VII SA/Wa 751/14
WyrokWSA w Warszawie2014-11-07
Skład orzekający: Halina Emilia Święcicka, Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie unieważnienia uzgodnienia projektu budowlanego, może przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jeśli organ pierwszej instancji prawidłowo uznał wnioskodawcę za podmiot nieposiadający przymiotu strony, a organ odwoławczy błędnie uznał, że organ pierwszej instancji powinien wszcząć postępowanie z urzędu?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić postanowienia organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia, jeśli organ pierwszej instancji prawidłowo umorzył postępowanie z powodu braku przymiotu strony u wnioskodawcy, a organ odwoławczy błędnie uznał, że organ pierwszej instancji miał obowiązek wszcząć postępowanie z urzędu. W takiej sytuacji zaskarżone postanowienie organu odwoławczego zostało wydane z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ nie zaistniały łącznie przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej.Stan faktyczny
Skarżąca Sp. z o.o. złożyła wniosek o unieważnienie uzgodnienia projektu budowlanego, twierdząc, że droga pożarowa przebiega przez jej teren i narusza jej prawa. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej umorzył postępowanie, uznając skarżącą za niebędącą stroną. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że organ pierwszej instancji powinien był wszcząć postępowanie z urzędu. WSA w Warszawie uchylił postanowienie Komendanta Głównego, uznając je za wydane z naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. we [...] na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w [...] na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. we [...] kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., Nr [...] znak: [...], na podstawie art. 105 § 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o. o. z siedzibą [...], dalej skarżąca, o unieważnienie uzgodnienia projektu budowlanego wydanego w ramach postępowania zakończonego postanowieniem ostatecznym [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we [...] z dnia 11 stycznia 2012 r. nr [...], umorzył postępowanie w sprawie.
Z akt sprawy wynika, że [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] znak: [...], na podstawie § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) - zwanego dalej "rozporządzeniem MSWiA w sprawie dróg pożarowych", w związku z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137 ze zmianami) - zwanego dalej "rozporządzeniem w sprawie uzgadniania projektu", skierowanym do inwestora - Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. [...] wyraził zgodę na odstąpienie od obowiązku wymienionego w § 12 ust. 2 i 10 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie dróg pożarowych, przy określeniu warunków dodatkowych w zakresie budowy drogi pożarowej oraz zabezpieczenia przeciwpożarowego budynku.
Dokumentację projektową uzgodnił rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, w trybie § 6a ust. 2 rozporządzenia w sprawie uzgadniania projektu.
W dniu 27 września 2013 r. do Komendy Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej [...] wpłynął wniosek z dnia 24 września 2013 r. [...] Sp. z o. o. z siedzibą [...] o unieważnienie uzgodnienia projektu budowlanego wydanego w ramach postępowania zakończonego postanowieniem ostatecznym [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...]nr [...]z dnia [...] stycznia 2012 r.
Skarżąca we wniosku powołała m.in. naruszenie jej prawa własności i zarzuciła rażące naruszenie prawa polegające na nieuwzględnieniu, że teren gruntu, na którym ma być wykonany pas drogowy określony w planie organizacji ruchu jako droga [...], a także pas bezpośrednio przyległy do planowanej drogi jest częściowo własnością skarżącej.
Rozpoznając wniosek o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego organ podał, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W sytuacji gdy podmiot składający wniosek, niebędący stroną, domaga się rozstrzygnięcia w sprawie, wówczas organ winien wydać decyzję umarzającą z powołaniem się na brak interesu prawnego. W takim rozstrzygnięciu organ administracji wypowiada się jedynie w przedmiocie braku interesu prawnego wnioskodawcy.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że zgodnie z § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 121, poz.1137 ze zm.) uzgodnienie projektu budowlanego dokonane przez rzeczoznawcę z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na dopuszczeniu rozwiązań projektowych mających istotny negatywny wpływ na stan bezpieczeństwa pożarowego obiektu budowlanego, w związku z niespełnieniem wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach techniczno-budowlanych lub przeciwpożarowych, w szczególności mogących powodować zagrożenie życia ludzi, podlega unieważnieniu przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej właściwego dla miejsca lokalizacji inwestycji, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Postanowienie, o którym mowa w ust. 2, może być wydane w terminie do dnia uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
W ocenie organu stroną postępowania o unieważnienie uzgodnienia projektu budowlanego jest wyłącznie wnioskodawca, tj. właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu.
