VII SA/Wa 748/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r., nakazującej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] rozbiórkę nośnika reklamowego całkowitej wysokości ok. 8,3 m w postaci podświetlanych tablic o wymiarach ok. 6,00 x 3,00 m mocowanych do słupa stalowego utwierdzonego w bloku fundamentowym zagłębionym w gruncie, wybudowanego na działce nr ew.[ z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W wyniku przeprowadzonych w dniu 12 lutego 2015r czynności kontrolnych na terenie działki nr ew.[ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ustalił, iż w odległości ok. 27 m od krawędzi jezdni ulicy [...] w [...], strona prawa w kierunku północnym ustawiony jest nośnik reklamowy dwustronny o wymiarach tablic reklamowych 6,00 x 3,00 m które są podświetlane. Tablice reklamowe mocowane są do słupa stalowego o średnicy 35 cm, utwierdzonego w bloku fundamentowym zagłębionym w gruncie. Całkowita wysokość nośnika reklamowego mierzona od poziomu terenu wynosi 8,3 m. Inwestorem i właścicielem nośnika jest [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] Inwestor przedstawił umowę dzierżawy z dnia [...] kwietnia 2004r zawartą ze Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" z której wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa oddała w dzierżawę część nieruchomości celem zamontowania dwustronnego urządzenia reklamowego. Inwestor przedstawił także kopię zgłoszenia dokonanego w dniu 7 września 1998r dotyczącego przedmiotowego nośnika podkreślając, że zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu. Organ pierwszej instancji przeanalizował dokumentację załączoną do zgłoszenia wskazując, że przedmiotowy nośnik reklamowy posiada solidną konstrukcję stalową i fundament całkowicie zagłębiony w gruncie. Dokumentacja będąca załącznikiem do zgłoszenia określała wysokość nośnika reklamowego na ok. 7,4m, gdy tymczasem faktyczna wysokość wybudowanego urządzenia reklamowego wynosi 8,3 m. Konstrukcja została tak zaprojektowana, aby stanowić skuteczne oparcie dla czynników atmosferycznych i dopiero po jej wykonaniu mógł nastąpić montaż podświetlanych tablic o wymiarach ok. 6,00m x 3,00m. Zdaniem organu powiatowego budowa przedmiotowego nośnika reklamowego nie mieści się w pojęciu " instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego nie jest wymagane zgłoszenie. Instalowaniem nie można określać budowy samodzielnej stalowej konstrukcji, trwale związanej z gruntem. Wielkość przedmiotowego nośnika reklamowego, jego posadowienie oraz ciężar przesądzają o zakwalifikowaniu go do kategorii budowli wymagającej uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W sytuacji gdy inwestor błędnie dokonał zgłoszenia, a organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu zastosowanie w sprawie powinien znaleźć tryb wynikający z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] uznał jednak brak możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego z uwagi na fakt, że zrealizowana budowla jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...]" zatwierdzonego uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...].10.2011r. Przepis § 5 ust 1 pkt. 5 wyżej wymienionej uchwały ustala ograniczenie wysokości reklam wolnostojących do 6m nad poziom terenu. Przedmiotowy nośnik reklamowy nie spełnia wymogów wynikających z obowiązującego miejscowego planu gdyż jego wysokość wynosi 8,3 m. W świetle powyższych ustaleń organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] listopada 2015r, nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust 1 pkt. 1 w związku z art. 51 ust 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane nakazał inwestorowi rozbiórkę opisanego nośnika reklamowego. Rozpatrując odwołanie inwestora [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił argumentację organu pierwszej instancji w zakresie uznania, że realizacja przedmiotowego nośnika reklamowego nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych", na które zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt: 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.), nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Realizacja przedmiotowego nośnika reklamowego posiadającego solidną konstrukcję stalową o znacznych gabarytach trwale związaną z podłożem stanowi budowę obiektu budowlanego, na którą inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę. Zdaniem organu odwoławczego, aby zgłoszenie było skuteczne to musi dotyczyć robót budowlanych podlegających zgłoszeniu, a nie pozwoleniu na budowę. Jeżeli zgłoszenie dotyczy inwestycji wymagającej uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę to nie jest ono skuteczne nawet w sytuacji braku wniesienia sprzeciwu. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji dotyczące zastosowania trybu legalizacyjnego przewidzianego w art. 50 i 51 Prawa budowlanego w sytuacji wadliwego zgłoszenia. Przy czym prowadzenie postępowania legalizacyjnego możliwe jest jedynie wtedy gdy zrealizowana inwestycja nie narusza ustaleń wynikających z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ pierwszej instancji prawidłowo nakazał rozbiórkę przedmiotowego nośnika reklamowego z uwagi na sprzeczność jego budowy z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu [...]" zatwierdzonym uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...].10.2011r. Mianowicie w § 5 ust 1 pkt. 5 wyżej wymieniony plan wprowadza ograniczenie wysokości reklam wolnostojących maksymalnie do 6 m nad poziom terenu. Przedmiotowy nośnik reklamowy posiada wysokość ok. 8,3 m nad poziomem terenu, w związku z czym brak jest prawnej możliwości jego legalizacji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 2, art. 21 ust 1, art. 64 ust 2 oraz art. 31 ust 3 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie skutkujące błędnym poglądem zgodnie z którym przedmiotowy nośnik posadowiony legalnie na gruncie na podstawie zgłoszenia z dnia [...] września 1998r przyjętego bez sprzeciwu i dokonanego przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...]" zatwierdzonego uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...].10.2011r powinien podlegać rozbiórce z uwagi na sprzeczność z obecnie obowiązującym planem. Wskazała, że skoro w dacie dokonanego zgłoszenia tj. w 1998r organ nie dopatrzył się żadnych sprzeczności z ówcześnie obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami Prawa budowlanego to teraz po 17 latach dokonując oceny legalności robót budowlanych dotyczących przedmiotowego nośnika organy nadzoru budowlanego powinny odnieść się do przepisów obowiązujących w 1998r, w tym prawa miejscowego z tego okresu. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 29 ust 2 pkt. 2 Prawa budowlanego poprzez wadliwe przyjęcie, że roboty budowlane związane z posadowieniem nośnika wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem skarżącej do uzyskania pozwolenia na wykonanie przedmiotowego urządzenia reklamowego wystarczająca jest forma zgłoszenia, a zaskarżone decyzje zapadły bez wyjaśnienia dlaczego w stanie prawnym obowiązującym w 1998r wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego ( art. 7, 8, 77 § 1 kpa, art. 80, art. 107 § 3 ) poprzez brak odniesienia się do przedstawionego pisma Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 lutego 1997r dotyczącego możliwości realizacji nośnika na podstawie zgłoszenia, brak uwzględnienia potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia do którego nie wniesiono sprzeciwu, nie wyjaśnienie, czy w dacie realizacji nośnika we wrześniu 1998r obowiązywały zapisy miejscowego planu w zakresie dotyczącym reklam. Zdaniem skarżącej kwestionowanie po 17 latach budowy nośnika z pominięciem stanowiska organu, który nie wniósł sprzeciwu, a nadto wykluczenie możliwości legalizacji z powodu zapisów obecnie uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego narusza nie tylko przepisy prawa materialnego i postępowania ale też zasadę państwa prawnego ( art. 2 Konstytucji RP ) oraz zasadę zaufania obywatela do państwa i prawa ( art. 21 ust 1 Konstytucji RP ). Skarżąca odwołała się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013r, II OPS 2/13 podnosząc, że kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zgodność inwestycji z planem miejscowym obowiązującym w dacie jej realizacji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zaś w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz 1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem. W rozpoznawanej sprawie wbrew zarzutowi skarżącej spółki organ przyjął prawidłową interpretację przepisów Prawa budowlanego, kwalifikując projektowane urządzenie reklamowe do kategorii obiektów wymagających pozwolenia na budowę. Z dołączonego do zgłoszenia projektu budowlanego wynika, że projektowane urządzenie reklamowe składa się z dwóch podświetlanych tablic reklamowych każda o wymiarach 6,00 x 3,00 m. Tablice reklamowe mocowane są do słupa stalowego o średnicy 35 cm, utwierdzonego w bloku fundamentowym zagłębionym w gruncie. Całkowita wysokość nośnika reklamowego mierzona od poziomu terenu ma wynosić 7,4 m. Zważywszy na wymiary i ciężar przedmiotowego urządzenia reklamowego, który jest trwale związany z gruntem, jego ustawienie w określonym miejscu za pomocą urządzeń budowlanych stanowi zdaniem sądu roboty budowlane ( budowę ) w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wymagające pozwolenia na budowę. W wyniku prac budowlanych powstaje " od podstaw" w określonym miejscu obiekt budowlany trwale związany z gruntem, który powinien spełniać wymagania zawarte w art. 5 Prawa budowlanego dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane przez budowę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe (...). Sporny obiekt zgłoszony przez skarżącą jest konstrukcją przestrzenną, stanowiącą budowlaną i techniczno - użytkową całość. W myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego na realizację tego obiektu wymagane jest pozwolenie na budowę. Budowa przedmiotowego nośnika reklamowego wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę w dacie dokonanego zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 29 ust 2 pkt. 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w 1998r zgłoszeniem objęte były jedynie roboty budowlane polegające na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Realizacja przedmiotowego nośnika nie mieści się w pojęciu "instalowania tablic i urządzeń reklamowych". Instalacja może dotyczyć robót budowlanych polegających na umocowaniu jakiegoś elementu do istniejącej konstrukcji lub ustawienia niewielkich rozmiarów urządzenia na istniejącym obiekcie – robót o małym stopniu technicznego skomplikowania. Instalowanie urządzeń reklamowych dotyczy tych robót, które nie są wykonywaniem obiektu budowlanego w określonym miejscu, a zatem budową w rozumieniu art. 3 pkt. 6 Prawa budowlanego ( por. wyrok NSA z dnia 11.09.2008, II OSK 982/07 ). Ponadto zgodnie z powołanym wyrokiem " wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, w skład którego wchodzą części typowo budowlane jak np. fundament, konstrukcja nośna, bez względu na to gdzie ten fundament oraz konstrukcja nośna zostały wykonane przesądza o tym, że wykonywanie tego obiektu jako całości w tym miejscu jest budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego". Z powyższych względów nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że wszystkie urządzenia reklamowe są objęte dyspozycją art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego i wymagają jedynie zgłoszenia. Urządzenia reklamowe, o których mowa w art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego to urządzenia wolnostojące niezwiązane trwale z gruntem, które są jednak urządzeniami stosunkowo lekkimi, przenośnymi o małych gabarytach. Wbrew zarzutom skarżącej, aby zgłoszenie było skuteczne musi dotyczyć robót budowlanych, na których wykonanie wymagane jest tylko zgłoszenie, a nie uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym wypadku takie zgłoszenie może być jedynie próbą obejścia prawa. Organy nadzoru budowlanego trafnie przyjęły, iż w sytuacji gdy inwestor błędnie dokonał zgłoszenia, a organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu zastosowanie w sprawie powinien znaleźć tryb wynikający z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Prowadząc postępowanie legalizacyjne we wskazanym trybie organ nadzoru budowlanego stosuje przepisy aktualnie obowiązujące, w tym przepisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...]" zatwierdzonego uchwałą Rady [...] nr [...] z dnia [...].10.2011r. Przepis § 5 ust 1 pkt. 5 wyżej wymienionej uchwały ustala ograniczenie wysokości reklam wolnostojących do 6m nad poziom terenu. Przedmiotowy nośnik reklamowy nie spełnia wymogów wynikających z obowiązującego miejscowego planu gdyż jego wysokość wynosi 8,3 m, w związku z czym brak jest prawnej możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Zarzuty skarżącej spółki nie zasługują na uwzględnienie i pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcia. Powołana przez skarżącą uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013r, II OPS 2/13 nie ma zastosowania w niniejszej sprawie gdyż dotyczy robót budowlanych prowadzonych w warunkach samowoli budowlanej. Skarżącej spółce nie można zarzucić samowoli budowlanej w sytuacji gdy błędnie dokonała zgłoszenia zamiast złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, a organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że inwestor nie uzyskał wymaganego prawem pozwolenia na budowę, a przeszkodą do prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest sprzeczność zrealizowanej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Prawidłowe rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego i bezzasadność zgłoszonych zarzutów skargi powodują jej oddalenie stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ze zm).