VII SA/Wa 748/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu J. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu sporządzenia inwentaryzacji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2004 roku znak : [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2004r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004r. nakazującą K. M. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego: 1. uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na zmianę stosunków wodnych, 2. sporządzenie i przedstawienie inwentaryzacji wraz z oceną stanu technicznego na aktualnym podkładzie sytuacyjno – wysokościowym 1:5000 budowli piętrzącej wodę na rowie melioracyjnym na działce nr [...] w miejscowości D. gm. S. w terminie do [...] czerwca 2004r. W uzasadnieniu podniesiono, że organ pierwszej instancji w czasie kontroli i oględzin w terenie ustalił, że K. M. wybudował stopień wodny na rowie melioracyjnym [...] przy przepuście nr [...] na drodze gminnej na działce nr [...]. Wysokość stopnia wodnego wynosiła 1,1m. K. M. wykonał to bez pozwolenia lub zgłoszenia budowlanego w 2000r. Organ pierwszej instancji na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wstrzymał roboty budowlane opisanego obiektu piętrzącego wodę. Następnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego decyzją [...] lutego 2004r. nałożył wskazane wyżej obowiązki. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że wykonane roboty budowlane służące do piętrzenia wody i do regulacji przepływu wody należy zaliczyć do urządzeń melioracji szczegółowych. Zgodnie z art. 29 ust. pkt 9 i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wykonanie ich podlega zgłoszeniu. Skoro inwestor tego nie dopełnił należało nałożyć obowiązki celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W przypadku negatywnej oceny stanu technicznego może być nałożony obowiązek rozbiórki tego obiektu. W skardze złożonej na powyższą decyzję J. R. wniósł o jej uchylenie zarzucając naruszenie prawa budowlanego, naruszenie interesów prawnych skarżącego przez naruszenie prawa własności, niedopuszczalność wykonywania tego typu obiektów, które naruszają stosunki wodne na gruncie i stanowią zagrożenie dla użytkowników drogi publicznej i posesji skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując stanowisko z decyzji wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu aczkolwiek z innych przyczyn niż zarzuty w niej podniesione. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, i wydana została bez ostatecznego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności a zatem z naruszeniem art. 7, 77, 107 § 3 kpa, zaś uchybienia te miały wpływ na rozstrzygnięcie merytoryczne. Przede wszystkim podnieść trzeba, że ani organ pierwszej instancji ani organ odwoławczy nie ustalił właściwie przedmiotu sprawy. Nie wiadomo, więc, czy przedmiotem postępowania jest urządzenie budowlane czy też tylko określone roboty budowlane. Nie wyjaśniają tego także dowody w postaci protokołów z oględzin na gruncie ogólnikowo opisujące stwierdzony stan bez jednoczesnej kwalifikacji dokumentowych ustaleń. W rezultacie powyższych uchybień nie wiadomo czy w sprawie chodzi faktycznie o samowolne wykonanie urządzenia budowlanego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego czy roboty budowlane w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 9 Prawa budowlanego. Jednoznacznie ustalenie przedmiotu sprawy jest niezbędne dla ustalenia czy w świetle regulacji prawnej wymagane było pozwolenie na budowę czy też tylko zgłoszenie zgodnie z art. 30 Prawa budowlanego. Organy zarówno pierwszej instancji jak i odwoławczy w uzasadnieniu wydanych decyzji powołują się na niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Jest to niedopuszczalne skoro się zważy, iż zgłaszanie występuje zgodnie z art. 30 Prawa budowlanego we wskazanych tam przypadkach, gdy w myśl art. 29 nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Organy nie wyjaśniły też, na jakiej podstawie dokonano oceny i zaliczono wykonane urządzenie piętrzące wodę do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, które nie wymaga pozwolenia na budowę, lecz tylko zgłoszenia (art. 29 ust. 2 pkt. 9 Prawa budowlanego). Równocześnie żaden z organów nie zajął się oceną własnych ustaleń, że wykonana zastawka piętrząca wodę miała wysokość 1,10m, co w aspekcie brzmienia art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego – wymagało pozwolenia na budowę. Zgodnie z brzmieniem art. 29 ust. 1 pkt 14 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów piętrzących wodę i upustowych o wysokości piętrzenia poniżej 1 m poza rzekami żeglownymi i (...). Z protokołów wizji lokalnej wynika, co wcześniej podkreślono, że sporny obiekt piętrzący wodę posiada 1,10m. Ponadto w sprawie nie ustalono na czyim terenie i na czyim obiekcie pod względem własności zostało wykonane sporne urządzenie. Brak też jednoznacznego wyjaśnienia, kto wykonał to urządzenie. W aktach sprawy znajdują się dwa sprzeczne ze sobą oświadczenia tj. i skarżącego J. R. i K. M. na temat, kto wykonywał sporne urządzenie. Organy bez wyjaśnienia powyższej sprzeczności wydały decyzję nakładającą obowiązki na K. M. Czy decyzja została skierowana do właściwego adresata i na jakiej podstawie prawnej, organy nie wykazały. Równocześnie zauważyć trzeba, że jak wynika z materiałów sprawy sporne urządzenie wykonano w maju 2000r. Postępowanie w sprawie wszczęto i przeprowadzono w 2003r., gdy urządzenie to funkcjonowało. Niezrozumiałe, więc było wydanie postanowienia opartego na podstawie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego o wstrzymaniu robót budowlanych, których nie prowadzono w tym czasie. Wydając decyzję, której treść wykazywała zamiar legalizacji stwierdzonej samowoli (art. 51 ust. 1 pkt 2 ) Prawa budowlanego organ nie wykazał czy takie rozstrzygnięcie jest możliwe i dopuszczalne z uwagi na stosunki własnościowe dotyczące terenu wykonania urządzenia jak i osoby inwestora. Wszystkie wykazane uchybienia uzasadniają konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Art. 77 § 1 kpa stanowi, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś prawidłowa decyzja wraz z uzasadnieniem jej w myśl wymogów art. 107 § 3 kpa winna zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł i wskazanie podstawy prawnej w uwzględnieniu, której dokonał rozstrzygnięcia. Tych wymogów nie spełnia zaskarżona decyzja ani decyzja organu pierwszej instancji. Z powyższych względów na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.