Wobec powyższego skarżąca nie jest stroną postępowania w sprawie unieważnienia uzgodnienia projektu budowlanego, a tym samym wniosek o wszczęcie postępowania został złożony przez podmiot nieuprawniony.
Dodatkowo wskazał, że skarżącej może przysługiwać przymiot strony dopiero na etapie prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę przed właściwym organem architektoniczno-budowlanym na podstawie art. 28 Prawa budowlanego, zgodnie z którym oprócz inwestora osobną kategorię podmiotów, które posiadają legitymację procesową do występowania w charakterze strony, stanowią osoby wskazane w ustawie poprzez odwołanie się do przysługujących im tytułów prawnych do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego.
Zażalenie na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...]z dnia [...] grudnia 2013 r. wniosła [...] Sp. z o. o. z siedzibą [...].
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. znak: [...], na podstawie art. 126 w związku z art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 199 1 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1340 i 1351), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, uchylił w całości postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu podał, że brak przymiotu strony w postępowaniu nie może być jedynym powodem do umorzenia przez Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej postępowania w sprawie unieważnienia uzgodnienia projektu budowlanego dokonanego przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych. Z treści § 15 ust. 2 rozporządzenia w sprawie uzgadniania projektu, wynika, że postępowanie w tym zakresie jest prowadzone przez organ wyłącznie z urzędu. Nie negując zatem trafności wywodu organu I instancji co do braku przymiotu strony wnioskodawcy stwierdził, że w sprawie nie rozpoznano z urzędu przesłanek do wszczęcia postępowania. Organ I instancji nie odniósł się także do informacji podanych przez skarżącą dotyczących naruszenia przepisów przeciwpożarowych przy uzgadnianiu projektu.
W sprawie rozważono tylko kwestie proceduralne, natomiast nie oceniono czy uzgodnienie dokonane przez rzeczoznawcę nie kwalifikowało się do stwierdzenia nieważności. Nadto, jak słusznie zauważyła strona organ I instancji skierował do skarżącej postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. o umorzeniu postępowania, natomiast nie poinformował jej o jego wszczęciu.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania uznał je za niezasadne.
Wyjaśnił, że uzgodnienie projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych nie nosi cech postępowania administracyjnego, określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego. Rzeczoznawca nie jest uczestnikiem żadnego procesu administracyjnego. Jego kontakt "ze sprawą" jest ograniczony do kontaktu z projektantem lub inwestorem (§ 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uzgadniania projektu) oraz sprawdzenia, czy przedstawiony mu do uzgodnienia projekt budowlany zawiera dane dotyczące warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu budowlanego, o których mowa w § 5 rozporządzenia o uzgadnianiu dokumentacji projektowej. Jeśli uzna, że tak jest w istocie, dokonuje uzgodnienia poprzez ostemplowanie i podpisanie projektu zgodnie z § 6 ust. 3-5 lub w przypadku konieczności uwzględnienia rozwiązań zamiennych (a tak było w przedmiotowej sprawie).
Zatem uzgadniając projekt, rzeczoznawca nie bada kwestii własnościowych (własności gruntu), co zarzuca skarżąca. Nie bada też, czy w procesie uzgadniania projektu uczestniczą inne strony postępowania, gdyż nie ma tu mowy o stronach postępowania, a o cywilnoprawnej relacji między projektantem albo inwestorem, a rzeczoznawcą, o czym stanowi § 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie uzgadniania projektu.
Wskazał, że argumenty podnoszone przez skarżącą dotyczące uznania, że w procesie uzgadniania dokumentacji projektowej powinny brać udział strony postępowania w rozumieniu art. 28 ustawy - Prawo budowlane, są nietrafione. Uzgadnianie projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej to czynność techniczna w relacji projektant-rzeczoznawca lub inwestor- rzeczoznawca.
Organ odwoławczy w zaleceniach wskazał organowi I instancji, że wniosek skarżącej z dnia 24 września 2013 r. o unieważnienie uzgodnienia projektu budowlanego powinien potraktować jako informację o potencjalnych nieprawidłowościach w działaniu rzeczoznawcy. Powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, z którego będzie wynikała zasadność lub bezzasadność unieważnienia uzgodnienia. Konieczna jest przy tym, jeśli jej dotychczas nie dokonano, kontrola projektu budowlanego pod kątem prawidłowości uzgodnienia z § 5 rozporządzenia w sprawie uzgadniania projektu, a w szczególności, ustalenie czy nie zaszły okoliczności o których mowa w § 15 ust. 2 tego rozporządzenia, tj. czy nie doszło do uzgodnienia projektu z rażącym naruszeniem prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lutego 2014 r. wniosła [...] Sp. z o. o. z siedzibą [...] domagając się
stwierdzenia nieważności, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 oraz art. 138 k.p.a. poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego postanowienia.
2) naruszenie § 15 ust. 2 w zw. z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej w zw. z art. 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 138 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że skarżąca nie posiada statusu strony w postępowaniu, mimo że zaplanowana przez inwestora droga pożarowa, uzgodniona z rzeczoznawcą ds. ppoż., przebiega przez działkę nr [...], będącą w jej użytkowaniu wieczystym.
3) naruszenie art. 5 ust. 1. w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo budowalne w zw. z § 11 ust. 1, § 12 ust. 1, § 212 i nast. oraz § 271 - 273 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz § 5 ust. 1, § 17 ust. 1, § 124 ust. 1 pkt 2 i 4, § 98 ust. 1 i § 76 ust. 2 i innych norm właściwych z rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie poprzez błędne ustalenie, że projektowana inwestycja spełnia wymagania odległości od stacji benzynowej ze zbiornikami paliw i zbiornikami gazu płynnego, znajdującej się na działce bezpośrednio graniczącej z działką, na której ma być wzniesiony budynek zaprojektowany przez inwestora i uzgodniony przez rzeczoznawcę ds. ppoż., oraz niespełnianie szczególnych wymagań dot. stref pożarowych i odporności pożarowej budynku.
4) naruszenie art. 6, art. 8 w związku z art. 11 k.p.a. poprzez dowolne uznanie, iż przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, (...) nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie.
5) § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej w zw. z art. 4 i 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, art. 140 i 233 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pr. bud., art. 4 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z § 6 pkt 1 § 21 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej Wrocławia z dnia 25 lutego 2010 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części zespołu urbanistycznego [...] we [...] poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że uzgodnienie projektu budowlanego zostało dokonane przez rzeczoznawcę z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na dopuszczeniu rozwiązań projektowych mających istotny negatywny wpływ na stan bezpieczeństwa pożarowego.
6) naruszenie art. 4 i 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz art. 140 i 233 k.c. w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 i § 57 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uzgodnienie pod względem ochrony przeciwpożarowej projektu nie spełniającego norm prawnych - warunków wskazanych w przepisach, w tym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. co do oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi znajdujących się w budynku będącym własnością skarżącej.
7) naruszenie podstawowych norm prawnych dotyczących wydawania postanowień administracyjnych, w szczególności art. 104 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez błędy w poczynionych ustaleniach faktycznych oraz niedostateczne uzasadnienie wydanego postanowienia, a także brak odniesienia do odpowiednich przepisów prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z powodu podniesionych w niej zarzutów.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to, że przedmiotem kontroli jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia przy czym w sprawowaniu tej kontroli Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.
Uchylenie decyzji administracyjnej przez sąd następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 lutego 2014 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. umarzające postępowanie dotyczące wniosku [...]Sp. z o. o. z siedzibą [...], o unieważnienie uzgodnienia projektu budowlanego wydanego w ramach postępowania zakończonego postanowieniem ostatecznym [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej [...]z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...]- i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Z uwagi na formalny charakter zaskarżonego postanowienia, które nie zawiera ostatecznego merytorycznego rozstrzygnięcia ocena jego legalności sprowadza się skontrolowania prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Z tych przyczyn nie mogą być przedmiotem kontroli Sądu zarzuty nie odnoszące się do zaskarżonego postanowienia.
Powołany jako podstawa prawna postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Z powyższego unormowania wynika, iż organ odwoławczy ma możliwość wydania decyzji kasatoryjnej, ale jedynie przy zaistnieniu łącznie dwóch przesłanek. Organ ten, zgodnie z omawianą regulacją prawną musi przede wszystkim w sposób niewątpliwy i stanowczy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych. Musi również uznać, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest jednak przesłanką wystarczającą, niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Przy czym, ustalając zaistnienie drugiej z wymienionych przesłanek organ odwoławczy nie może zapominać o uprawnieniu jakie przysługuje mu z mocy art. 136 k.p.a. (który umożliwia uzupełnienie postępowania na etapie drugiej instancji). Organ odwoławczy winien rozważyć, czy zakres postępowania jest na tyle szeroki, że wymaga przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, albowiem jego uzupełnienie nie może odbyć się w oparciu o ww. art. 136, z uwagi na art. 15 k.p.a. i uregulowaną w nim zasadę dwuinstancyjności postępowania.
Z powyższego wynika, że celem postępowania przed organem drugiej instancji jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy. Niezbędnym jednak wymogiem merytorycznego orzekania przez organ drugiej instancji jest dostateczne i wszechstronne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.
W niniejszej sprawie [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej umorzył wszczęte na wniosek [...] Sp. z o.o. postępowanie administracyjne w sprawie unieważnienia uzgodnienia projektu budowlanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] [...].
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony. Postępowanie w przedmiocie unieważnienia uzgodnienia projektu budowalnego dokonanego przez rzeczoznawcę do spraw ochrony przeciwpożarowej z rażącym naruszeniem prawa prowadzone jest przez organ z urzędu, a jego strona jest wyłącznie właściciel budynku, którego uzgodnienie dotyczy.
Organ odwoławczy uchylając postanowienie z dnia [...] grudnia 2013 r. podzielił ocenę [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej co do braku interesu prawnego [...] Sp. z o.o. w żądaniu unieważnienia uzgodnienia projektu budowlanego. Jednocześnie uznał, że organ I instancji zobowiązany był wszcząć z urzędu postępowanie i wyjaśnić, czy zaistniały przesłanki nieważności uzgodnienia wskazane przez wnioskodawcę.
Stanowisko organu odwoławczego jest błędne.
Podkreślić należy, że art. 138 § 2 k.p.a. zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć, jakie może podjąć organ odwoławczy.
Jak wskazano wyżej wydanie decyzji kasacyjnej, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., możliwe jest wyłącznie w sytuacji wystąpienia przesłanek określonych we wskazanym przepisie.
W niniejszej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły, co oznacza, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.
Wyjaśnić należy, że organ administracji publicznej, do którego skierowano wniosek o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego, ma obowiązek przede wszystkim zbadać, czy żądanie to pochodzi od podmiotu uprawnionego, będącego stroną postępowania.
Stosownie bowiem do art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Nie w każdych okolicznościach brak przymiotu strony jest oczywisty. Dlatego też, jeżeli po wszczęciu postępowania na wniosek organ ustali, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności danego rozstrzygnięcia obowiązany jest umorzyć postępowanie z jego wniosku.
Odrębną kwestią jest ocena czy taki wniosek obliguje organ administracji publicznej do wszczęcia postępowania z urzędu.
Wskazać należy, że obowiązujące przepisy prawa nie dają podstawy prawnej do twierdzenia, jak to uczynił Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, że każda informacja o ewentualnym rażącym naruszeniu prawa nakłada na organ obowiązek wszczęcia postępowania nadzwyczajnego z urzędu.
Dlatego też brak było podstaw prawnych do twierdzenia, że organ wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej miał obowiązek wszcząć postępowanie nadzwyczajne z urzędu i zbadać zasadność zarzutów skarżącej.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie I wyroku.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności oparto na art. 152 w/w ustawy.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło