VII SA/Wa 750/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. we [...] na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala Postanowieniem z dnia [...]grudnia 2013 r., nr [...][...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej [...], po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o. o. z siedzibą [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., na podstawie art. 149 § 3 i art. 150 § 1, w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej k.p.a., - odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. W uzasadnieniu organ podał, iż postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...][...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej [...], na wniosek Przedsiębiorstwa [...]s.c., działającego z upoważnienia inwestora - Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. [...] wyraził zgodę na odstąpienie od obowiązku wymienionego w § 12 ust. 2 i 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego z parkingiem podziemnym zlokalizowanego przy ul. [...] na działce nr [...][...]. W dniu [...] września 2013 r. do [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...]wpłynął wniosek [...] Sp. z o. o. z siedzibą [...], dalej skarżąca, o wznowienie postępowania w tej sprawie. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazano art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Rozpoznając złożony wniosek organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Wyjaśnił także, iż przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania zobowiązany jest zbadać wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest na ustawowych przesłankach wznowienia enumeratywnie wymienionych w przepisach, oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów określonych w art. 148 k.p.a. Jeśli przekroczono termin do jego złożenia lub wniosek nie wskazuje przesłanek do wznowienia postępowania organ administracji wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. Analizując w powyższym zakresie wniosek organ uznał, że skarżąca złożyła go z naruszeniem terminu, gdyż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że [...] Sp. z o. o. z siedzibą [...] dowiedziała się o postanowieniu [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. z decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z garażem podziemnym oraz rozbiórkę budynków gospodarczych z wyłączeniem przyłączy przy ul. [...] we [...]. Decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. została doręczona skarżącej w dniu 10 lipca 2012 r. Następnie w dniu 26 lipca 2012 r. skarżąca złożyła od niej odwołanie. Odnosząc się do drugiej podstawy wznowienia postępowania, przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. organ wyjaśnił, że termin do wznowienia postępowania uważa się za zachowany jeśli wnioskodawca złoży podanie o wznowienie postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżąca dowiedziała się o okolicznościach stanowiących, w jej ocenie, podstawę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. najpóźniej w dniu 24 lipca 2012 r., tj. w dniu złożenia odwołania przez Spółkę od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. Na dowód powyższego organ I instancji przytoczył fragment odwołania skarżącej, w którym Spółka podniosła, że "W kontekście powyższego wskazać również należy na zarzut skarżącej dotyczący obsługi komunikacyjnej projektowanej inwestycji poprzez drogę oznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem 5KDD. Zarzut ten skarżąca podnosiła już w piśmie z dnia 5 czerwca 2012 r. wskazując, że inwestor całkowicie pomija fakt, iż część drogi oznaczonej w MPZP symbolem 5KDD należy właśnie do skarżącej [...]Sp. z o. o." Powyższa argumentacja zawarta w w/w odwołaniu jest tożsama ze wskazaną we wniosku o wznowienie postępowania. Mając na uwadze powyższe organ I instancji uznał, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia 27 września 2013 r. został złożony z przekroczeniem ustawowego terminu. Zażalenie na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. wniosła [...] Sp. z o.o. z siedzibą [...]. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji z dnia [...] grudnia 2013 r. Wskazał, że pomiędzy dowiedzeniem się przez skarżącą o okolicznościach mających uzasadnić wznowienie postępowania (lipiec 2012 r.), a jej żądaniem wznowienia postępowania (wrzesień 2013 r.), upłynęło ponad 12 miesięcy, co znacząco przekracza dopuszczalne terminy (jednego miesiąca), o których mowa w art. 148 k.p.a. Uzupełniająco organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca nie była stroną w postępowaniu zakończonym postanowieniem ostatecznym [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., o którego wznowienie wnosiła, gdyż w sprawie rozstrzyganej w trybie § 16 rozporządzenia w przedmiocie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej, stroną postępowania jest tylko inwestor. Odnosząc się do argumentacji zażalenia Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uznał, że sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania z urzędu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...]lutego 2014 r. wniosła [...] Sp. z o. o. z siedzibą [...] domagając się stwierdzenia nieważności, ewentualnie uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła: 1. naruszenie art. 148 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że wniosek skarżącej o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu; 2. naruszenie art. 147 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania z urzędu, mimo że skarżąca wskazała liczne istotne uchybienia mające wpływ na wynik sprawy; 3. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z § 2 k.p.a. poprzez pominięcie, że dowody, na których oparto postanowienie z dnia 11 stycznia 2012 r., okazały się fałszywe; 4. naruszenie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z § 2 k.p.a. poprzez pominięcie, że postanowienie nr [...] wydane zostało w wyniku przestępstwa, a ponadto poprzez odmowę wznowienia postępowania przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, mimo że sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest w niniejszej sprawie oczywiste; 5. naruszenie art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie posiadała statusu strony w postępowaniu; 6. naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez pominięcie, że działka nr [...], położona we [...] przy ul. [...], przez którą przebiegać ma projektowana droga pożarowa, nie należy do inwestora i znajduje się w użytkowaniu wieczystym skarżącej, która to okoliczność nie została podana przez inwestora i nie była uwzględniona przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...]z dnia [...] grudnia 2013 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem ostatecznym tego organu z dnia [...]stycznia 2012 r. nr [...], z uwagi na uchybienie terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Na wstępie wyjaśnić należy, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny. Stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wad procesowych, o których stanowi art. 145 § 1, 145 a § 1 i art. 145 b § 1 k.p.a. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania można podzielić na dwie fazy. W pierwszej z nich bada się formalne podstawy wznowienia (zachowanie terminu do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania oraz wykazanie przesłanki wznowieniowej), natomiast w drugiej, organ po przeprowadzonym postępowaniu, wydaje decyzję na podstawie art. 151 k.p.a. Tak więc, złożenie podania o wznowienie postępowania administracyjnego uruchamia postępowanie wstępne, w którym organ administracji bada wyłącznie czy wniosek o wznowienie postępowania oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia, enumeratywnie wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145 a § 1 k.p.a. oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Tylko w przypadku ujawnienia, iż podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a lub art. 145 a § 1 k.p.a. bądź nie zachowany został termin do jego złożenia przewidziany w art. 148 k.p.a. – organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówić wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić postępowanie zgodne z zasadami określonymi w art. 150 i 151 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA2391/98, Lex nr 47857). Z akt postępowania wynika, że skarżąca w dniu 27 września 2013 r. wystąpiła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego postanowieniem ostatecznym [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...]z dnia [...] stycznia 2012 r. We wniosku podniosła, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) oraz, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który ją wydał dotyczące własności gruntów, na których ma być zbudowana droga pożarowa (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Zdaniem Sądu, organ I instancji prawidłowo ustalił, że wniosek skarżącej wniesiony w dniu 27 września 2013 r. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W myśl § 2 tego przepisu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zacytowany przepis nie budzi wątpliwości interpretacyjnych – ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji (por. wyroki sądów administracyjnych: z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. II SA/Bd 120/13, Lex nr 1351426, z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. II SA/Ol 1163/12, Lex nr 1286976, z dnia 14 lutego 2013 r. sygn. II OSK 1927/11 – Lex nr 1358465.). Organ niewadliwie ustalił, że skarżąca dowiedziała się o postanowieniu [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. z otrzymanej w dniu 10 lipca 2012 r. decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...]w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z garażem podziemnym oraz rozbiórkę budynków gospodarczych z wyłączeniem przyłączy przy ul. [...]w [...] (dz. nr [...],[...],[...], obręb [...]). Także okoliczności stanowiące, w ocenie skarżącej, podstawę do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. były jej znane najpóźniej w dniu 24 lipca 2012 r., tj. w dniu złożenia odwołania przez Spółkę od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2012 r., w którym przedstawiła argumentację powtórzoną następnie we wniosku o wznowienie postępowania. Wobec powyższych ustaleń, nie możne budzić wątpliwości, że wniosek skarżącej wniesiony w dniu 27 września 2013 r. o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu, o którym stanowi art. 148 § 1 i 2 k.p.a. W tych okolicznościach wznowienie postępowania stanowiłoby rażące naruszenie prawa i godziłoby w zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 k.p.a.). Stwierdzenie uchybienia terminu do żądania wznowienia postępowania obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Z tego powodu, mając na uwadze poczynione ustalenia, kwestionowane w skardze rozstrzygnięcia organów obu instancji należy uznać za zgodne z prawem. Sąd nie podziela argumentacji skarżącej dotyczącej obowiązku wznowienia postępowania z urzędu. Wskazać należy, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku wszczęcia postępowania w stosunku do każdego prawomocnie zakończonego postępowania celem sprawdzenia, czy nie zachodzą podstawy do wznowienia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 678/12, (lex nr 1374799): "Jest to tylko jego prawo, a obowiązek istnieje tylko w razie znalezienia przyczyny wznowieniowej. W żadnym wypadku zaniechanie wznowienia postępowania z urzędu nie może być podstawą zarzutu w sprawie odmowy wznowienia postępowania z powodu uchybienia przez stronę terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1482/11, LEX nr 1136642). Przyjęcie odmiennego stanowiska doprowadziłoby do sytuacji, w której strona postępowania uchybiwszy miesięcznemu terminowi mogłaby zawsze domagać się wznowienia postępowania z urzędu na podstawie tej samej przesłanki. Żaden przepis prawa nie zobowiązuje organu do wszczęcia postępowania o wznowienie w takiej sytuacji." Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł, jak w sentencji.