VII SA/Wa 753/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania organu I instancji postanawia: odmówić J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. W. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż J. W. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w łącznej wysokości 3 360,01 zł. Mąż wnioskodawczyni otrzymuje dodatek pielęgnacyjny zawarty w ww. kwocie. Posiadany majątek obejmuje mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany na wsi z 1947-48 r. wg oświadczenia, dwie działki na wsi o łącznej pow. 0,35 ha. Wnioskodawczyni wskazała, że nie jest w stanie udźwignąć kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej zwłaszcza, że w lutym b.r. wniosła już jedną skargę kasacyjną sporządzoną przez adwokata z wyboru. Wskazała, że z uwagi na wielość spraw prowadzonych przez organami administracyjnymi i sądami nie może zgromadzić żadnych oszczędności. Jest zadłużona u adwokatów. Dodała, że od miesiąca maja 2015 r. jej sytuacja materialna znacznie się pogorszyła z uwagi na przebyty zawał serca i ujawnienie kilku innych schorzeń. Jest w wieku 75 lat, mąż ma 83 lata. Wskazała, że banki ograniczają wysokość kredytu do 3 000 zł. Od lat nie inwestuje w żadne zakupy (meble, sprzęt domowy, odzież, remonty), nie uczestniczy z mężem w życiu kulturalnym, nie korzysta z wczasów i sanatoriów. Mąż nie wyraża zgody na zaciągnięcie kredytu. Wskazała, że z posiadanych nieruchomości wiejskich nie czerpie pożytków. Dom na wsi nie jest przystosowany do użytkowania. Miesięczne wydatki poniesione w miesiącu styczniu br. jakie strona wskazała, to: czynsz 316,41 zł., telefon 34,50 zł., energia elektryczna 60,71 zł., leki ok. 507,19 zł., usługi pocztowe ok. 30 zł., opłaty bankowe 10 zł., opłaty sądowe 200 zł., ubezpieczenia 119 zł., życie i środki czystości, drobne art. odzieżowe 1 300 zł., internet 111 zł, papier 45 zł., badania laboratoryjne 27 zł. usługi prawne 800 zł. W sprawie zważono, co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. W. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Stwierdzono, że brak jest podstaw do przyjęcia, że wnioskodawczyni jest osobą na tyle ubogą, że jej rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają samodzielne poniesienie tego wydatku. Wręcz przeciwnie strona sama zaznacza, że stać ją na samodzielne wynajęcie zawodowego pełnomocnika. Należy zauważyć, że z nadesłanego wniosku i okoliczności sprawy nie wynika by strona była w trudnej sytuacji majątkowej. Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o pow. 60 m2, dom drewniany, dwie działki. Dochód z którego się utrzymuje wraz z mężem to 3 560,01 zł. Ponadto zauważyć trzeba, że nie wszystkie z wymienionych przez skarżącą wydatków to wydatki, którym należy przyznać pierwszeństwo przed kosztami związanymi z jej udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Nie ulega wątpliwości, iż za wydatki konieczne uznać należy koszty zakupu żywności, leków, czynsz za mieszkanie, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę. Do takich wydatków niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny nie można już natomiast zaliczyć np. opłat za telefon, wydatków na usługi pocztowe, czy prawne, koszt zakupu papieru. Ponadto niektóre z tych wydatków są wydatkami jednorazowymi, jak np. usługi pocztowe, czy prawne, a wydatek pod tytułem "życie i środki czystości, drobne art. odzieżowe 1 300 zł." nie został sprecyzowany. Okoliczności te wskazują, że strona posiada płynność finansową i potrafi gromadzić oszczędności, a w każdym razie, że ma środki na poniesienie wydatków na cele ponad koszty utrzymania koniecznego. Oceny sytuacji materialnej strony nie zmienia fakt kłopotów zdrowotnych jakie w ostatnim okresie dotknęły wnioskodawczynię. Z danych zawartych w formularzu PPF nie przedstawia się obraz wnioskodawczyni jako osoby ubogiej, a tylko takim osobom należy przyznawać prawo pomocy. Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy nie może być nadużywane w sytuacji, gdy strona posiada stałe dochody. Należy również mieć na uwadze, że sąd w niniejszej sprawie udzielił już ulgi stronie w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.