VII SA/Wa 752/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala. Sygnatura akt VII SA/Wa 752/07 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2006r. znak: [...] działając na podstawie art. 104 i 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 i 2 i 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity, Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej Kpa), oraz na podstawie art. 80 ust.1 pkt 3 w związku z art. 88a ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 7 lipca 1994r., Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118), stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003r., nr [...] uchylającej w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] grudnia 2002r., nr [...], nakazującą S. P. dokonanie rozbiórki budynku mieszkalnego na działce nr [...] we wsi K., gm. N. i umarzającej postępowanie przed organem I instancji. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie można uznać, iż budynek zrealizowano zgodnie z pozwoleniem na budowę, gdyż pozwolenie przewidywało budowę obiektu jako mieszkalnego, a nie produkcyjnego. Ponadto organ wskazał, że fakt przystąpienia do użytkowania budynku bez formalnego jego oddania do użytku może rodzić wątpliwość odnośnie zgodności zrealizowanej inwestycji z warunkami pozwolenia na budowę. Wątpliwości takie winny być rozstrzygnięte w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 51 Prawa budowlanego. Dopiero w przypadku jednoznacznego ustalenia, iż nie zachodzi konieczność wydawania stosownych nakazów przewidzianych w powyższym, organ może wydać decyzję o umorzeniu tegoż postępowania. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego niniejsze postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego było zatem niedopuszczalne i spowodowało zablokowanie postępowania naprawczego. Tym samym organ wojewódzki rażąco naruszył art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył S. P. Zdaniem wnioskodawcy w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 50, 51 Prawa budowlanego. S. P. wskazał, że sposób postępowania w wypadku stwierdzenia samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku regulują przepisy art. 71 i 71a, a nie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2007r. znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 Kpa, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2006r. W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację przywołaną w rozstrzygnięciu z dnia [...] marca 2007r. uznając, że po ponownej analizie akt sprawy zasadnie stwierdził nieważność kontrolowanej decyzji organu wojewódzkiego. Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S. P. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podtrzymał zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a ponadto zarzucił organowi naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 i art. 77 Kpa. Zdaniem S. P. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeanalizował szczegółowo zebranego materiału dowodowego, a zatem nie zachował należytej staranności przy rozpoznawaniu sprawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, co czyni zarzuty skargi niezasadnymi. Zaskarżona decyzja zapadła w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, które to postępowanie jest nowym, samodzielnym postępowaniem nadzwyczajnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa (vide postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2002 r., II UKN 356/01, Prok. i Pr 2003/4/45). W ocenie Sądu, organ prawidłowo uznał, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. zapadła z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa. Przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżoną decyzją. Art. 138 § 1 pkt 2 in fine wprowadza wyjątek od obowiązku rozstrzygnięcia sprawy, wprowadzając możliwość jedynie wyeliminowania decyzji organu I instancji. Wyjątek ten jednak doznaje ograniczenia wynikającego z kryterium umorzenia postępowania I instancji, a zatem tylko do przypadków, gdy to postępowanie było bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co sprowadza się do sytuacji niemożności wydania decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Prawidłowo Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka bezprzedmiotowości postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. W sprawie niniejszej niewątpliwym jest, iż budynek posadowiony na działce nr ew. [...] we wsi K. zrealizowany został w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia [...] lipca 1996 r. Decyzja ta zatwierdzała projekt budynku mieszkalnego. Oględziny obiektu przeprowadzone po dokonaniu przez inwestora zgłoszenia zakończenia budowy i zamiaru przystąpienia do użytkowania, wykazały, iż obiekt użytkowany jest z przeznaczeniem na produkcję blach trapezowych. Okoliczność ta stała się przyczyną wniesienia przez Wójta Gminy N. sprzeciwu na podstawie art. 54 ust. 1 Prawa budowanego. Nie ulega także wątpliwości, iż teren na którym znajduje się działka objęta inwestycją przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową. Rzeczą organów nadzoru budowlanego była ocena czy ustalony stan faktyczny stanowi istotne odstępstwo od decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też winno się go zakwalifikować jako samowolną zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż skoro sposób użytkowania obiektu od samego początku nie był zgodny z warunkami pozwolenia na budowę, to chybiona była ocena organu, iż doszło jedynie do samowolnej zmiany sposobu użytkowania. Umorzenie w tej sytuacji postępowania organów nadzoru budowlanego jako bezprzedmiotowego, stanowi o rażącym naruszeniu art. 105 § 1 kpa, tym bardziej, iż rozstrzygnięcie to zamyka możliwość doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, w tym prawem miejscowym, jaki stanowią ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy także zauważyć, iż wbrew twierdzeniom skargi, w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji, art. 71 ust. 3 Prawa budowlanego dotyczy samowolnej zmiany sposobu użytkowania, odwoływał się do odpowiedniego stosowania art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Tak więc nietrafnym jest zarzut, iż organy nadzoru budowlanego bezprawnie powoływały się na podstawę prawną z art. 51 cytowanej ustawy. Pozostałe zarzuty skargi, dotyczące naruszenia art. 7, 8, 11, 77 i 80 kpa, enigmatyczne i ogóle, a przede wszystkim nie potwierdzone przez Sąd kontrolujący przeprowadzone postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).