VII SA/Wa 755/06

WyrokWSA w Warszawie2006-09-06

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Mariola Kowalska, Agnieszka Wilczewska- Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli sprawa ta była już wcześniej rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną (res iudicata)?
Ratio decidendi
Organ administracji ma prawo odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdy istnieje przesłanka res iudicata, czyli gdy sprawa została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Ponowne rozpatrywanie sprawy, która została już prawomocnie zakończona, jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Stan faktyczny
W. I. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z maja 1999 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na przesłankę res iudicata, ponieważ decyzja ta była już przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w lipcu 2005 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania. W. I. złożył skargę do WSA, zarzucając niezgodność z prawem postępowania organów niższych instancji. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka, , Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2006 r. sprawy ze skargi W. I. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Sygnatura akt VII SA/Wa 755/06 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 158 § 1 w zw. z art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku W. I. z dnia [...] października 2005 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja 1999 r. znak [...] utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] lutego 1999 r. znak: [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. orzeka się o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji. Odmowa następuje z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Do przyczyn natury przedmiotowej zaliczył sytuacje w których wskazane przez stronę rozstrzygnięcie zostało wyeliminowane z obrotu z obrotu prawnego, jak również istnienie res iudicata, wskazanie tego, że nie istnieje decyzja (nieostateczna lub ostateczna), której ważność należy poddać ocenie, istnienie przeszkód prawnych ustanowionych w ustawach odrębnych, które wyłączają stwierdzenie nieważności decyzji ściśle określonych rodzajów. Organ dalej wskazał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja1999 r. znak [...] była już weryfikowana w trybie nieważnościowym. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności ww. wymienionej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 1999 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją tego organu z dnia [...] września 2005 r. znak: [...]. W konkluzji organ wskazał, że istnieje res iudicata (tzn. funkcjonowanie w obrocie prawnym decyzji która w trybie art. 156 § 1 k.p.a. rozstrzyga o bycie prawnym decyzji objętej wnioskiem). To czyni postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji niedopuszczalnym z przyczyn przedmiotowych. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył W. I. Podniósł, że jego wniosek dotyczył nie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 1999 r., ale decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 1999 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ powtórzył argumenty zawarte w decyzji I instancji. Ponadto dodał odnosząc się do zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że nie jest możliwe zweryfikowanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. bez weryfikacji ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. Byt prawny decyzji I instancji jest bowiem w całości uzależniony od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Pozostawienie w obrocie prawnym decyzji organu II instancji w warunkach stwierdzenia nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej stwarzałoby stan niepewności prawnej, a ponadto prowadziłoby do niewykonalności orzeczenia nadzorczego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. I.. Zaskarżonej decyzji zarzucił niezgodność z prawem, polegającą na usankcjonowaniu postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w M., które było przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa budowlanego i postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Organ dodatkowo wskazał, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] maja1999 r. znak [...] była badana przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który wyrokiem z dnia 21 marca 2003 r. sygn. akt II SA/Kr 1304/99 oddalił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 12710). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona. Zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji utrzymującej w mocy decyzję o nakazie rozbiórki. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny. Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego w M. nakazał W. I. wykonanie przymusowej rozbiórki gnojownika i zbiornika na gnojowicę. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Następnie decyzja organu II instancji była badana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trybie stwierdzenia nieważności, który w dniu [...] lipca 2005 r. decyzją znak: [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Decyzję tą po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzją z dnia [...] września 2005 r. znak: [...]. Z powyższego wynika, że w trybie administracyjnym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, przed wszczęciem obecnie badanego postępowania, badał pod kątem nieważności decyzję, o której stwierdzenie nieważności W. I. wnosił. Decyzja o utrzymaniu w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności sprawy stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Nie została ona również zaskarżona do sądu administracyjnego. Z tego względu sprawa nabrała powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). Przepis art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. stanowi, że organ administracyjny stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Przesłanką tego przepisu jest więc nie tylko tożsamość sprawy rozstrzygniętej wieloma decyzjami, ale także przesłanka istnienia już - w dacie wydania kolejnego rozstrzygnięcia - decyzji ostatecznej załatwiającej tą samą sprawę co do jej istoty (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2001 r. II SA/Po 3578/2001). W niniejszej sprawie występują obydwie przesłanki: tożsamość sprawy oraz istnienie decyzji ostatecznej rozstrzygającej sprawę co do istoty. Oznacza to, że decyzja organu administracji państwowej, rozstrzygająca ponownie sprawę wcześniej rozstrzygniętą inną decyzją ostateczną tegoż organu, a nie stanowiąca o uchyleniu tej pierwotnej decyzji na podstawie odpowiednich przepisów k.p.a., byłaby dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa (res iudicata) (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 1981 r. SA 895/81 ONSA 1981/1 poz. 47 OSNPG 1982/1 str. 24). Z tego względu ponowne rozpatrywanie sprawy poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją nie jest możliwe. A to przesądza o oddaleniu skargi W. I.. Skarga ta sprowadza się bowiem do żądania stwierdzenia nieważności decyzji, odnośnie której takie rozstrzygnięcie już zapadło. Na marginesie należy również zaznaczyć, że słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaznaczył, iż nie jest możliwe zweryfikowanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. bez weryfikacji ostatecznej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., gdyż byt prawny decyzji I instancji jest w całości uzależniony od utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło