VII SA/Wa 749/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2007 r. sprawy ze skargi J. i J. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.G. – D. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W.: tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej "kpa"/ w związku z art. 82 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 118 ze zm/ po rozpoznaniu wniosku J. i J. J. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania, na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W., pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] BT 34069, obejmującą: montaż trzech anten sektorowych, montaż dwóch anten radioliniowych, wykonanie pomieszczenia technicznego, wykonanie wewnętrznej linii zasilania energetycznego, przewidzianą do realizacji na wieży kościoła p.w. św. [...] zlokalizowanego w J., na terenie działki nr [...], obręb [...] J., gmina S. – odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, na podstawie analizy złożonego wniosku i dokumentów zgromadzonych w sprawie, że wnioskodawcy nie mają czynnej legitymacji do skutecznego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji są niewątpliwie podmioty, które uczestniczyły w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją. Ponadto stroną może być każdy kto wykaże, iż stwierdzenie nieważności decyzji dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Organ wskazał, iż wprawdzie w początkowej fazie postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę wnioskodawcy zostali uznani przez Starostę [...] za strony tego postępowania, jednak na skutek weryfikacji w tym zakresie, w szczególności po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, uznał, iż J. i J. J. nie posiadają przymiotu strony. Z załączonego do akt sprawy Raportu oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia wynika, że pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż dopuszczalne dla stacji będą występować w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludzi w maksymalnym zasięgu do 38,2m od anten na wysokości powyżej 28,2m n.p.t., a planowana inwestycja zlokalizowana została w odległości powyżej 40m od granicy działki będącej własnością wnioskodawców. Oznacza to, że działka skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Nadto organ podał, iż usytuowanie planowanej inwestycji nie narusza przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm./ w szczególności w zakresie odległości planowanej inwestycji od granic działek sąsiednich, jak też od obiektów budowlanych zlokalizowanych na działkach sąsiednich, w tym działki wnioskodawców. W tej sytuacji brak przymiotu strony wnioskodawców uniemożliwił im skuteczne złożenie wniosku o wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. i J. J. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ drugiej instancji podzielił stanowisko Wojewody [...] dotyczące braku przymiotu strony wnioskodawców. Jednocześnie wskazał, iż zgodnie z art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Krąg podmiotów, które mogą być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej ulega rozszerzeniu i należą do niego strony postępowania zwykłego zakończonego kwestionowaną decyzją oraz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto wskazał, iż wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie nie zostali uznani za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, gdyż działka ich oddalona jest o ponad 40m od planowanej inwestycji, w związku z czym nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Nie są także stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż nie wykazali interesu prawnego w wyeliminowaniu tej decyzji z obrotu prawnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli J. i J. J. Skarżący podali, iż sprzeciwiają się montażowi nadajników telefonii komórkowej ujemnie wpływających na stan zdrowia i życia. Zarzucili organom, iż wydane decyzje nie były podane do wiadomości mieszkańców J. Organ odwoławczy pominął w swoim uzasadnieniu szkodliwe działanie inwestycji. Anteny ujemnie oddziałują na zdrowie i samopoczucie ludzi, a po kilku latach wywołują choroby nowotworowe i inne zagrożenia dla życia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej jest przez Sądy administracyjne sprawowana pod względem zgodności z prawem. Na podstawie zaś art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm./ uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W niniejszej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona. Na wstępie podkreślić należy, że przedmiotem oceny Sądu jest wyłącznie legalność zaskarżonej decyzji, tj. decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Z tych względów nie mogą być przedmiotem oceny Sądu zarzuty nie odnoszące się do zaskarżonej decyzji, a kwestionujące prawidłowość decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, która w tym postępowaniu nie była przedmiotem oceny organów administracji i nie może być przedmiotem kontroli Sądu. Zgodnie z art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną, w myśl art. 28 kpa, jest nie tylko ten kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, lecz także każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Te zasady określone w przepisach art. 61 § 4 kpa i art. 28 kpa obowiązują również w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Z powyższego wynika, co słusznie zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, że stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanego orzeczenia, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności orzeczenia. Wskazać należy, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 kpa może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 1998 r., IV SA 2164/97,; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2005 r., VII SA/Wa 112/05/. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania podjęcia określonych czynności przez organ administracyjny. Na gruncie niniejszej sprawy wskazać należy, iż przepisy prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po ich nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. "o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw" /Dz.U. z 2003 r., Nr 80, poz. 718/ ograniczyły krąg podmiotów będących stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ust 2 cyt ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r., za stronę postępowania o pozwolenie na budowę uznaje się jedynie inwestorów oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem tego postępowania. Art. 3 pkt 20 cyt. ustawy określa, iż przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. W świetle poczynionych wyżej rozważań podzielić należy stanowisko organu, iż skarżący nie wykazali interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Jak wynika z akt sprawy działka J. i J. J. położona jest od miejsca inwestycji w odległości ok. 40m i jak wynika ze sporządzonego w sprawie Raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko pole elektromagnetyczne o wartościach wyższych niż dopuszczalne występować będą w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludzi na wysokości powyżej 28m i w maksymalnym zasięgu do 38,2m od anten. Oznacza to, że skarżący nie mogą skutecznie żądać stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę stacji bazowej, gdyż nie wykazali własnego, zindywidualizowanego interesu prawnego w jej kwestionowaniu. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali też, że inwestycja naruszy ich uzasadnione interesy jako osób trzecich /art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego/, a podnoszone zarzuty narażenia na niebezpieczeństwo utraty życia i zdrowia nie mogą być skuteczne wobec ustaleń wynikających z raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. W pełni zatem należy podzielić rozstrzygnięcie organu, który na podstawie art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wskazując na jego niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł, jak w sentencji wyroku.