VII SA/Wa 755/07

WyrokWSA w Warszawie2007-07-19

Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Izabela Ostrowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego powinien umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, gdy roboty budowlane wykonane z odstępstwami od pozwolenia na budowę spełniają obowiązujące przepisy techniczno-budowlane i nie stanowią samowoli budowlanej?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, ponieważ roboty budowlane wykonane z odstępstwami od pozwolenia na budowę, które nie stanowią samowoli budowlanej, zostały wykonane zgodnie z Polskimi Normami i sztuką budowlaną, obiekt nadaje się do użytkowania i spełnia wymogi obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych. W takiej sytuacji brak jest podstawy materialnoprawnej do wydania merytorycznej decyzji administracyjnej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z prawem budowlanym nadbudowy budynku mieszkalnego, wykonanej z odstępstwami od pozwolenia na budowę (zmiana dachu, wykonanie gzymsu). Skarżący zarzucał naruszenie jego własności i utrudnienie dostępu światła dziennego. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, stwierdzając, że roboty są zgodne z prawem i nie stanowią samowoli budowlanej.
Rozstrzygnięcie
Sąd orzekł na podstawie art. 151 PPSA, oddalając skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2007 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego wykonanej nadbudowy budynku skargę oddala Wyrokiem z dnia 15 marca 2006 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1418/05) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Kontrolowanymi decyzjami organy działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 7 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego, nałożyły na inwestora J. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w G., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Zdaniem organu roboty budowlane wykonano w latach osiemdziesiątych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1980 r. Inwestycja została zrealizowana z odstępstwem od projektu budowlanego, polegającym na tym, iż zamiast dachu dwuspadowego ze spadkiem na własną posesję wykonano dach kopertowy, stąd konieczność doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, iż z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 kpa organy nie oceniły, kiedy wykonano roboty budowlane, czy zgłoszono ich zakończenie oraz czy obiekt jest użytkowany i od kiedy. Po wyjaśnieniu tych okoliczności faktycznych organ winien podjąć decyzję czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami praw budowlanego obowiązującego w chwili ich zakończenia. Sąd zwrócił uwagę, iż w przypadku zakończenia robót budowlanych przed 1.01.1995 r. i przystąpieniu do użytkowania obiektu bez spełnienia przesłanek określonych w art. 40 i art. 41 Prawa budowlanego z 1974 r., to zastosowanie w sprawie będzie miał art. 40 ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane i w jego świetle należy ocenić prawidłowość zmiany konstrukcji dachu i ewentualnie wysokość nadbudowy i wykonania gzymsu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., działając na podstawie art. 105 § 1 kpa – umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z przepisami prawa budowlanego wykonania nadbudowy budynku mieszkalnego konstrukcji murowanej zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] w G. stanowiącej własność J. W. jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż na przedmiotowej nieruchomości istnieje budynek mieszkalny, murowany, 3-kondygnacyjny z dachem kopertowym. Budynek posiada rynny i rury spustowe z odprowadzeniem wód opadowych z budynku na własną posesję. Obiekt jest zlokalizowany ścianą zewnętrzną (wschodnią) bez żadnych otworów w granicy działki sąsiedniej nr [...]. Ściana posiada gzyms na całej długości. Budynek został nadbudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].07.1980 r., z istotnym odstępstwem od pozwolenia, polegającym na zmianie konstrukcji dachu z dwuspadowego na dach kopertowy oraz wykonaniu gzymsu przy dachu wysuniętego poza obrys ściany o ok. 12cm. Nadbudowa nie została podwyższona, a wykonano ją pod rządami ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane. Organ wyjaśnił, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., bowiem inwestorka nie wykonywała robót budowlanych w warunkach samowoli budowlanej, a więc nie ma wobec niej zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Organ wskazał, iż w sprawie nie zachodzą także przesłanki z art. 51, bowiem przedstawienie projektu zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3) jest bezprzedmiotowe wobec faktu, iż projekt taki został już złożony i stanowi materiał dowodowy. Z projektu tego wynika, że roboty budowlane wykonano zgodnie z Polskimi Normami i sztuką budowlaną, a budynek może być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, a więc nie ma także zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Ściana zlokalizowana w granicy pełni rolę ściany oddzielenia przeciwpożarowego, posiada odporność ogniową 30 minut, a konstrukcja dachu wraz z pokryciem 15 minut, co spełnia wymagania § 216 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Również odprowadzenie wód opadowych jest zgodne z § 28 ust. 2 oraz § 126 cytowanego rozporządzenia. Badając także kwestię ewentualnego przesłaniania budynku mieszkalnego Ignacego Zadrożnego, organ wyjaśnił, iż budynek ten oddalony jest od budynku inwestorki o ok. 6,50m i nie jest zlokalizowany naprzeciwko lecz wysunięty w stronę ulicy w sposób uniemożliwiający zacienienie. W ocenie organu brak jest podstaw do zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 2, czy tez art. 51 ust. 1 pkt 1 dotyczącego nakazu rozbiórki, a także art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, co czyni dalsze postępowanie bezprzedmiotowym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania I. Z. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego zostały zrealizowane wytyczne wskazane w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2006 r. Podzielając w całości ustalenia faktyczne organu I instancji, organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiotowe roboty budowlane wykonane z odstępstwem od decyzji o pozwoleniu na budowę spełniają warunki określone w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U. z 1980 r., nr 17, poz. 62) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 1980 r., nr 17, poz. 62 ze zm.), jak i warunki przewidziane w obecnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.). W ocenie organu prawidłowe jest twierdzenie organu I instancji o braku podstaw do orzekania co do meritum w sprawie wykonania przedmiotowej nadbudowy, co przesądza o bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję wniósł I. Z. podnosząc, iż w rzeczywistości budynek został nadbudowany o jedną pełną kondygnację, poddasze z gzymsem wysuniętym poza obrys ścian o około 35cm, w tym poza obrys ściany usytuowanej w granicy, czym naruszono jego własność. Wykonany budynek utrudnia dostęp światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych w jego budynku. Nadto, zdaniem skarżącego, organy winny w sprawie stosować przepisy ustawy z dnia 24.10.1974 r., a nie jak to uczyniły Prawa budowlanego z 7.07.1994 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, co czyni skargę bezzasadną. Zaskarżona decyzja zapadła na podstawie art. 105 § 1 kpa. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której art. 105 § 1 kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego i że wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć jeszcze przed wszczęciem postępowania, co zostanie ujawnione dopiero w toczącym się postępowaniu, a może, jak to miało miejsce w sprawie niniejszej, powstać także w czasie trwania postępowania, a więc w sprawie już zawisłej przed organem administracji. W sprawie niniejszej ustalono, iż roboty budowlane związane z nadbudową budynku mieszkalnego zostały wykonane w latach osiemdziesiątych na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, jednak z odstępstwami od zatwierdzonego projektu. Tak ustalony i niezakwestionowany stan faktyczny przesądza o braku możliwości traktowania wykonanych robót budowlanych jako samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, a tylko takie ustalenie pozwalałoby organowi na stosowanie przy ocenie legalności tych prac przepisów ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane. Jak to zostało już wyjaśnione w sprawie niniejszej, z mocy art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r., przepisy poprzedniej ustawy mają zastosowanie jedynie w odniesieniu do likwidacji skutków samowoli budowlanej (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.06.1996 r., OPS 3/96, ONSA 1997/1/2). Prawidłowo wiec organy przyjęły, iż podstawą ewentualnego działania organów nadzoru budowlanego mógłby być jedynie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane z 7.07.1994 r. Oceniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym także przedłożony przez inwestorkę projekt budowlany zamienny, organy zasadnie uznały, iż na etapie rozstrzygania brak jest podstawy materialnoprawnej dla wydania merytorycznej, załatwiającej sprawę co do jej istoty decyzji administracyjnej. Roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z Polskimi Normami i sztuką budowlaną, obiekt nadaje się do użytkowania i spełni wymogi przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących zarówno w okresie ich wykonywania jak i aktualnie. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż naruszono także przepisy dotyczące dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w budynku mieszkalnym skarżącego. Położenie budynku skarżącego w stosunku do budynku inwestorki oraz dzieląca je odległość, powodują, iż nie dochodzi do przesłaniania. Również twierdzenia skargi, iż w rzeczywistości doszło do nadbudowy budynku o całą kondygnację, pozostaje gołosłowne, nie poparte żadnymi dowodami i całkowicie sprzeczne z ustaleniami dokonanymi przez organy. W tej sytuacji skoro stan wykonanych robót budowlanych w rzetelnej ocenie organów jest zgodny z prawem, należało uznać, iż dalsze działanie organów jest bezprzedmiotowe. Odnosząc się do pozostałego zarzutu skargi, należy podkreślić, co było już zresztą przedmiotem rozważań Sadu w sprawie VII SA/Wa 1418/05, iż kwestie naruszenia prawa własności skarżącego nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego, a w konsekwencji także Sądu administracyjnego i winny być rozstrzygane przez sądy powszechne. Oceniając działanie organów, Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących wadliwości postępowania administracyjnego. Ustalenia organów są dokładne i wnikliwe i stanowiły podstawę dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak na wstępie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło