyodrębnionych, ustanowił zarząd przymusowy nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...][...] i zarząd ten powierzył licencjonowanemu zarządcy nieruchomości T. S. - zobowiązując ustanowionego zarządcę do kierowania sprawami Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...][...], reprezentowania jej na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali. Sąd Okręgowy w [...][...] Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. sygn. akt [...] Ca [...] oddalił apelację od ww. postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.
Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części nieruchomości wspólnej, jest wspólnota mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1171/08).
W ocenie organu odwoławczego, warunkiem uznania podmiotu, uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Podmiot ten musi, więc wykazać posiadanie swego indywidualnego interesu prawnego, którego nie wywodzi się jednak z samego faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, lecz z faktu, iż jego lokal znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).
Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że wymienione powyżej lokale niemieszkalne należące do: A. P., A. P., [...] Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości układowej z siedzibą w [...], S. P., I. P., A. P. oraz M. P. znajdują się na kondygnacji 0,0 (piwnica - lokale nr [...] oraz [...]) oraz kondygnacji 1,0 (parter - lokale nr [...] oraz [...]) budynku wielorodzinnego (IV kondygnacyjnego), położonego na działce nr ewid. [...], gmina [...]przy ul. [...] w [...].
Analiza projektu budowlanego wykazała, że planowane roboty budowlane (obejmujące wykonanie instalacji gazowej wraz z przebudową instalacji ciepłej i zimnej wody oraz instalacji c.o.) będą wykonywane w 23-ech wyodrębnionych lokalach mieszkalnych (nienależących do odwołujących się), znajdujących się na I, II i III piętrze w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] oraz w niewielkim zakresie na jego częściach wspólnych, tj. na klatkach schodowych (proj. bud. rys. nr S.1., S.2., S.3., S.4., S.5., S.6.). Projekt budowlany przewiduje połączenie z istniejącą instalacją gazową pomiędzy kurkiem głównym a istniejącym gazomierzem (klatka nr 1 i 2); podłączenie do projektowanej szafki gazowej wyposażonej w kurek główny oraz reduktor ciśnienia gazu; montaż przewodów instalacji gazowej wewnątrz budynku; wykonanie próby szczelności; prace porządkowe; przerobienie instalacji centralnego ogrzewania, ciepłej wody użytkowej oraz zimnej wody użytkowej; montaż kotłów gazowych dwufunkcyjnych o mocy 18kW oraz montaż wkładów kominowych z rur ze stali nierdzewnej (zob. proj. bud. str. 19-24 Opis techniczny).
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził zatem, że zakres planowanych robót polegających na wykonaniu instalacji gazowej wraz z przebudową instalacji cieplej i zimnej wody oraz instalacji c.o. przesądza, iż lokale należące do odwołujących się nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Obszar oddziaływania projektowanej rozbudowy nie obejmuje swym zakresem lokali niemieszkalnych nr [...] (należących do odwołujących się) znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...]. Położenie powyższych lokali oraz charakter zamierzonych prac wyklucza uznanie, że sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości korzystania z wymienionych powyżej lokali niemieszkalnych, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Podkreślił, iż realizacja inwestycji nie spowoduje ograniczeń w zakresie możliwości korzystania z szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Sporna przebudowa nie wpłynie ponadto na warunki ochrony przeciwpożarowej lokali należących do odwołujących się, jak również nie niesie ze sobą ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji zanieczyszczeń, czy też pól elekromagnetycznych. Ponadto, lokale stanowiące odrębną własność odwołujących się nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia, wyznaczonym zwłaszcza w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż odwołujący się – A. P., A. P., [...] Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości układowej z siedzibą w [...] , S. P., I. P., A. P. oraz M. P. nie są legitymowani do skutecznego kwestionowania decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], znak: [...]. Należące do nich lokale niemieszkalne [...], położone w budynku przy ul. [...] w [...] nie znajdują się bowiem w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Ich interesu prawnego nie można wywodzić również z przysługującego im prawa współwłasności nieruchomości wspólnej. Natomiast [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] nie wykazała przysługującego jej tytułu prawnego do jakiejkolwiek z nieruchomości lokalowej położonej w budynku przy ul. [...] w [...], ani nie wykazała swojego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...]listopada 2014 r. nr [...].
Reasumując, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że odwołującym się nie przysługuje przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W rezultacie zaistniała przeszkoda prawna do prowadzenia z wniosku A. P. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...],[...]Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości układowej z siedzibą w [...], S. P., I. P., A. P., M. P., A. P. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...]listopada 2014 r. nr [...], ze względu na brak elementu podmiotowego tego postępowania.
Odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśnił, że organy administracji architektoniczno-budowlanej nie są właściwe do rozstrzygania sporów, wynikających ze stosunków wewnątrzwspólnotowych, w tym badania zgodności z prawem uchwał podjętych przez wspólnotę. Właściwą drogą do dochodzenia roszczeń w tym zakresie jest droga postępowania cywilnego.
Mając na uwadze powyższe Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], i umorzył postępowanie organu I instancji.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli: A. P., S. P., I. P., A. P., M. P., A. P., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i narusza istotę prywatnego prawa własności w państwie prawa Unii Europejskiej oraz postawy fundamentalne przepisów prawa budowlanego i prawa administracyjnego. Inwestycja przeprowadzona przez T. S., działającego jako zarządca sądowy przymusowy, została w rzeczywistości wykonana na części wspólnej Wspólnoty Mieszkaniowej i w lokalach odrębnych, na prywatnej działce nr [...] obręb [...] woj. [...] bez tytułu prawnego do nieruchomości na cele budowlane, bez zgody właścicieli nieruchomości i w wyniku poświadczenia nieprawdy, bez aktualnej inwentaryzacji stanu istniejącego, bez zgodnej z wymogami prawa budowlanego dokumentacji technicznej. Zdaniem skarżących inwestycja spowodowała zagrożenie dla bezpieczeństwa budynku i osób z niego korzystających. Podnieśli, że inwestycja została wykonana przez inwestora zastępczego T. S., który posiada zakaz właścicielski wstępu na teren przedmiotowej działki nr [...]. W ocenie skarżących inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę załączył nieważne z mocy prawa kserokopie sfałszowanych uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej [...], a dotyczące uzyskania zgody właścicieli i tytułu prawnego do nieruchomości na cele budowlane. Zdaniem skarżących, projekt techniczny został sporządzony na nieaktualnych kopiach projektu technicznego z czasów budowy budynku z 2006 r., bez uwzględnienia wprowadzonych przez inwestora zmian w trakcie budowy w 2008 r.
W ocenie skarżących pozwolenie na budowę zostało wydane pomimo:
1) braku tytułu prawnego do nieruchomości na cele budowlane przez samozwańczego inwestora na cudzym gruncie T. S.;
2) złożenia przez ww. inwestora fałszywego oświadczenia o posiadaniu tytułu prawnego do nieruchomości na cele budowlane oraz sfałszowanych i nieważnych z mocy prawa uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej;
3) przedłożenia projektu niezgodnego z wymogami prawa budowlanego.
Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja zawiera rażąco błędne ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego oraz w sposób rażący narusza przepisy Konstytucji RP (art. 21, art. 64), Prawa budowlanego (art. 4, art. 5, art. 34, art. 35 i in.), Prawa administracyjnego oraz prywatnego prawa własności.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Badając legalność zaskarżonej decyzji - stosownie do dyspozycji powołanych przepisów - Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W rozpatrywanej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., znak: [...], uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wspólnocie Mieszkaniowej ul. [...] w [...] pozwolenia na budowę instalacji gazowej wraz z przebudową instalacji ciepłej i zimnej wody oraz instalacji c.o. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na działce nr ewid. [...], obr. [...], gmina [...] przy ul. [...] w [...], - oraz umorzył postępowanie organu I instancji.
Za podstawę prawną aktualnie kontrolowanego rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego przyjął art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przepis ten może znaleźć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy po otrzymaniu odwołania organ II instancji uzna, iż postępowanie organu I instancji było bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość występuje natomiast wtedy, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy w ogóle, bądź nie ma podstaw do rozpoznania jej w drodze postępowania administracyjnego, czy też tylko w drodze postępowania administracyjnego prowadzonego przed tym organem I instancji.
Z kolei, w myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.
W doktrynie prawa i postępowania administracyjnego oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego określana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej (w formie decyzji administracyjnej) ingerencji organu administracyjnego, co oznacza, że jakiekolwiek rozstrzygnięcie organu – pozytywne, czy negatywne – staje się prawnie niedopuszczalne. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli brakuje któregokolwiek z elementów stosunku materialnoprawnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 1998 r. sygn. akt II SA 70/98, Lex nr 43205).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy uznać za prawidłowe rozstrzygnięcie zaskarżonego organu, wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylające decyzję organu I instancji oraz umarzające postępowanie organu I instancji w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na bezprzedmiotowość podmiotową dalszego postępowania.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest odrębnym postępowaniem, postępowaniem nadzorczym, prowadzonym w celu ustalenia czy kontrolowana decyzja zawiera wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. wady powodujące jej nieważność. Jednakże również takie postępowanie (tak jak i postępowanie zwykłe) wymaga od organu w pierwszej kolejności przeprowadzenia postępowania wstępnego, formalnoprawnego, w tym ustalenia czy wnioskodawcą tego postępowania jest strona posiadająca interes prawny.
W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że przyczyną uzasadniającą umorzenie postępowania w sprawie spornych robót budowlanych jest okoliczność, iż inicjatorzy postępowania nieważnościowego – A. P., A. P. [...] Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości układowej z siedzibą w [...], S. P., I. P., A. P. oraz M. P. - nie mają legitymacji do jego prowadzenia.
W ocenie Sądu jest to prawidłowe założenie.
Z dokumentacji projektowej spornego przedsięwzięcia wynika, że obejmuje ono swym zakresem budowę instalacji gazowej wraz z przebudową instalacji ciepłej i zimnej wody oraz instalacji c.o. w budynku mieszkalnym wielorodzinnym położonym na działce nr ewid. [...], obr. [...], gmina [...]przy ul. [...] w [...].
Bezspornie w niniejszej sprawie jest, że skarżący A. P., A. P., A. P., S. P., M. P., I. P. nie brali udziału w postępowaniu o udzielenie omawianego pozwolenia na budowę.
Skarżący wywodzą swój interes prawny do kwestionowania decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] z tytułu przysługującego im prawa odrębnej własności lokali niemieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...] (na działce nr ewid. [...]) oraz udziału w częściach wspólnych budynku i nieruchomości gruntowej.
Zagadnieniem prawnym wymagającym rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest zatem posiadanie przez skarżących statusu strony na gruncie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepis ten określa krąg podmiotów posiadających przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę oraz posługuje się dodatkowo pojęciem oddziaływania obiektu budowlanego. Z treści tego przepisu wynika szereg istotnych konsekwencji prawnych znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Przepis ten przewiduje szczególny reżim prawny w stosunku do ogólnych zasad prawa administracyjnego. Stanowi on szczegółowe unormowanie w odniesieniu do pojęcia strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Podstawowym celem tego przepisu jest usprawnienie i przyspieszenie procedur prowadzących do realizacji określonych przedsięwzięć budowlanych. Ustawowe pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu budowlanego" ma na celu w miarę możliwości precyzyjne zdefiniowanie interesu prawnego osób trzecich w ramach tego postępowania. Stąd też w art. 3 ust. 20 ustawy Prawo budowlane, wprowadzono definicję legalną tego pojęcia, zgodnie z którą przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (por. wyrok NSA z 17 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 513/10, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Sądu, skarżący: A. P., A. P., A. P., S. P., M. P., I. P., będący wnioskodawcami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę - nie dysponują przymiotem strony w tym postępowaniu.
Z akt sprawy wynika, że w przedmiotowym budynku przy ul. [...] w [...] działa Wspólnota Mieszkaniowa, która zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1892), reprezentuje interesy wszystkich właścicieli lokali. Sąd Rejonowy w [...] [...] [...] Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. sygn. akt [...] Ca [...], na wniosek właścicieli lokali wyodrębnionych, ustanowił zarząd przymusowy nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] [...] i zarząd ten powierzył licencjonowanemu zarządcy nieruchomości T. S. - zobowiązując ustanowionego zarządcę do kierowania sprawami Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] [...], reprezentowania jej na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali.
Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, właściciel lokalu mieszkalnego wyodrębnionego w budynku objętym wspólnotą, w sprawach z zakresu prawa budowlanego, nie ma legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, chyba że posiada własny interes prawny podlegający ochronie na podstawie przepisów prawa cywilnego lub prawa administracyjnego. Co do zasady stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali, sprawami wspólnoty mieszkaniowej kieruje zarząd i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 czerwca 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1917/15, LEX nr 2073628, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Go 24/13, LEX nr 1310561; wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2208/10, LEX nr 1124179; ).
Prawidłowo ustalił zaskarżony organ, że lokale niemieszkalne należące do: A. P., A. P., A. P., S. P., M. P., I. P. znajdują się na kondygnacji 0,0 (piwnica - lokale nr [...] oraz [...]) oraz kondygnacji 1,0 (parter - lokale nr [...] oraz [...]) budynku wielorodzinnego (IV kondygnacyjnego), położonego na działce nr ewid. [...], gmina [...] przy ul. [...] w [...]. Z projektu budowlanego wynika, że planowane roboty budowlane (obejmujące wykonanie instalacji gazowej wraz z przebudową instalacji ciepłej i zimnej wody oraz instalacji c.o.) będą wykonywane w 23-ech wyodrębnionych lokalach mieszkalnych (nienależących do skarżących), znajdujących się na I, II i III piętrze w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] oraz w niewielkim zakresie na jego częściach wspólnych, tj. na klatkach schodowych. Projekt budowlany przewiduje połączenie z istniejącą instalacją gazową pomiędzy kurkiem głównym a istniejącym gazomierzem (klatka nr 1 i 2); podłączenie do projektowanej szafki gazowej wyposażonej w kurek główny oraz reduktor ciśnienia gazu; montaż przewodów instalacji gazowej wewnątrz budynku; wykonanie próby szczelności; prace porządkowe; przerobienie instalacji centralnego ogrzewania, ciepłej wody użytkowej oraz zimnej wody użytkowej; montaż kotłów gazowych dwufunkcyjnych o mocy 18kW oraz montaż wkładów kominowych z rur ze stali nierdzewnej.
W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe ustalenia, należy stwierdzić, że zakres planowanych robót polegających na wykonaniu instalacji gazowej wraz z przebudową instalacji ciepłej i zimnej wody oraz instalacji c.o. przesądza, iż lokale należące do skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W każdym przypadku obszar oddziaływania musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie danego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość - w przedmiotowym przypadku na lokale niemieszkalne - nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Ocena interesu prawnego nie może być dokonywana również w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1496/07). Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 maja 2008 r. sygn. akt II SA/Go 708/07).
W konsekwencji, należy podzielić stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że tak rozumiany obszar oddziaływania projektowanej rozbudowy nie obejmuje swym zakresem lokali niemieszkalnych skarżących: nr [...] znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...]. Położenie powyższych lokali oraz charakter zamierzonych prac wyklucza uznanie, że sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości korzystania z wymienionych powyżej lokali niemieszkalnych, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. W szczególności zasadnie zaskarżony organ podkreślił, iż realizacja inwestycji nie spowoduje ograniczeń w zakresie możliwości korzystania z szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Sporna przebudowa nie wpłynie ponadto na warunki ochrony przeciwpożarowej lokali należących do skarżących, jak również nie niesie ze sobą ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji zanieczyszczeń, czy też pól elekromagnetycznych. Ponadto, lokale stanowiące odrębną własność skarżących nie znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia, wyznaczonym zwłaszcza w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. nr 75, poz. 690 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżący nie są legitymowani do skutecznego kwestionowania decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...]. Należące do nich lokale niemieszkalne nr [...], położone w budynku przy ul. [...] w [...] nie znajdują się bowiem w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Ich interesu prawnego nie można wywodzić również z przysługującego im prawa współwłasności nieruchomości wspólnej.
Zdaniem Sądu, prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. oraz umorzył postępowanie organu I instancji.
Sąd nie podziela zatem podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów materialnych i procesowych. W ocenie Sądu kontrola zaskarżonej wykazała, iż nie narusza ona prawa, w tym Konstytucji. Zaskarżony organ nie naruszył zasad postępowania wyrażonych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zaskarżone rozstrzygnięcie oparto na właściwej podstawie prawnej. Stan faktyczny ustalono prawidłowo. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zaś wystarczające i spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a., organ w sposób nie budzący wątpliwości przytoczył fakty istotne dla rozstrzygnięcia, wyjaśnił jaki jest przedmiot postępowania, w oparciu o jaką podstawę prawną jest ono prowadzone, a tym samym jaki jest zakres analizowanych ustaleń.
Odnosząc się do zarzutów skargi, że przedmiotowa inwestycja przeprowadzona przez T. S. – "samozwańczego inwestora na cudzym gruncie", została wykonana na części wspólnej wspólnoty mieszkaniowej i w lokalach odrębnych bez tytułu prawnego do nieruchomości na cele budowlane, bez zgody właścicieli nieruchomości i w wyniku poświadczenia nieprawdy, Sąd stwierdza, że zarzut ten jest niezasadny. Stwierdzić należy, że sądy administracyjne nie są właściwe do rozstrzygania sporów, wynikających ze stosunków wewnątrzwspólnotowych. Raz jeszcze należy wskazać, że Sąd Rejonowy w [...] [...]Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] maja 2013 r. sygn. akt [...] Ca [...] ustanowił zarząd przymusowy nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] [...] i zarząd ten powierzył licencjonowanemu zarządcy nieruchomości T. S. - zobowiązując ustanowionego zarządcę do kierowania sprawami Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] [...], reprezentowania jej na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło