VII SA/Wa 757/07

WyrokWSA w Warszawie2007-11-21

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Mirosława Kowalska, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która mogła brać udział w postępowaniu na prawach strony, ale nie była stroną w rozumieniu przepisów, może skutecznie żądać wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organizacja społeczna, która mogła brać udział w postępowaniu na prawach strony, ale nie posiadała statusu strony w rozumieniu przepisów, nie może skutecznie żądać wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Prawo do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania z tej przyczyny jest prawem materialnym przysługującym wyłącznie stronie, a nie podmiotom występującym na prawach strony.
Stan faktyczny
Skarżąca organizacja społeczna S. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, twierdząc, że jako strona bez własnej winy nie brała w nim udziału. Organ pierwszej instancji oraz Główny Inspektor Sanitarny odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że organizacja nie posiada przymiotu strony. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego odmawiającą wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2007 r. sprawy ze skargi S. w R. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. skargę oddala Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Sanitarny z dnia [...] lutego 2007 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania S., od decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., znak [...] odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego stacji bazowej telefonii komórkowej [...], zakończonej decyzją ostateczną Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] czerwca 2005 r., znak: [...] – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Sanitarny podał, że wydanie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] czerwca 2005 r., było zgodne z art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm). Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko stanowi część postępowania zmierzającego do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu, ponieważ Prawo ochrony środowiska nie normuje pojęcia strony postępowania, niezbędne jest korzystanie z definicji strony zawartej w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 28 k.p.a. S. nie należy do żadnej z kategorii podmiotów wymienionych w tych przepisach i z tego powodu należało odmówić wznowienia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego wniosło S. twierdząc, że ma przymiot strony i dochodząc uchylenia zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa mimo błędnego uzasadnienia. Przedmiotowe postępowanie było prowadzone w trybie nadzwyczajnym wznowieniowym, umożliwiającym wzruszenie decyzji ostatecznych. Dotyczy ono kontroli prawidłowości wydanej decyzji ostatecznej, a podstawy wznowienia postępowania wymienione są enumeratywnie w art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. Niedopuszczalna jest rozszerzająca wykładnia przesłanek z art. 145 § 1 i art. 145 a k.p.a. zważywszy na fakt, że wznowienie postępowania w sprawie zakończonej już decyzją ostateczną jest odstępstwem od zasady stabilności decyzji wyrażonej w art. 16 w/w ustawy. Właściwy organ orzeka o wznowieniu postępowania tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 145 § 1 lub 145 a k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 146 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności wznowienia postępowania, ani w wyniku wznowienia postępowania nie zapadnie wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Skarżące S. w niniejszej sprawie powołało jako przesłankę wznowienia postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a, twierdząc, że jako strona bez własnej winy nie brało udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 kpa oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 k.p.a. Dopiero w toku drugiej fazy postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu, zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 149 § 2 k.p.a., prowadzone jest postępowanie, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tylko na tym etapie możliwy jest wgląd w materialnoprawny przedmiot sprawy, której wznowienie dotyczy. Odmowa wznowienia postępowania z tego powodu, iż wnioskodawca nie jest stroną może nastąpić tylko wówczas, gdy okoliczność ta jest oczywista. Jeśli istnieją wątpliwości, co do tego, czy wnioskodawca jest stroną, badanie przymiotu strony następuje po wznowieniu postępowania. Odnosząc powyższe zasady do zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że S. nie ma przymiotu strony wywodząc to jednak błędnie z przepisu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazać należy, że przepis art. 28 ustawy Prawo budowlane określa przymiot stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Tymczasem postępowanie, które miało być przedmiotem wznowienia dotyczyło uzgodnienia w zakresie wymagań higienicznym i zdrowotnym projektu budowlanego, w trybie ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2006 r., Nr 129, poz. 902 ze zm). Od dnia 28 lipca 2005r., w zw. z wejściem w życie ustawy z 18 maja 2005r., o zmianie ustawy Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 113 poz. 9540) wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed wydaniem decyzji pozwolenia na budowę. Postępowanie w trybie ustawy Prawo ochrony środowiska jest postępowaniem autonomiczny, niezależnym od postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, kończy się wydaniem decyzji załatwiającej sprawę, co do istoty (104 k.p.a). Przechodząc do oceny dopuszczalności wniosku S. o wznowienie postępowania, należy stwierdzić, że zgodnie z przepisem art. 147 k.p.a wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145 a następuje tylko na żądanie strony. Organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione jej celami statutowymi i gdy przemawia za tym interes społeczny.(art. 31 k.p.a) Organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 k.p.a.). S. występujące w niniejszej sprawie z wnioskiem wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną, mogłoby, zatem w owym postępowaniu ewentualnie uczestniczyć na prawach strony, ale nie jest to równoznaczne z tym, że byłoby ono stroną i że przysługiwałyby mu wszystkie prawa strony. Skoro według rozwiązania przyjętego w art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony, to wychodząc z zasady ochrony praw nabytych strony, należy prawo do wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania wiązać z prawem strony jako prawem materialnym do ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, którym w przypadku tego rodzaju wady tylko ona dysponuje. Nie służy ono, zatem podmiotom na prawach strony, które mają szeroki wachlarz możliwości podważenia prawidłowości decyzji administracyjnej na drodze administracyjnej i drodze sądowej. Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło