VII SA/Wa 754/06

WyrokWSA w Warszawie2006-09-29

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niebędąca stroną w pierwotnym postępowaniu administracyjnym (o pozwolenie na budowę) może skutecznie żądać wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, powołując się na naruszenie jej interesów?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Interes prawny, który uprawnia do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego, musi być poparty konkretnym przepisem prawa materialnego, a nie wynikać jedynie z interesu faktycznego czy subiektywnego przekonania wnioskodawcy. W przypadku budowy ogrodzenia, sąsiadujący właściciel nieruchomości musi wykazać przepis prawa materialnego, który ogranicza jego swobodne korzystanie z nieruchomości w związku z powstaniem obiektu budowlanego, aby móc być uznanym za stronę.
Stan faktyczny
Skarżąca T. K. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z 1983 r. zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej pozwolenia na budowę ogrodzenia. Organy administracji (Wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że skarżąca nie jest stroną, ponieważ pozwolenie na budowę ogrodzenia nie narusza jej interesu prawnego. Skarżąca twierdziła, że ogrodzenie pozbawiło ją dojazdu do drogi publicznej i naruszyło jej uzasadniony interes. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę T. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2006 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności skargę oddala. VII SA/Wa 754/06 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2005r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku T. K. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Naczelnika Dzielnicy M. z dnia [...] sierpnia 1983r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego ogrodzenia terenu przy ulicy C. w W. i wydania R. K. pozwolenia na budowę w tym zakresie, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Organ uznał, iż wnioskodawczyni nie może być uznana za stronę w niniejszym postępowaniu. Wprawdzie T. K. jest współwłaścicielem sąsiedniej nieruchomości, jednakże przedmiotowe pozwolenie na budowę ogrodzenia nie narusza w żaden sposób interesu prawnego Skarżącej. Brak jest bowiem przepisu prawa z którego Skarżąca mogłaby wywieść swoje prawa. Z akt sprawy o pozwolenie na budowę ogrodzenia wynika, iż pozwolenie dotyczyło ogrodzenia działki od strony ulicy C., a w sprawie nie istniały żadne przesłanki uzasadniające ograniczenie prawa właściciela nieruchomości R. K. do ogrodzenia działki stanowiącej jego własność. W odwołaniu od decyzji Wojewody [...] T. K. wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła naruszenie art. 145 Kodeksu cywilnego poprzez ograniczenie jej możliwości dojazdu do drogi publicznej przez nieruchomość R. K.. Wskazała, iż przejazd ten powinien być potwierdzony w formie stosownej służebności. W ocenie odwołującej naruszony został również przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. poprzez przyjęcie, iż przedmiotowa decyzja z 1983r. nie narusza uzasadnionego interesu skarżącej. Podniosła również naruszenie art. VII SA/Wa 754/06 6-8 k.p.a. oraz art. 28 k.p.a. poprzez nie przyznanie skarżącej przymiotu strony. Zarzuciła ponadto błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż ciąg pieszo- jezdny określany jako ulica P. może stanowić dla skarżącej dojazd do drogi publicznej: ulicy C. lub ulicy W.. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2006r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny wywodzi się z normy prawa materialnego, a więc przepisu powszechnie obowiązującego prawa. Od interesu prawnego popartego normą prawną należy odróżnić interes faktyczny, który nie daje skarżącej prawa do żądania podjęcia przez organ stosownych działań. Z uwagi na charakter inwestycji - ogrodzenie działki-interes prawny mógłby zostać wywiedziony z naruszenia prawa własności. Spory w tym zakresie mają charakter cywilnoprawny i rozpoznają je sądy powszechne. Z akt nie wynika również aby skarżącej służyła służebność drogi koniecznej na działce należącej do R. K.. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła T. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Ponownie zarzuciła decyzji naruszenie art. 28 k.p.a. 6-8 k.p.a. 107 k.p.a., jak również naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r., poprzez naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich - skarżącej- która na skutek wybudowania ogrodzenia pozbawiona została dojazdu do drogi publicznej. VII SA/Wa 754/06 W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, zaś w myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest jedynie pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z przepisem art. 157 § 2 postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony (lub z urzędu). Organ zobligowany był zatem w pierwszej kolejności zbadać czy wniosek w przedmiocie wszczęcia postępowania nieważnościowego pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony tj., osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu, art. 28 kpa. O tym czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola czy subiektywne przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako "interes prawny". Interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego materialnego w konkretnej sytuacji zindywidualizowanego podmiotu prawa. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się, zatem do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że zastosowanie tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. VII SA/Wa 754/06 Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać przepis, przewidujący wprowadzenie ograniczenia w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy należy wskazać, co następuje: Przedmiotem oceny organów administracji była decyzja dotycząca pozwolenia na budowę ogrodzenia. Skarżąca nie wskazała w jaki sposób budowa ogrodzenia oddziaływuje na jej nieruchomość, nie wskazała również przepisu prawa z którego wywodzi swoje prawa do żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego. Przepisem takim nie może być art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( t.jedn.z 2003r. Nr 207, poz. 2016 z późn.zm.), ponieważ nie obowiązywał on w dacie wydania przedmiotowej decyzji. Zasadnie organ przyjął również, iż nie można wywieść prawa skarżącej do skutecznego żądania wszczęcia postępowania nieważnościowego na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn.zm.), ponieważ Skarżącej w dacie wydania decyzji nie służyło prawo przejazdu lub przechodu przez działkę należącą do R. K.. Tym samym decyzją o pozwoleniu na budowę ogrodzenia nie ograniczono prawa skarżącej poprzez pozbawienie jej dojazdu (dojścia) do drogi publicznej. Podkreślenia ponadto wymaga, iż ogrodzenie na które uzyskano pozwolenie na budowę / od strony ulicy C./, nie graniczy bezpośrednio z działką skarżącej. Zgodnie z § 44 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego(Dz.U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) pozwolenia na budowę wymagała bowiem jedynie ta część ogrodzenia działki należącej do R. K., która znajdowała się od strony dróg(ulic) i placów publicznych oraz innych miejsc publicznych. W pozostałej części, VII SA/Wa 754/06 również tej graniczącej z nieruchomością skarżącej pozwolenie nie było wymagane. Jak przyznała skarżąca na rozprawie, ogrodzenie pomiędzy jej działką i działką R. K. , nie posiada parametrów ogrodzenia, o którym jest mowa w § 44 ust. 1 pkt 3 lit. c ww. rozporządzenia. Wobec powyższego zasadnie organy administracji uznały, iż Skarżącej nie służy przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Wydziału Dzielnicy M. z dnia [...] sierpnia 1983r. w przedmiocie pozwolenia na budowę ogrodzenia. Tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, iż naruszono art. 28 k.p.a. Sąd nie dostrzegł również naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze. Organ uzasadnił swoje stanowisko w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania wskazując ustalony stan faktyczny, jak również podstawę prawną stanowiącą podstawę rozstrzygnięcia. Zasadnie orzeczono zatem o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r, Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło