VII SA/Wa 751/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Ewa Pecelt, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi J. M. i M. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2005r. II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Decyzją z dnia [...] kwietnia 1990 roku, Nr [...] Wojewoda [...] zatwierdził plan realizacyjny i udzielił Przedsiębiorstwu E. w R. pozwolenia na modernizację urządzeń elektroenergetycznych (budowa 6 stacji trafo z odcinka linii [...] 15 kV oraz przebudowę istniejącej stacji trafo poprzez rozcięcie linii niskiego napięcia i podział istniejącej linii nn na 7 jednostek transformatorowych. Pismem z dnia 25 października 2004 roku J. M. i M. M. współwłaścicielki działki o nr ew. [...] położonej w miejscowości Z. wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1990 roku. W uzasadnieniu wniosku podniosły zarzut, iż słupy linii elektrycznej wybudowano w 1990 roku na ich działce bez ich zgody i w sprawie tej toczy się postępowanie o odszkodowanie za zajęcie części nieruchomości. Działka ta nie miała ogrodzenia od strony działek o nr ew.[...] i [...]. Prowadzone postępowanie w sprawie rozgraniczenia działek zakończone zostało postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] w 2001 roku. Postępowanie to wykazało, że słupy linii elektrycznej wybudowane zostały w całości na ich działce o nr ew. [...] w Z. Z decyzji o pozwoleniu na budowę wynika, że linia elektryczna winna być zrealizowana na działce o nr ew.][...] stanowiącej własność K. F. Organy administracji nie pytały go jednak czy zgadza się na modernizację linii. W trackie wymiany linii elektrycznej dokonano wymiany słupów drewnianych, a nowe postawiono około 2 m od poprzednich. Organy administracji zdaniem wnioskodawczyń prowadziły postępowanie z rażącym naruszeniem prawa. W toku postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę linii elektrycznej organy administracji błędnie ustaliły strony postępowania, a pominięcie chociażby jednej ze stron postępowania stanowi bezwzględną przesłankę nieważności. Naruszono w sposób rażący podstawowe zasady prowadzenia postępowania to jest art.7, 8, 9 i 12 kpa. W sposób rażący naruszony został też art.75 kpa poprzez aprobatę rutynowej praktyki organów administracji i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego co skutkowało naruszeniem ich prawa własności. O wszczęciu postępowania w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę powiadomiony winien być właściciel nieruchomości i powiadomienie to winno być udokumentowane zwrotnym poświadczeniem odbioru tego zawiadomienia. Ograniczanie się tylko do wywieszenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sposób rażący narusza prawo. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] kwietnia 1990 roku, Nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że J.M. oraz M.M. nie mogą być uznane za strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 0. pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 1990 roku. Z mapy stanowiącej integralną część decyzji o pozwoleniu na budowę nie wynika bowiem aby nad działką skarżących jak również nad sąsiednią działką o nr ew.][...] przebiegała modernizowana linia elektryczna 15 kV czy też została wybudowana jedna ze stacji trafo. Osoby trzecie będące właścicielami sąsiedniej działki mogą kwestionować poczynania inwestycyjne tylko w takim zakresie w jakim inwestycja ta narusza ich uzasadnione interesy wynikające z art.5 ust.1 pkt.6 i ust.2 Prawa budowlanego. Tylko wówczas mogą one wykazać w sprawie swój interes prawny w rozumieniu art.28 kpa. Brak przymiotu strony uniemożliwia wszczęcie postępowania nieważnościowego. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyły J.M. i M. M. podnosząc zarzut, iż twierdzenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że z mapy nie wynika, by nad ich działką przebiegała linia elektryczna 15 kV lub jedna z sześciu stacji trafo wynika z nienależytego rozpatrzenia sprawy i zaprzecza prawdzie oraz stanowi faktycznemu. Z przedstawionych przez nich dowodów wynika bowiem, że linia elektryczna znajduje się na ich nieruchomości. Decyzją z dnia [...] stycznia 2005 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2005 roku podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyły J. M. i M. M. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji oraz we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art.7 kpa i art.77§1 kpa. Nie zostały zdaniem Sądu wyjaśnione wszystkie istotne dla sprawy okoliczności niezbędne dla ustalenia czy skarżącym J. M. i M.M. przysługuje status strony postępowania. Z uzasadnienia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, iż nie uznał on skarżących za stronę postępowania, gdyż z treści decyzji o pozwoleniu na budowę linii [...] 15 kV oraz map stanowiących załącznik do tej decyzji nie wynika by linia ta miała być realizowana na należącej do nich działce o nr ew.][...] bądź by na tej działce realizowane miały być stacje trafo. Analiza akt sprawy wskazuje, iż dokumentacja inwestycji nie zachowała się w komplecie. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie wymienia działek na których inwestycja miała być realizowana. W załączniku do decyzji, który zawiera wykaz działek nie ma wymienionej działki o nr ew.][...] oraz działki o nr ew.][...]. Przebieg linii oraz usytuowanie stacji trafo obrazują mapy stanowiące załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę. W zasadzie tylko jedna mapa (k - 16 akt administracyjnych) obrazuje przebieg tej linii. Podstawową kwestią, jaką należy rozstrzygnąć jest ustalenie czy w oparciu o tę mapę można ustalić, że linia elektryczna miała być przeprowadzona przez działkę skarżących czy też nie. Jeśli planowano przeprowadzenie linii przez działkę skarżących wówczas przysługiwałby im niewątpliwie status strony postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na przebudowę tej linii. Jeśli natomiast nie planowano przeprowadzenia linii elektrycznej przez działkę skarżących wówczas nie można uznać ich za stronę postępowania w tej sprawie. Zrealizowanie linii elektrycznej na działkach należących do skarżących byłoby wówczas odstępstwem od projektu budowlanego. Skarżącym przysługiwałby wówczas status strony jedynie w postępowaniu prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego na podstawie art.51 Ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Z akt sprawy wynika, iż postępowanie takie było już przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego prowadzone i skarżące jako strony w nim uczestniczyły. Znajdująca się w aktach sprawy mapa na której naniesiono przebieg linii energetycznej jest niedokładna. Nie zostały na niej zaznaczone granice działek na których inwestycja ma być realizowana. Nie sposób więc w oparciu o tę mapę jednoznacznie ustalić czy planowana realizacja inwestycji obejmowała działkę skarżących. Na mapie tej znajduje się naklejona kartka z narysowaną strzałką mającą wskazywać położenie działki o nr ew.][...]. Nie wiadomo jednak kto i w jaki sposób dokonał ustaleń. Zdaniem Sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędne będzie dopuszczenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dowodu z opinii biegłego w celu rozstrzygnięcia powyższych wątpliwości. Biegły winien sporządzić mapę w tej samej skali jak mapa znajdująca się w aktach administracyjnych na karcie nr 16 z naniesionymi granicami działki skarżących oraz działek z nią sąsiadujących, a następnie zaznaczyć na tej mapie przebieg linii elektrycznej w taki sam sposób jak przebiega ona na mapie znajdującej się w aktach sprawy. Przy dzisiejszych środkach technicznych, a zwłaszcza technice komputerowej, nie powinno sprawiać to większych kłopotów. Odnośnie granic działki skarżących należy brać pod uwagę granice ustalone w wyniku postępowania rozgraniczeniowego. Rozgraniczanie potwierdza bowiem jedynie istniejącą już w przeszłości granicę działek, a nie ustala nową granicę działki. Nie mogą być natomiast powodem uchylenia zaskarżonej decyzji zarzuty podnoszone przez skarżących. To, że dwa słupy linii elektrycznej znajdują się na działce skarżących nie oznacza, że projekt inwestycji przewidywał ich usytuowanie w tym miejscu. Mogło to być bowiem wynikiem realizacji inwestycji z odstępstwem od projektu. Zarzuty przeprowadzenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę w sposób pobieżny, oraz z pominięciem stron postępowania także nie mogą być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. W postępowaniu nieważnościowym ocenie zgodności z prawem podlega sama decyzja, a nie postępowanie w którym zapadła. Ocena prawidłowości postępowania może nastąpić wyłącznie w postępowaniu wznowieniowym i tylko z powodu wad tego postępowania wymienionych w art.l45§l kpa oraz w art.l45a§l kpa. Okoliczność, iż w sprawie nie brały udziału bez własnej winy podmioty, którym przysługiwał status strony jest przesłanką wznowieniową. Nie można stwierdzić nieważności decyzji w oparciu o przesłanki wznowieniowe, gdyż są to dwa różne nadzwyczajne tryby postępowania. Z powyższych względów na podstawie art. 145§lpkt.c, art.135 i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.