VII SA/Wa 739/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski, Sędziowie sędzia WSA Artur Kuś, asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] z dnia [...] marca 2022 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w [...] na rzecz M. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r., znak: [...], Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w W., działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) oraz art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.) stwierdził, że odwołanie M. W.od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w W. z dnia [...] stycznia 2022 r., znak: [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że M. W., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą-Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "G." M.W., wnioskiem z dnia 8 września 2021 r., uzupełnionym przy pismach z dnia 30 września i 27 października 2021 r. zwrócił się do Dyrektora Zarządu Zlewni w W. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do ziemi, poprzez zestaw skrzynek rozsączających zlokalizowanych na działkach o nr ew. [...] i [...] obręb [...] C., gmina C., ścieków przemysłowych z jednostanowiskowej automatycznej myjni samochodowej przy ul. D. [...] w C. Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. znak: [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w W., odmówił udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Od powyższej decyzji M.W. złożył odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. stwierdził, że odwołanie od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w W. z dnia [...] stycznia 2022 r. znak: [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja z dnia [...] stycznia 2022 r. została doręczona M.W. w dniu 31 stycznia 2022 r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji strona postępowania nadała w urzędzie pocztowym dnia 16 lutego 2022 r. Termin do wniesienia odwołania, określony w art. 129 § 2 k.p.a. upływał po czternastu dniach od daty odbioru decyzji przez M.W. tj. z dniem [...] lutego 2022 r. Po wstępnej kontroli odwołania, polegającej na stwierdzeniu braku prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. PGW Wody Polskie stwierdził niezachowanie obowiązującego zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Na powyższe postanowienie M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżone postanowienie oraz decyzja odmowna i decyzja cofająca obecne pozwolenie wodnoprawne są niesłuszne. Skarżący wskazał na okoliczności, których nie wziął pod uwagę organ I instancji, wydając decyzję z dnia [...] stycznia 2022 r. Wskazał ponadto, że w związku z wprowadzeniem na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii z powodu rozprzestrzeniania się choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2 ("COVID-19") z mocy prawa zmienił się bieg terminów. Dopiero w przypadku odwołania stanu epidemii lub ewentualnie wprowadzonego w jego miejsce stanu zagrożenia epidemicznego, terminy rozpoczynają swój bieg. Powyższy stan obowiązuje na mocy ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374). Stan epidemii na przełomie stycznia i lutego br. dotyczył bezpośrednio jego zakładu "G." w C., gdyż na przełomie stycznia i lutego on - właściciel zakładu przebywał poza granicami kraju, a pełniący jego obowiązki pracownik – A. W. chorował na COVID 19 i przebywał na izolacji domowej. Z powyższych powodów, przekroczony został termin wniesienia odwołania (tylko o 1 dzień) od decyzji PGW Wody Polskie Zarządu Zlewni w W. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu w sprawie i o uchylenie postanowienia Dyrektora RZGW w W. z dnia [...] marca 2022 r. oraz decyzji PGW Wody Polskie Zarządu Zlewni w W. tj. decyzji z dnia [...].01.2022 r. znak: [...] i znak: [...] w sprawie odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego i cofnięcia obecnej decyzji wodnoprawnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Tryb i termin wniesienia odwołania reguluje art. 129 § 1 i § 2 k.p.a., stanowiąc, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dnia od daty jej doręczenia. Postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy powinien wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu wniosku o przywrócenie terminu, który – co wynika wprost z treści art. 58 § 1 k.p.a. – podlega obowiązkowi załatwienia w pierwszej kolejności. W doktrynie wskazuje się, że w przypadku wydania postanowienia o przywróceniu terminu wyłączona jest dopuszczalność wydania postanowienia o uchybieniu terminu, a zatem przed rozpatrzeniem wniosku strony o przywrócenie terminu wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu jest niezgodne z prawem (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck. Warszawa 2017, s. 709). Pogląd powyższy podzielają także: A. Wróbel (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX 2016, art. 134, teza 14), Z. Kmieciak (Odwołania w postępowaniu administracyjnym, Oficyna 2011, LEX nr 124769), G. Łaszczyca (G. Łaszczyca [w:] G. Łaszczyca, C. Marzysz, A. Matan Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269; komentarz do art. 134, teza 9, LEX nr 85072). Podobne stanowisko wyrażane jest też w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienie NSA z 10 września 2021 r., II GSK 744/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Szczególne regulacje związane z przewidywanymi przez ustawodawcę przypadkami uchybienia terminów w postępowaniu administracyjnym zawarto w ustawie z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842). Było to związane z wprowadzeniem rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 491), obowiązującego od 20 marca 2020 r. do odwołania. Stan epidemii został odwołany rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r., poz. 1027) z dniem wejścia w życie rozporządzenia, tj. 16 maja 2022 r. Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 powołanej ustawy w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W myśl art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 15zzzzzn2 ust. 3 ustawy). Jak wynika z akt sprawy, decyzja organu I instancji z dnia [...] stycznia 2022 r. znak: [...] została doręczona M.W. w dniu 31 stycznia 2022 r. Termin do wniesienia odwołania, określony w art. 129 § 2 k.p.a. upłynął z dniem 14 lutego 2022 r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji strona postępowania nadała w urzędzie pocztowym w dniu 16 lutego 2022 r., a zatem po upływie wskazanego terminu. W okresie tym obowiązywał jeszcze stan epidemii w Polsce. W ocenie Sądu, organ odwoławczy nie zastosował w tej sprawie przepisu art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, ze zm.) i nie wyznaczył odwołującemu się terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Dopiero w przypadku braku stosownego wniosku odwołującego się, organ mógł stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie zostało więc wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a. poprzez przedwczesne stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji, gdy strona nie została poinformowana o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 15zzzzzn2 ust. 2 powołanej ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien zastosować się do obowiązków przewidzianych w art. 15zzzzzn2 ust. 2 wskazanej ustawy i wyznaczyć odwołującemu się 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dopiero w przypadku niezłożenia przez odwołującego się takiego wniosku w wyznaczonym terminie istnieje podstawa do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Dodać należy, iż przedmiotem skargi w tej sprawie jest wyłącznie postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] marca 2022 r. stwierdzające uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania. W tej sprawie Sąd nie mógł więc poddać kontroli decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2022 r. znak: [...] o odmowie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Decyzja ta będzie przedmiotem kontroli organu odwoławczego, w przypadku przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia od niej odwołania. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 k.p.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.