VII SA/Wa 745/13

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.Z., G.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi B. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : przyznać B.Z. i G.G. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 9 maja 2013 r. (data stempla biura podawczego) wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 złotych. Wniosek został podpisany przez B.Z. natomiast w nagłówku wniosku wskazano B.Z. oraz G.G. Przy piśmie z dnia 13 maja 2013 r. przesłano wnioskodawczyni formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia, podpisania i odesłania do Sądu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Jednocześnie wezwano wnioskodawczynię do wskazania, czy taki wniosek składa także jej mąż, gdyż w nagłówku wniosku wpisana została zarówno wnioskodawczyni jak i jej mąż, natomiast pod wnioskiem podpisała się tylko wnioskodawczyni. Z tego względu, wezwano wnioskodawczynię do wskazania, czy G.G. składa także wniosek o przyznanie prawa pomocy, jeśli tak, należało powyższe uwzględnić w uzupełnianym formularzu w pkt 2.1. (wnioskodawca i jego adres) oraz w pkt 15 (podpis osoby wnoszącej) oraz uwzględnić w formularzu jego sytuację finansową i majątkową. W dniu 27 maja 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął uzupełniony i podpisany przez B.Z. oraz G.G. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zaznaczyli, iż wnoszą o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ze względu na fakt, że wnioskodawcy są małżeństwem i pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym postanowiono ich wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznać łącznie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcami pozostaje dwoje dzieci. Wnioskodawcy podali, że wraz z dziećmi utrzymują się z dochodów uzyskiwanych przez nich z tytułu umów o pracę o łącznej wysokości około 5.082,16 złotych miesięcznie oraz środków finansowych otrzymywanych z tytułu alimentów i renty socjalnej przyznanej jednej z córek w wysokości 1.548,17 złotych. Wnioskodawcy oświadczyli, iż druga córka nie uzyskuje żadnego dochodu i jest dzieckiem niepełnosprawnym. Wskazali, że łączny dochód czteroosobowej rodziny wynosi 6.630,33 złotych brutto miesięcznie, co w przeliczeniu na 1 osobę stanowi kwotę w wysokości 1.657,58 złotych. Wnioskodawcy podali, że posiadają ½ część domu o powierzchni 100 m ² nabytą w drodze darowizny oraz działki o powierzchni 0,06 ara oraz 0,19 ara. Wskazali, że rozpoczęli budowę domu, na który wzięli kredyt. Oświadczyli, że miesięczna rata spłaty kredytu wynosi 1.050,00 złotych. Podali, że posiadają samochód osobowy marki Audi 6 Kombi, rok produkcji 2003 zakupiony także na kredyt, który spłacają od 2009 r. do chwili obecnej, a miesięczna rata spłaty kredytu wynosi 440,00 złotych. Dodali, że ze względu na konieczność przewożenia niepełnosprawnej córki zmuszeni byli do zakupu auta przystosowanego do przewozu wózka inwalidzkiego. W uzasadnieniu swojego wniosku wnioskodawcy podkreślili, że "wpadli w pułapkę kredytową", gdyż zarobki wnioskodawcy znacznie spadły, budowa nowego domu została przerwana od 2011 r., kupców zaś nie mogą znaleźć zarówno by sprzedać stary, jak i nowy dom będący w budowie, a kredyty które muszą spłacać pozostały. Wnioskodawcy oświadczyli, że ze względu na niepełnosprawne dziecko nie mogą mieszkać w bloku. Podali, że córka aktualnie jest pod opieką [...] Hospicjum dla dzieci. Oznajmili, że córka jest bardzo ciężko chora i jest całkowicie zależna od innych osób. Podali, że córka nie słyszy, prawie nie widzi i jest upośledzona w stopniu głębokim. Dodali, że córka wymaga podawania specjalnego lekkostrawnego pożywienia, karmienia, mycia. Wnioskodawcy oświadczyli, że od 2003 r. co tydzień dojeżdżają około 30 km do szpitala i z powrotem w celu podania córce leku przedłużającego życie, co również obniża ich możliwości finansowe. Dodali, że ponoszą także koszty zakupu pieluchomajtek w wysokości około 600,00 złotych miesięcznie, zakupu leków, środków utrzymania czystości, oraz wynajmu opiekunki, gdy córka zachoruje. Wnioskodawcy podali, że koszt opiekunki to 7,00 zł za godzinę. Wyjaśnili, że dotychczas córką zajmowała się matka wnioskodawczyni, jednak sama ciężko zachorowała i obecnie wymaga opieki, gdyż porusza się przy pomocy kul. Wnioskodawcy podkreślili, że z uwagi na wydatki związane z chorobą córki i kredyty są w trudnej sytuacji finansowej. Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2013 r. wezwano wnioskodawców na do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie ile kredytów posiadają, na jaki cel zostały wzięte i w jakiej wysokości, oraz ile wynoszą miesięczne raty spłaty kredytów i do kiedy będą one spłacane. Zwrócono się do wnioskodawców z zapytaniem jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na leczenie i zakup lekarstw, wyrobów i środków medycznych dla chorej córki, jaką na pokrycie kosztów osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem oraz jaką na dojazd do szpitala w celu podania córce leku. Wezwano wnioskodawców do podania, jakie ponoszą miesięcznie koszty związane z utrzymaniem samochodu (np. zakup paliwa, naprawy, inne), oraz jaką kwotę miesięcznie przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego, tj. na zakup żywności, w tym specjalnego, lekkostrawnego pożywienia dla chorej córki, odzieży, środków chemicznych, itp. dla siebie oraz dzieci. Zapytano wnioskodawców, jakie ponoszą koszty związane z utrzymaniem ½ części domu o powierzchni około 100 m ² (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości stałych oraz płynnych, podatek, itp.), należało je wyszczególnić oraz podać ich wysokość, oraz czy uzyskują pomoc dla chorego dziecka ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 21 czerwca 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane dodatkowe wyjaśnienia. Z nadesłanych informacji wynika, że wnioskodawcy zaciągnęli kredyt w lipcu 2008 r. w wysokości 37.900,00 złotych, który spłacili we wrześniu 2012r. poprzez konsolidację kredytem w kwocie 30.000,00 złotych, którego termin spłaty upływa we wrześniu 2017 r., a miesięczna rata spłaty wynosi 500,00 złotych. Wyjaśnili, że kredyt ten wzięli na zakup auta przystosowanego do przewozu wózka inwalidzkiego oraz przystosowanie mieszkania dla potrzeb likwidacji barier architektonicznych. Wnioskodawcy podali, że zaciągnęli także kredyt w wysokości 58.000,00 złotych na zakup działki, którego rata wynosi 1.050,00 złotych i który będą spłacać do października 2016 r. Wnioskodawcy wskazali, że koszt zakupu pieluchomajtek i innych niezbędnych artykułów chemicznych dla córki wynosi około 500,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż codziennie zawozi i odbiera dziecko do specjalnej szkoły, a z opieki opiekunki korzysta w sytuacji choroby dziecka. Oświadczyła, że koszt opiekunki jest zależny od godzin sprawowanej opieki nad dzieckiem i waha się w przypadku pełnego miesiąca w granicy 1.000,00 złotych. Podali, że dowóz córki do szpitala to koszt w wysokości około 100,00 złotych tygodniowo (miesięcznie-400,00 złotych). Wskazali, że koszty utrzymania domu (prąd, gaz, woda, telefon, wywóz nieczystości, podatek) wynoszą 509,00 złotych miesięcznie, a na utrzymanie samochodu (paliwo, naprawy) przeznaczają około 800,00 złotych. Poinformowali, że otrzymują pomoc od matki wnioskodawczyni w wysokości 200,00 złotych, oraz z Hospicjum na refundację leków w wysokości 400,00 złotych rocznie na zakup opału oraz 2.000,00 złotych na letni wypoczynek rodzinny. Wnioskodawcy dodali, że w zeszłym roku otrzymali informację o odłączeniu od przyłącza wody, dlatego też pojawiły się i skumulowały nowe wydatki. Wskazali, że dzięki pomocy Hospicjum znaleźli się wolontariusze, którzy wykonali projekt przyłącza i mapę do celów projektowych. Niestety pozostały do poniesienia dalsze koszty, które są bardzo duże, tj. zakup studzienki i rur w wysokości 953,00 złotych, koszt koparki – 400,00 złotych, robocizny – 1.000,00 złotych, badania wody – 200,00 złotych, koszt naniesienia wykonanego przyłącza na mapy w wysokości 500,00 złotych. Wnioskodawcy oświadczyli, że wykonanie przyłącza jest koniecznością, gdyż od 1 lipca 2013 r. pozostaliby bez wody. W załączeniu wnioskodawcy dołączyli dokumenty potwierdzające poniesione nakłady na wykonanie przyłącza wody. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej ją do otrzymania prawa pomocy. Nie wystarczy przy tym wykazanie, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego pogorszy sytuację materialną strony. Strona powinna wykazać, że posiadane środki są tak skromne, że uiszczenie kosztów tego postępowania spowoduje uszczerbek w wydatkach na zaspokojenie najniezbędniejszych jej potrzeb, a ponadto, że środki, którymi dysponuje nie dają możliwości poczynienia jakichkolwiek oszczędności, które mogłyby być przeznaczone na ten cel. Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że znajdują się w sytuacji finansowej uzasadniającej przyznanie im prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Czteroosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawców z tytułu zatrudnienia o łącznej wysokości około 5.082,16 złotych brutto miesięcznie plus alimenty i renta socjalna przyznana jednej z córek w wysokości 1.548,17 złotych. Łącznie dochód rodziny wynosi około 6.630,33 złotych brutto miesięcznie. Z uzyskiwanego dochodu wnioskodawcy ponoszą koszty stałe związane z utrzymaniem domu w wysokości 509,00 złotych miesięcznie, utrzymaniem samochodu w wysokości około 800,00 złotych miesięcznie, spłatą rat kredytu wziętego na zakup działki w wysokości 1.050,00 złotych oraz spłatą kredytu wziętego na zakup samochodu przystosowanego do przewozu wózka inwalidzkiego oraz przystosowanie mieszkania dla potrzeb likwidacji barier architektonicznych, którego miesięczna rata wynosi 500,00 złotych, co łącznie stanowi kwotę w wysokości 2.859,00 złotych. Wnioskodawcy ponoszą także duże wydatki związane z leczeniem ciężko chorej córki, w tym na zakup pieluchomajtek i środków medycznych w wysokości około 500,00 złotych miesięcznie, na dowóz dziecka do szpitala oddalonego o około 30 km raz w tygodniu celem podania leku w wysokości 400,00 złotych miesięcznie oraz koszty związane z wynajęciem osoby do sprawowania opieki nad dzieckiem, gdy zachoruje w wysokości około 1.000,00 złotych miesięcznie, co łącznie stanowi kwotę w wysokości około 1.900,00 złotych. Pozostałą kwotę wnioskodawcy przeznaczają na bieżące potrzeby życia codziennego, w tym na zakup specjalnej lekkostrawnej żywności dla chorej córki. Wnioskodawcy dodali, że ze względu na otrzymaną informację o wypowiedzeniu umowy o zaopatrzenie w wodę zmuszeni zostali wykonać przyłączenie nieruchomości do sieci do dnia 1 lipca 2013 r., co również wiąże się z koniecznością poniesienia znacznych dodatkowych kosztów o łącznej wysokości około 3.053,00 złotych. Biorąc pod uwagę powyższe dane, a przede wszystkim sytuację rodzinną wnioskodawców oraz koszty, jakie ponoszą na leczenie i opiekę nad bardzo ciężko chorą córką stwierdzono, że nie są oni w stanie ponosić jakichkolwiek kosztów sądowych samodzielnie, jak również kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Z tego względu, przyznano wnioskodawcom prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.