VII SA/Wa 747/04

WyrokWSA w Warszawie2005-06-02

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Bogusław Moraczewski, Wojciech Mazur

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynków samowolnie wybudowanych bez pozwolenia na budowę, wydana na podstawie art. 156 § 1 k.p.a., jest zgodna z prawem, jeśli naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę budynków samowolnie wybudowanych bez pozwolenia na budowę została wydana prawidłowo. Brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ naruszenie prawa nie miało charakteru rażącego, co jest wymogiem do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowiła podstawę do wydania nakazu rozbiórki na mocy art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący K. i J. C. wnieśli skargę do WSA na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymującą w mocy własną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB). WINB utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę dwóch budynków mieszkalnych wybudowanych przez skarżących bez wymaganego pozwolenia na budowę, posiadali jedynie decyzję o warunkach zabudowy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i brak poinformowania o konieczności uzyskania pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. i J. C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), , Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędzia WSA Wojciech Mazur, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2005 r. ze skargi K. i J. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki skargę oddala. Decyzją z dnia [...] marca 2004 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. ,po rozpatrzeniu wniosku K. i J.C. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] stycznia 2004 roku odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 roku utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2001 roku nakazującą K. i J. C. dokonanie rozbiórki dwóch budynków mieszkalnych (każdy o wymiarach w rzucie 6,10 x 8,20m) wybudowanych na działce nr ewid. [...] w M. - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2004 roku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż ponownie rozpatrując sprawę nie znalazł podstaw do zmiany swojej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2002 roku. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą na podstawie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę dwóch budynków mieszkalnych, których inwestorami są małżonkowie K. i J. C. Wszczęte na wniosek inwestorów postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie wykazało aby decyzja organu wojewódzkiego obarczona była jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W szczególności decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Materialnoprawną podstawę wydanego nakazu rozbiórki stanowi art. 48 Prawa budowlanego obligujący organ do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W sprawie niesporne jest, że inwestorzy przystąpili do budowy dwóch budynków mieszkalnych bez wymaganej prawem decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestorzy przyznali, iż posiadali jedynie decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu i nie występowali o pozwolenie na budowę. Odnosząc się do podniesionego przez skarżących we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zawartej niewykonalności wydanej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie jest obarczona tą wadą, jak też żadną inną, która skutkowałaby stwierdzeniem jej nieważności. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli K. i J. C. zarzucając jej naruszenie art. 7, 8, 9, 10 i 12 k.p.a. Wskazali, iż otrzymując decyzję ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu nie zostali poinformowani, że muszą jeszcze wystąpić o decyzję zezwalającą na budowę. W ocenie skarżących wydawane w niniejszej sprawie decyzje nie pogłębiają zaufania obywateli do organów państwa, a nie doręczenie im decyzji organu wojewódzkiego uniemożliwiło zaskarżenie jej do Naczelnego Sądu Admnistracyjnego stąd konieczność wystąpienia o stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na ocenie ich zgodności z prawem. Oceniając w tym aspekcie zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, którego zakres precyzyjnie określa art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której jednakże nie orzeka, co do istoty sprawy rozstrzygniętej weryfikowaną decyzją lecz bada, czy zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji z art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku wszczęcia tego postępowania w stosunku do decyzji nakazującej rozbiórkę, organ ma obowiązek wyjaśnienia czy kontrolowana decyzja jest dotknięta którąś z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uznania, iż spełniona została którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. w szczególności dotycząca rażącego naruszenia prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że stwierdzenie nieważności decyzji jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych, w związku z czym organ stwierdzając nieważność decyzji zobowiązany jest wykazać nie tylko, że naruszony został przepis prawa ale również, że naruszenie to ma charakter rażący. Cechą rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z określoną normą prawną przez proste ich zestawienie ze sobą w ten sposób, iż powstają skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie (por. NSA z 29 lipca 1999 roku IV SA 1381197 Lex nr 77911). Kontrolowaną w postępowaniu nieważnościowym decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą na podstawie art. 48 Prawa budowlanego skarżącym dokonanie rozbiórki dwóch budynków mieszkalnych. W sprawie niesporne jest, iż skarżący do budowy budynków przystąpili nie posiadając decyzji o pozwoleniu na budowę, a jedynie decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Orzeczenie w tak ustalonym stanie faktycznym rozbiórki samowolnie wznoszonych obiektów budowlanych było obowiązkiem organów nadzoru budowlanego, gdyż przepis art. 48 Prawa budowlanego miał w dacie orzekania charakter bezwzględnie obowiązujący. Niezasadny jest także podnoszony zarzut wadliwości decyzji powodującej jej nieważność z mocy prawa oraz zarzut niewykonalności decyzji. Kontrolowana decyzja nie jest obarczona ani wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., ani też nie jest niewykonalna. Nie stanowią bowiem przeszkody powodującej niewykonalność decyzji ani względy ekonomiczne i finansowe, ani trudności techniczne, ani też negatywne nastawienie adresatów decyzji. W świetle powyższych wywodów nie ma racji skarżący zarzucając decyzji z dnia [...] lutego 2002 roku nieważność. W związku z tym ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest podstaw, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło