VII SA/Wa 752/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Michał Podsiadło, Sędziowie: sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), asesor WSA Szczepan Borowski, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 stycznia 2024 r. znak: WSO-I.621.1.6.2021 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy decyzją z dnia 2 maja 2024 r., na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2022 r., poz. 1191 z późn. zm.), w związku z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 dalej: k.p.a.) orzekł o wymeldowaniu B. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 10 września 2020 r. wszczęto na wniosek J. T. postępowanie w sprawie wymeldowania B. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Postępowanie zakończyło się 10 grudnia 2020 r. wydaniem decyzji orzekającej o wymeldowaniu wyżej wymienionej z przedmiotowego lokalu. Wojewoda Mazowiecki decyzją z 18 lutego 2021 r., po rozpatrzeniu odwołania B. S. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 681/21 uchylił decyzję Wojewody Mazowieckiego z 18 lutego 2021 r., oraz decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 10 grudnia 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 maja 2023 r., sygn. akt II OSK 400/22 oddalił skargę kasacyjną Wojewody Mazowieckiego. W toku ponowionego postępowania organ ustalił, że Sąd Rejonowy dla Warszawy [...] wyrokiem z 10 lutego 2020 r. nakazał pozwanej B. S. opuszczenie i opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w Warszawie i wydanie go powodowi J. T. ustalając, że pozwanej nie przysługuje prawo do lokalu socjalnego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że B. S. skutecznie wypowiedziano stosunek najmu z tytułu zadłużenia lokalu. Ponadto sama pozowana twierdziła, że "jak tylko dostanie klucze do nowego mieszkania komunalnego, to zaraz wyprowadzi się dobrowolnie bez żadnego przymusu". B. S. wystąpiła z wnioskiem o przydzielenie jej mieszkania komunalnego w 2015 r. W piśmie do jednostki Gminy z 5 marca 2016 r. podnosiła, że dalsze zamieszkiwanie w dotychczasowym lokalu (ul. [...] m. [...] w Warszawie) jest niemożliwe ze względu na jej stan zdrowia i warunki mieszkaniowe. Z pisma B. S. z 29 listopada 2019 r. wynikało, że jest "żywotnie zainteresowana zawarciem wspomnianej umowy w najbliższym czasie i absolutnie nie rezygnuje z przyjęcia przydzielonego lokalu nr [...] przy ul. [...] ". Z oświadczeń składanych przez B. S. wynikało, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie zamieszkuje od lutego/marca 2020 r., prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe. Opłaca czynsz uwzględniający dodatek mieszkaniowy, nie posiada prawa do innego mieszkania. B. S. zgłosiła pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie od 24 listopada 2020 r. do 23 listopada 2021 r., a następnie od 23 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2026 r. Powyższe potwierdzone zostało przez administrację budynku przy ul. [...] w Warszawie. W lokalu tym mieszka nieprzerwanie, wnosząc opłaty związane z jego użytkowaniem. Z umowy najmu na czas nieoznaczony z 9 grudnia 2019 r. oraz karty lokalu wynika, że pobyt skarżącej w tym lokalu ma charakter stały. Nie zgłaszała zamiaru opuszczenie ww. lokalu i nie deklarowała powrotu do lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. B. S. we wniosku z 27 września 2023 r. o ujęcie jej w stałym obwodzie głosowania, jako adres stałego zamieszkania podała ul. [...] m. [...] w Warszawie. Ujęta została w Centralnym Rejestrze Wyborców, w stałym obwodzie głosowania właściwym dla powyższego adresu. Jednocześnie w oświadczeniu z 6 lutego 2024 r. B.S., wskazała, że nie opuściła lokalu przy ul. [...] w Warszawie na trwałe i jest z nim silnie związana. Domagała się zawieszenia postępowania, wskazując na brak prawa własności J. T. do przedmiotowego lokalu. Podczas kontroli przeprowadzonej przez Policję, w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie nikogo nie zastano. Na pozostawiony kontakt do dzielnicowego nie uzyskano odpowiedzi. Sąsiadka z lokalu nr [...] oświadczyła, że nie wie czy przedmiotowy lokal jest zamieszkały. Nie udało się też przeprowadzić oględzin zapowiedzianych na 18 marca 2024 r. Wielokrotne próby skontaktowania się domofonem, umieszczonym przy bramie budynku, jak i przy drzwiach wejściowych na klatkę zakończyły się niepowodzeniem. W dniach 8 kwietnia 2024 r. i 22 kwietnia 2024 r. wpłynęły do organu ponowne wnioski B. S. o przesłuchanie w charakterze świadków osób już dwukrotnie wcześniej wzywanych. Podejmowane próby wezwania tych świadków okazywały się bezskuteczne. W kontekście takich okoliczności organ stwierdził, że ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego. Dostarcza wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu. Przepis art. 33 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności stanowi, że obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu obowiązany jest wymeldować się. Zgodnie z art. 35 ww. ustawy, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Miejsce pobytu stałego danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy osobiste, przyjmuje wizyty, wskazuje adres do korespondencji, korzysta z usług opieki medycznej (wyrok WSA w Gdańsku z 24 stycznia 2008 r.; III SA/Gd 329/07). Wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji zdarzenia - administracyjnym stwierdzeniem opuszczenia miejsca pobytu. Wymeldowanie nie pozbawia osoby wymeldowanej praw do lokalu, jeśli je posiada. Zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Okoliczności faktyczne potwierdziły, że skarżąca skoncentrowała swoje sprawy życiowe w innym miejscu, niezależnie od przyczyny tego stanu rzeczy, obowiązkiem organu ewidencyjnego jest doprowadzenie do sytuacji, w której stan faktyczny zgodny będzie z zapisami w rejestrach (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 776/10). Z materiału dowodowego wynikało, że lokal nr [...] przy ul. [...] w Warszawie przestał być centrum koncentracji spraw życiowych B. S. . Przemawia za tym: prośba o przydział lokalu z zasobów gminy z powodów uniemożliwiających dalsze zamieszkiwanie w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, deklaracja jego dobrowolnego opuszczenia złożona w trakcie prowadzonego w 2020 r. przez Sąd Rejonowy dla Warszawy [...]w Warszawie postępowania o sygn. VII C 333/19, deklaracja stałego zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie złożona we wniosku o ujęcie w stałym obwodzie głosowania z roku 2023, korzystanie z dodatku mieszkaniowego dotyczącego lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Nadto z przeprowadzonej 19 marca 2024 r. oceny stanu lokalu przy ul. [...] w Warszawie po zalaniu, do którego doszło 14 stycznia 2024 r. B. S. kwestionowała legitymację wnioskodawcy do zainicjowania postępowania, ale nie przedstawiła przekonujących argumentów co do jej pobytu na stałe w przedmiotowym lokalu. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 14 stycznia 2024 r. WSO-I.621.1.6.2021 na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) w związku z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r. poz. 736) po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z 2 maja 2024 r., orzekającej o wymeldowaniu B. S. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 października 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 681/21 uchylając poprzednie decyzje, uznał za niewystarczające powoływanie się na fakt zawarcia przez skarżącą umowy najmu innego lokalu. Zobowiązał organ do zebrania materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie, że B. S. trwale i dobrowolnie opuściła lokal nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, m.in. poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w dotychczasowym miejscu zameldowania na pobyt stały. Prezydent m.st. Warszawy przeprowadził ponownie postępowanie wyjaśniające i uznał, że materiał dowodowy potwierdził, iż B. S. trwale i dobrowolnie opuściła miejsce stałego pobytu, co wypełnia przesłankę wymeldowania z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności . Właścicielem lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie jest J. T. (księga wieczysta [...] ). Wydział Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] m.st. Warszawy (WZL) w piśmie z 22 września 2020 r. podał, że B. S. zawarła w dniu 9 grudnia 2019 r. umowę najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Umowę zawarto na czas nieoznaczony. B. S. podała, że zgłosiła pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie na okres od dnia 24 listopada 2020 r. do 24 listopada 2021 r. Podkreślała, że nie opuściła trwale lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie i nadal jest z nim silnie związana. Dwukrotnie zwracała się o zawieszenie postępowania, wnioskowała o przesłuchanie jako świadków dotychczasowych sąsiadów, jednak ze względu na ich niestawiennictwo, organ I instancji odstąpił od prób przeprowadzenia tego dowodu. Jako dowód dopuszczono nieprawomocny wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy [...]w Warszawie z 10 lutego 2020 r., sygn. akt VII C 333/19 o eksmisję i zapłatę. Z jego uzasadnienia wynikało, że w maju 2018r. skarżąca deklarowała niezwłoczne opuszczenie lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie po otrzymaniu pomocy mieszkaniowej z gminy. Analiza kosztów eksploatacyjnych za przedmiotowy lokal wykazała znikome zużycie zimnej wody. W okresie od 1 stycznia 2014 r. do 30 czerwca 2014 r. nie odnotowano zużycia zimnej wody, od 1 stycznia 2018 r. do 30 czerwca 2018 r. zużyto 0,3 m3 na kwotę 2,14 zł, od 1 lipca 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. zużyto 0,5 m3 o wartości 4,93 zł, w okresie od 1 lipca 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. ponownie nie zarejestrowano zużycia zimnej wody. Decyzją z 28 września 2023 r. B. S. została dopisana do Centralnego Rejestru Wyborców w stałym obwodzie głosowania właściwym dla adresu stałego zamieszkania: ul. [...] lok. 86 w Warszawie. Z oświadczeń B. S. złożonych 28 marca 2022 r., 29 września 2022 r., 20 marca 2023 r. oraz 27 września 2023 r. (pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań) wynikało, że zamieszkuje w ww. lokalu. Potwierdził to również wywiad środowiskowy przeprowadzony 17 stycznia 2022 r. przez pracownika WZL. We wniosku z 13 kwietnia 2015 r. o najem lokalu komunalnego B. S. oświadczyła, że musi wyprowadzić się z lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie ze względu na długotrwały spór z właścicielem budynku. Mieszkanie nie jest odpowiednie dla niej gdyż zaopatrzone jest wyłącznie w zimną wodę, wc, ogrzewanie węglowe. Lokal znajduje się na 3 piętrze w budynku bez windy. W piśmie do WZL z 5 marca 2016 r. B. S. podkreślała, że w jej stanie zdrowia zamieszkiwanie w takich warunkach jest uciążliwe, nie jest w stanie w nim egzystować. W kolejnych pismach kierowanych do WZL 7 listopada 2018 r., 28 lipca 2019 r. i 29 listopada 2019 r. zabiegała o odpowiednie przystosowanie lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie do jej potrzeb. W kartach tego lokalu z 29 marca 2021 r., 14 października 2021 r., 28 września 2022 r. i 27 września 2023 r. znajdują się oświadczenia B. S. , że w nim zamieszkuje i potwierdzała to własnoręcznym podpisem. Z kolei Naczelnik Wydziału Prewencji Komendy Rejonowej Policji Warszawa VI pismem z 11 marca 2024 r. poinformował organ I instancji, że podczas kontroli lokalu przy ul. [...] w Warszawie nikogo nie zastano. Sąsiadka mieszkająca w lokalu nr [...] nie wiedziała, czy ktoś mieszka w lokalu nr [...] . Nikt też nie skontaktował się z dzielnicowym po pozostawieniu przez niego numeru telefonu . Prezydent m.st. Warszawy 18 marca 2024 r. podjął próbę oględzin lokalu. Jednak pracownicy organu nie zdołali wejść do środka pomimo wielokrotnych prób. Pełnomocnik J. T. - 10 kwietnia 2024 r. wyjaśniła, że lokal nr [...] przy ul. [...] w Warszawie nadal nie został przekazany przez poprzednich mieszkańców i administracja nie posiada do niego swobodnego dostępu. W dniu 19 marca 2024 r. właściciel wraz z podwykonawcą zostali do niego wpuszczeni, by sprawdzić stan techniczny po zalaniu. Mieszkanie zostało zalane 14 stycznia 2024 r. i znajdowało się w bardzo złym stanie technicznym. Nie usunięto skutków zalania, a ściany i podłoga były przesiąknięte wodą. W ocenie przeprowadzającego oględziny pracownika firmy E. Sp. z o.o. długie utrzymywanie się wody w warstwach polepy stropu może stwarzać ryzyko dla nośności stropu pod tym lokalem. Ściany mieszkania pokryte były pleśnią. Zdaniem przeprowadzającego oględziny lokal nr [...] przy ul. [...] w Warszawie nie nadawał się do użytkowania. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda Mazowiecki 20 czerwca 2024 r. wystąpił do Komendy Rejonowej Policji Warszawa VI o przeprowadzenie kontroli meldunkowych w lokalu nr [...] przy ul. [...] oraz lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Zwrócił się także do organu I instancji o przesłuchanie wskazanych przez B. S. świadków. Świadek B.C. w dniu 9 września 2024 r. zeznała, że do czasu wyprowadzki z ul. [...] w Warszawie - cztery lata temu, była sąsiadką B. S. . Bywa w budynku mniej więcej co dwa miesiące i potwierdza, że wymieniona użytkuje lokal nr [...] , spotyka ją bowiem w bramie lub przed klatką, jak wchodzi do środka. Ostatni raz widziała ją około 3 miesięcy temu. Zimą 2023 r. pomogła B. S. wnieść do omawianego lokalu paczkę, którą zostawiła w przedpokoju, nie wchodząc w głąb mieszkania. Świadek nie wiedziała, czy znajdują się tam rzeczy osobiste wymienionej i nie była w stanie potwierdzić, czy skarżąca tam mieszka. Z kolei D. L. zeznał 4 listopada 2024 r., że jego zdaniem B. S. mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Sam opuścił ten budynek w 2019 r., lecz bywa w jego okolicy u znajomych i widuje wymienioną wychodzącą z budynku w towarzystwie syna. Ostatni raz widział ją latem. Natomiast świadek D.S. widziała B. S. ostatnio wiosną 2024 r. na ul. [...] oraz przy przystanku autobusowym na ul. [...]. Na tej podstawie twierdził, że skarżąca mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Przy czym w lokalu tym świadek była 2 lata temu, wówczas wymieniona leżała chora w jednym z pokoi. Widziała w nim meble, czasopisma i ubrania w przedpokoju. A. S. zeznała, że od 2017 r. nie mieszka przy ul. [...]. Jak przejeżdżała samochodem to widziała B. S. pół roku temu idącą w kierunku ul. [...]. Widziała ją również na klatce budynku przy ul. [...] w Warszawie przed wakacjami 2024 r., a 3 tygodnie później na ul. [...]. W lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie świadek była rok temu i wówczas znajdowały się w nim meble, inne wyposażenie, ruchomości i ubrania w przedpokoju. Z pism z dnia 17 i 20 września 2024 r. Komendy Rejonowej Policji Warszawa VI wynikało, że podczas kilkukrotnych kontroli meldunkowych funkcjonariusze nie zastali B. S. w lokalu nr [...] przy ul. [...] ani w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Sąsiadka mieszkająca w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie potwierdziła, że w lokalu nr [...] mieszka starsza kobieta, którą często widuje wychodzącą rano z mieszkania. Po wskazaniu na te okoliczności Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że stosownie do art. 35 ustawy o ewidencji ludności, przesłanką wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie miejsca pobytu stałego prowadzące do wymeldowania powinno mieć cechę trwałości i dobrowolności. Dla stwierdzenia, że opuszczenie miejsca pobytu stałego jest trwałe, konieczne jest ustalenie, że fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu pobytu stałego, towarzyszy trwałe zerwanie związków z dotychczasowym miejscem pobytu (rezygnacja z koncentrowania w nim interesów życiowych), co wynika nie tyle z deklaracji, co z okoliczności obiektywnych. Dobrowolność można ustalić w sytuacji, gdy niezależnie od okoliczności opuszczenia w sposób wyraźny nastąpiła rezygnacja z przebywania w danym miejscu, gdy strona nie podejmuje prób powrotu do niego dostępnymi jej prawnie środkami i akceptuje stan niezamieszkiwania w danym miejscu na stałe (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 18 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 283/24). Wojewoda Mazowiecki stwierdził, że B. S. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Choć materiał dowodowy wskazywał, że bywa w tym lokalu, to jednak nie jest to miejsce jej stałego pobytu. Miejsce stałego pobytu to miejsce, w którym dana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt IV SA/Po 343/24). B. S. widywana była w okolicy miejsca stałego zameldowania przez świadków (B. C., D. L., D. S., A. S.), lecz nie w samym mieszkaniu. D. S. i B. C. były w tym budynku 2 lata temu, A. S. - 1 rok temu, a D. L. - wcale. Powyższe nie potwierdza, by B. S. aktualnie zamieszkiwała w miejscu zameldowania na pobyt stały. Nie wskazują na to także przekazane przez Komendę Rejonową Policji Warszawa VI informacje z 11 marca, 17 i 20 września 2024 r. Dzielnicowy pomimo kilkukrotnych wizyt pod adresem ul. [...] w Warszawie nikogo nie zastał. Sama skarżąca wskazała, że ze względu na swój wiek, choroby i ostrożność nie otworzyłaby dzielnicowemu drzwi, nawet gdyby była w mieszkaniu obecna. Jednak sąsiadka mieszkająca w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie nie stwierdziła, aby lokal nr [...] był zamieszkany. Z kolei sąsiadka mieszkająca przy ul. [...] lok. [...] w Warszawie twierdziła, że często widuje starszą kobietę wychodzącą z mieszkania nr [...] . Na niezamieszkiwanie skarżącej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie wskazują także znikome wartości zużycia zimnej wody, które wykluczają stały pobyt osoby w mieszkaniu. Nadto po zalaniu mieszkania 14 stycznia 2024 r. jego stan techniczny jest bardzo zły. Oględziny mieszkania dokonane przez pracownika firmy E. Sp. z o.o. wykazały, że przebywanie w nim stwarza zagrożenie. Choć z zeznań świadków wynika, że B. S. bywa w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie to zasadnicza aktywność życiowa skoncentrowana jest gdzie indziej. B. S. mogła czuć się przymuszona do zamieszkania w innym miejscu, ale wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu może zostać uznana za spełnioną, jeśli osoba nie podejmuje formalnych działań prawnych zmierzających do przywrócenia swojego pobytu w miejscu zameldowania. Brak takich działań należy traktować jako dorozumianą i następczą akceptację stanu trwałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 16 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Op 445/21). Mimo, że wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy [...]z dnia 10 lutego 2020 r. nie jest prawomocny, to złożone w tamtej sprawie zeznania i oświadczenia mogą być wykorzystane jako materiał pomocniczy. Odnosząc się do uwag skarżącej dotyczących charakteru jej pobytu w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, to organ wskazał, że w dniu 23 listopada 2021 r. B. S. zameldowała się ponownie na pobyt czasowy w tym lokalu do 31 grudnia 2026 r. Nadto skarżąca od 13 kwietnia 2015 r. ubiegała się o przydział lokalu komunalnego oraz o jego przystosowanie do swoich potrzeb. Doświadczenie życiowe wskazuje, że trwale opuściła miejsce stałego pobytu. Zły stan techniczny lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie również potwierdza, że ponowne w nim zamieszkanie jest nieprawdopodobne. Na stałą zmianę miejsca zamieszkania wskazuje także dopisanie B. S. na jej wniosek z 28 września 2023 r. do rejestru wyborców w stałym obwodzie głosowania właściwym dla adresu stałego zamieszkania, tj. ul. [...] lok. [...] w Warszawie. Gdyby skarżąca tylko czasowo opuściła miejsce pobytu stałego, to nie chciałaby zmieniać na stałe dotychczasowego obwodu głosowania. Wojewoda Mazowiecki podzielił stanowisko organu I instancji, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania. Rozpatrywany przez sąd pozew o eksmisję i zapłatę ani wyjaśnienie kwestii posiadania tytułu prawnego wnioskodawcy do budynku przy ul. [...] w Warszawie nie stanowią zagadnienia wstępnego, bez rozpatrzenia którego niemożliwe jest zakończenie sprawy. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji i nie było potrzeby podjęcia kolejnej próby przeprowadzenia oględzin lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Wojewoda Mazowiecki nie uwzględnił wniosku B. S. o kolejne przedłużenie terminu na zapoznanie się z aktami sprawy. Wskazał, że utrzymanie zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, stanowi tzw. fikcję meldunkową. B. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 14.01.2025 r., domagając się jej chylenia jak również uchylenia decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi podała, że nie zgadza się z decyzją Wojewody Mazowieckiego (jak i decyzją Prezydenta Warszawy) ponieważ jest krzywdząca i niezgodna z prawem i z faktami. Wskazała, że ma 89 lat, jestem osobą schorowaną o podstawowym wykształceniu i ograniczonych możliwościach, musi korzystać z pomocy osób trzecich. Jest poszkodowaną w "reprywatyzacji warszawskiej", a przeciwko niej staje bogaty kamienicznik i rzesza jego prawników. Ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę i rozszerzył zarzuty, zarzucając zaskarżonej decyzji: I. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że zaistniała przesłanka "opuszczenia miejsca pobytu stałego", podczas gdy: 1. organy wywiodły tę okoliczność z pośrednich i domniemanych dowodów (najem lokalu komunalnego, rejestr wyborców, niskie zużycie mediów), mimo że Sądy orzekające w tej sprawie uznały, iż jest to niewystarczające do wyjaśnienia wątpliwości co do rzeczywistego centrum życiowego; 2. nie wykazano zerwania więzi skarżącej z lokalem przy ul. [...], w świetle jej regularnej obecności w budynku oraz utrzymywania związku z lokalem. II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw, tj.: 1. art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80, 81 k.p.a. – przez niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego, pominięcie wniosków dowodowych skarżącej oraz nieusunięcie sprzeczności w materiale dowodowym; 2. art. 80 k.p.a. przez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów, polegającą na przyznaniu waloru dowodom pośrednim (zużycie wody, kontrole policji), przy zmarginalizowaniu zeznań świadków wskazujących na pozostawanie skarżącej w związku z lokalem; 3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwości w uzasadnieniu, brak przekonującego wyjaśnienia dlaczego organ uznał przesłankę "opuszczenia" za spełnioną, mimo twierdzeń skarżącej co do przymusu i sporu z właścicielem, 4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. 5. art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wskazań wynikających z wyroku WSA w Warszawie (IV SA/Wa 681/21), co do ustalenia rzeczywistego centrum życiowego skarżącej. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, że WSA w Warszawie w prawomocnym wyroku z 25.10.2021 r., sygn. IV SA/Wa 681/21 wskazał, że organ nie mógł poprzestać na fakcie uzyskania tytułu do lokalu komunalnego, konieczne było zebranie dowodów, w tym bezpośrednich dla uprawdopodobnienia woli – lub jej braku – opuszczenia lokalu. Organy wydały rozstrzygnięcie na podstawie pośrednich i domniemanych dowodów (tytuł najmu lokalu komunalnego, rejestr wyborców, niskie zużycie mediów), mimo, że sądy uznały, iż takie podejście jest niewystarczające do wyjaśnienia wątpliwości co do rzeczywistego centrum życiowego. Nie wykazano zerwania więzi skarżącej z lokalem przy ul. [...], w świetle dowodów potwierdzających jej regularną obecność w budynku oraz utrzymywanie związku z lokalem. Powodem wyprowadzenia się skarżącej z lokalu mogły być: zły stan techniczny, działania właściciela (sprawa o eksmisję), ewentualne utrudnianie korzystania z lokalu. Skarżąca konsekwentnie podnosiła, że opuściła lokal pod przymusem okoliczności, a nie z własnej woli. Zeznania świadków były niejednolite w zakresie stwierdzenia, że doszło do porzucenia lokalu. Organ utożsamił długotrwałe fizyczne nieprzebywanie z trwałym opuszczeniem lokalu, bez należytej analizy, czy skarżąca faktycznie zrezygnowała z tego lokalu jako centrum życiowego. Decyzja opiera się na dowodach pośrednich: korzystaniu przez skarżącą z lokalu komunalnego przy ul. [...], wpisie do Centralnego Rejestru Wyborców pod tym adresem, niskim zużyciu mediów, braku pobytu w dniu kontroli. Organ, mimo rozbieżności w zeznaniach świadków i sporu co do korzystania z lokalu, przyjął wersję najmniej korzystną dla skarżącej. Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wnosił o odrzucenie skargi ewentualnie jej oddalenie. Podniósł, że B. S. nie wskazała nr PESEL i skarga obarczona jest brakiem formalnym uniemożliwiającymi nadanie jej prawidłowego biegu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Skarga była bezzasadna. Nie było podstaw do odrzucenia skargi, bowiem brak formalny skargi w postaci wskazania przez skarżącą nr PESEL został usunięty, co umożliwiało jej rozpoznanie. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2024 r., poz. 736), w myśl którego organ gminy (właściwy ze względu na położenie nieruchomości), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności). Przesłanką wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Dla opuszczenia miejsca stałego pobytu istotne znaczenie ma element woli, który musi być brany pod uwagę w postępowaniu o wymeldowanie. Sposób rozumienia przesłanki "opuszczenia miejsca stałego pobytu" doprecyzowało orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że opuszczenie powinno mieć cechę trwałości i dobrowolności. Dla ustalenia, że opuszczenie miejsca pobytu stałego jest trwałe, konieczne jest stwierdzenie, że fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu pobytu stałego, towarzyszy trwałe zerwanie związków z dotychczasowym miejscem pobytu (rezygnacja z koncentrowania w nim interesów życiowych), co najczęściej wynika nie tyle z deklaracji strony, co z okoliczności obiektywnych. Dla ustalenia przesłanki dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego niezbędne jest wykazanie, że opuszczenie nastąpiło albo z woli strony, albo mimo braku woli, nastąpiła rezygnacja z przebywania w danym miejscu, a strona nie podejmując prób powrotu dostępnymi prawnie środkami, akceptuje stan niezamieszkiwania w danym miejscu na stałe. Brak dobrowolności nie stanowi jednoznacznie negatywnej przesłanki do orzeczenia wymeldowania. Nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania czynności prawnych w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu lub bezskuteczne podejmowanie takich czynności, stwarza podstawy do wymeldowania osoby z poprzednio zajmowanego lokalu. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy wykazał, że choć B. S. po roku 2020 bywała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, to jednak nie jest to miejsce jej stałego pobytu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym realizuje ona swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. przebywa tam, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję. Z zezna świadków: B. C., D. L., D. S., A. S. wynikało, że skarżąca widywana była w budynku oraz w okolicy miejsca stałego zameldowania. Przy czym zestawienie zeznań tych świadków z pozostałymi dowodami o charakterze obiektywnym, nie potwierdziło, aby skarżąca mieszkała w lokalu w którym jest zameldowana na pobyt stały. Z informacji przekazanych przez Komendę Rejonową Policji Warszawa VI z dnia 11 marca, 17 i 20 września 2024 r., wynikało, że pomimo kilkukrotnych wizyt dzielnicowego, w lokalu pod adresem ul. [...] w Warszawie nikogo nie zastano. Choć sama B. S. twierdziła, że ze względu na swój wiek i ostrożność nie otworzyłaby dzielnicowemu drzwi, nawet gdyby była w mieszkaniu obecna - to jednak sąsiadka mieszkająca w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie nie stwierdziła, aby lokal nr [...] był zamieszkany. Z kolei sąsiadka mieszkająca przy ul. [...] lok. [...] w Warszawie twierdziła, że widuje często starszą kobietę wychodzącą z mieszkania nr [...] . Nie negując możliwości sporadycznych wizyt w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, to nie świadczą one o zamieszkiwaniu w tym lokalu, gdyż zgromadzony materiał dowodowy potwierdził, że zasadnicza aktywność życiowa skarżącej skupiona jest gdzie indziej. Na niezamieszkiwanie B. S. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie wskazują minimalne od kilku lat wartości zużycia zimnej wody, które wykluczają stały pobyt w tym mieszkaniu. Nadto w dniu 14 stycznia 2024 r. doszło do zalaniu przedmiotowego mieszkania, a jego stan techniczny jest bardzo zły. Przeprowadzone przez organy obu instancji postępowanie dowodowe wykazało, że B. S. od 13 kwietnia 2015 r. ubiegała się o przydział lokalu komunalnego oraz o jego późniejsze przystosowanie do jej potrzeb. W piśmie do jednostki Gminy z 5 marca 2016 r. skarżąca podnosiła, że dalsze zamieszkiwanie w dotychczasowym lokalu jest niemożliwe ze względu na stan jej zdrowia i warunki mieszkaniowe. Z pisma z 29 listopada 2019 r. wynikało, że jest żywotnie zainteresowana zawarciem umowy lokalu nr [...] przy ul. [...] i nie rezygnuje z jego przyjęcia. Z wielu oświadczeń składanych przez B. S. po roku 2020 wynikało, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie zamieszkuje od lutego/marca 2020 r., prowadząc jednoosobowe gospodarstwo domowe. Opłaca czynsz uwzględniający dodatek mieszkaniowy, nie posiada prawa do innego mieszkania. Zgłosiła pobyt czasowy w tym lokalu od 24 listopada 2020 r. do 23 listopada 2021 r., a następnie od 23 listopada 2021 r. do 31 grudnia 2026 r. Powyższe potwierdzone zostało przez administrację budynku przy ul. [...] w Warszawie. Z umowy najmu ww. lokalu z dnia 9 grudnia 2019 r. na czas nieoznaczony oraz karty lokalu, wynikało że pobyt skarżącej ma charakter stały. Nie zgłaszała zamiaru jego opuszczenie i chęci powrotu do lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Sama B. S. we wniosku z 27 września 2023 r. o ujęcie jej w stałym obwodzie głosowania, jako adres stałego zamieszkania podała ul. [...] m. [...] w Warszawie. Ujęta została w Centralnym Rejestrze Wyborców, w stałym obwodzie głosowania właściwym dla powyższego adresu. W świetle powyższego trafnie przyjął organ, że zaistniały przesłanki umożliwiające orzeczenie o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie. Sąd w pełni podziela argumentację przedstawioną w decyzjach organów obu instancji. Tym samym chybione były zarzuty naruszenia przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Nietrafne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych – orzekające organy wywiązały się z ciążących na nich obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Materiał dowodowy zebrany w sprawie był obszerny, dotyczył wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Organy prawidłowo oceniły ten materiał, wyjaśniając w motywach decyzji z jakich powodów faktycznych i prawnych uznały zasadność wymeldowaniu skarżącej z miejsca stałego pobytu, co wypełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Wobec przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego oraz poddania zgromadzonego materiału szczegółowej i prawidłowej analizie - chybiony był również zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez niewykonanie wskazań wynikających z wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 października 2021r. sygn. IV SA/Wa 681/21, co do ustalenia rzeczywistego centrum życiowego skarżącej. Z ustalonego stanu faktycznego wynikało, że skarżąca nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Warszawie od kilku lat i nie podejmowała żadnych działań zmierzających do ponownego w nim zamieszkania. Wręcz przeciwnie nieprawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy [...]w Warszawie z dnia 10 lutego 2020 r., sygn. akt [...] - nakazano B. S. opuszczenie i opróżnienie przedmiotowego lokalu i wydanie go właścicielowi. Podkreślić trzeba raz jeszcze, że decyzja o wymeldowaniu ma na celu tylko zapewnienie zgodności danych ewidencyjnych z rzeczywistym stanem faktycznym. Ma charakter ewidencyjny i służy tylko aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Nie tworzy żadnego prawa do nieruchomości, nie odbiera go ani nie ogranicza. Podstawą do wymeldowania jest jedynie opuszczenie miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.