VII SA/Wa 750/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-09
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Wojciech Mazur, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie rozpoczętej budowy zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a budowa nie została zakończona przed tym dniem, należy stosować przepisy dotychczasowe (Prawo budowlane z 1974 r.) do dalszego toku postępowania, w tym do orzeczenia o nakazie rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie rozpoczętej budowy zostało wszczęte przed dniem 1 stycznia 1995 r., to do dalszego toku postępowania należy stosować przepisy dotychczasowe (Prawo budowlane z 1974 r.), nawet jeśli budowa nie została zakończona przed tym dniem. Niewywiązanie się z obowiązków nałożonych decyzją wstrzymującą roboty budowlane nie może wpływać na ocenę daty wszczęcia postępowania. W związku z tym, zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. było nieprawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części samowolnie rozpoczętej rozbudowy pawilonu handlowego. Decyzją z 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego nakazał rozbiórkę, wskazując na brak pozwolenia na budowę i nieprzedłożenie wymaganych dokumentów po wstrzymaniu robót w 1993 r. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestor A.J. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, argumentując, że budowa zakończyła się przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., co powinno skutkować zastosowaniem przepisów z 1974 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, uznając wadę prawną za nieistotną dla wyniku sprawy. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi A.J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A.J. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym 300 (trzysta) złotych z tytułu kosztów zastępstwa procesowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 1995 r. Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] nakazał rozbiórkę części samowolnie rozpoczętej rozbudowy istniejącego pawilonu handlowego "cukiernia" na terenie przy ul. B. w W. i uporządkowanie terenu porozbiórkowego (doprowadzenie do stanu pierwotnego) - w terminie 21 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że prace budowlane rozpoczęto bez wymaganego przepisami pozwolenia na terenie będącym własnością Skarbu Państwa. Prace te zostały wstrzymane decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1993 r. Nr [...], warunkującą ewentualne wznowienie robót od dostarczenia dokumentacji technicznej wykonanej przez osobę uprawnioną, opinii urbanistycznej, prawa do dysponowania terenem, druku dziennika budowy oraz zawarcia umowy o wzajemnych zobowiązaniach - w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Inwestor nie dostarczył wymaganych dokumentów, wobec czego organ orzekł o rozbiórce w oparciu o art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 1995 r. Nr [...] - po rozpatrzeniu odwołania A.J. - utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1995 r. Nr [...], uzasadniając swoje rozstrzygnięcie niewypełnieniem przez inwestora obowiązków nałożonych na niego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 1993 r. Nr [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że w aktach sprawy znajduje się projekt rozbudowy cukierni, lecz skarżący nie przedłożył dokumentu świadczącego o jego prawie do terenu i dlatego weryfikowaną decyzję organu I instancji należy utrzymać w mocy.
Pismem z dnia 10 września 2004 r. (data wpływu do [...] Urzędu Wojewódzkiego: 14 września 2004 r.) A.J. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. Nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1995 r. Nr [...] dowodząc, że budowa została zakończona w 1993 r., a zatem - przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Zgodnie zaś z art. 103 ust. 2 cytowanej ustawy, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. Organ administracji wydający decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki powinien więc orzec w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r., zamiast Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r.
Po przeprowadzeniu postępowania na wniosek A.J., decyzją z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1995 r. Nr [...] wskazując w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, że analiza materiału dowodowego sprawy nie wykazała, że weryfikowana decyzja jest dotknięta kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie zachodzi zatem konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Organ dodał, iż wprawdzie ostateczna decyzja o wstrzymaniu robót budowlanych z dnia [...] października 1993 r. Nr [...] oraz decyzja ją zmieniająca z dnia [...] października 1994 r. Nr [...] zostały wydane w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974 r., jednak do dalszego toku postępowania będą miały zastosowanie przepisy nowej ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. Wnioskujący nie dopełnił bowiem w określonym terminie obowiązku nałożonego wskazanymi decyzjami Kierownika Urzędu Rejonowego w [...], w szczególności - nie dostarczył dokumentu potwierdzającego jego prawo do terenu. Ponadto, do dnia 1 stycznia 1995 r. budowa nie została zakończona. Nieprawidłowością zauważoną przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego było natomiast zastosowanie przez organ wojewódzki art. 48 Prawa budowlanego, gdyż w sytuacji niewykonania obowiązków określonych w decyzji o wstrzymaniu robót budowlanych nakaz rozbiórki powinien być wydany na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. Uchybienie to organ ocenił jako nie mające wpływu na wynik sprawy, ponieważ w obu przypadkach treścią rozstrzygnięcia jest nakazanie rozbiórki.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...], po rozpatrzeniu wniosku A. J. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia z dnia [...] marca 2003 r. znak [...]. Z wyjątkiem zauważonego uchybienia w przedmiocie określenia terminu wykonania rozbiórki nie zgodził się z argumentacją zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz stwierdził, że uchybienie to nie może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji o rozbiórce.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A.J., podnosząc zarzut zastosowania w sprawie dwóch ustaw - Prawo budowlane, tj. ustawy z dnia 24 października 1974 r. oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Organ wydający decyzję o rozbiórce powinien zastosować art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, a nie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., zgodnie z którym jedyną konsekwencją realizacji obiektów bez dopełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę była rozbiórka. Skarżący podniósł, że przy zastosowaniu przepisu ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane postępowanie administracyjne mogłoby potoczyć się inaczej.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Twierdzenie skarżącego, że samowolnie rozpoczęta rozbudowa istniejącego pawilonu handlowego usytuowanego na terenie przy ul. B. w W. została zakończona w 1993 r. nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy. W piśmie P. Sp. z o.o. z dnia 30 stycznia 1995 r. adresowanym do Urzędu Gminy [...] stwierdzono, że nie następuje postęp w pracach budowlanych, a inwestor nie rozbiera postawionego szkieletu budynku. Również w piśmie z dnia 10 marca 1995 r. będącym odwołaniem od decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1995 r. Nr [...] skarżący wskazuje, że prace wstrzymane decyzją z dnia [...] października 1993 r. Nr [...] nie są kontynuowane.
Okoliczność niezakończenia budowy przed dniem 1 stycznia 1995 r. nie przesądza o zasadności wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, jeżeli w sprawie znajduje zastosowanie druga z przesłanek zawartych w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane stanowiąca, iż nie stosuje się art. 48 tej ustawy do obiektów, w stosunku do których przed dniem 1 stycznia 1995 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
Skład orzekający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie podziela przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji poglądu, zgodnie z którym niewywiązanie się przez skarżącego z obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] października 1993 r. wstrzymującą roboty budowlane oraz zmieniającą ją decyzją z dnia [...] października 1994 r. powinno skutkować stosowaniem w dalszym postępowaniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Wstrzymanie robót budowlanych oraz uwarunkowanie ewentualnego ich wznowienia od dostarczenia określonych dokumentów nastąpiło bowiem przed dniem 1 stycznia 1995 r., a niewywiązanie się z nałożonych obowiązków nie może wpływać na ocenę daty wszczęcia postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 152 wskazanej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 209 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło