VII SA/Wa 757/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-15
Skład orzekający: Referendarz sądowy Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że jego sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie pełnych kosztów postępowania. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dodatkowych dokumentów, skarżący nie udzielił wyczerpujących odpowiedzi ani nie przedłożył wymaganych dowodów, co uniemożliwiło sądowi dokonanie rzetelnej oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Skarżący H. L. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych od skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wskazał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1683 zł miesięcznie, ponosząc znaczne wydatki na utrzymanie domu, leczenie, remonty i inne potrzeby. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dodatkowych dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną, jednak skarżący nie uczynił tego w wyznaczonym terminie.Rozstrzygnięcie
Odmówić H.L. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi H. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić H.L. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W niniejszej sprawie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi H. L. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, składając wniosek na urzędowym formularzu. Z treści wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym nie pozostają żadne osoby, H. L. otrzymuje emeryturę w wysokości 1683 zł miesięcznie. W piśmie z dnia 22 kwietnia 2011r. skarżący wskazał, że mieszka w domu, którego nie jest właścicielem, za energię elektryczną, wodę, odbiór ścieków, telefon, ubezpieczenie, TV wydaje miesięcznie ok. 850 zł. Ponadto H. L. podniósł, iż na leczenie przeznacza ok. 300 zł, na bieżące remonty ok. 400 zł, na środki czystości – ok. 150 zł, na benzynę, dojazd do poradni, pomoc osób trzecich w dojeździe do poradni i po większe zakupy – ok. 450 zł miesięcznie, a na opał wydaje ok. 5000 zł rocznie.
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z treści powołanego przepisu wynika jednoznacznie, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy strona musi więc uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem jej wniosku.
W tym miejscu warto zwrócić uwagę na treść art. 255 powołanej ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Mając na uwadze powołane przepisy uznać należy, iż H. L. nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że jego sytuacja finansowa nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Na podstawie cytowanego przepisu art. 255 ustawy, pismem z dnia 13 maja 2011r. wezwano H. L. do uzupełnienia danych zawartych w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wskazanie, czy we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają inne osoby i podanie uzyskiwanych przez nie dochodów, udokumentowanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu i opłatami za media, które skarżący oszacował na kwotę 850 zł, nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, nadesłanie ostatniego odcinka emerytury, wskazanie, czy skarżący uzyskuje pomoc finansową ze strony rodziny lub innych osób. Pismem tym wezwano ponadto skarżącego - w związku z nadesłaniem przy piśmie z dnia 22 kwietnia 2011r. potwierdzenia uiszczenia przez M. L. opłaty za energię elektryczną w kwocie 384 zł - o wskazanie, czy jest to opłata za jeden miesiąc, czy za dłuższy okres, a także czy wydatki związane z utrzymaniem domu i opłatami za media ponosi wyłącznie skarżący, czy również inne osoby, np. właściciel/właścicielka domu.
W odpowiedzi na pismo z dnia 13 maja 2011r. skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów i nie udzielił dodatkowych informacji, natomiast pismem z dnia 10 czerwca 2011r. zwrócił się o przedłużenie terminu wyznaczonego na uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 1 lipca 2011r. Przewodniczący Wydziału odmówił skarżącemu przedłużenia tego terminu.
Jak już wcześniej wskazano, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Tak więc to na skutek wskazanych przez wnioskodawcę dowodów musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest on w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy.
Z uwagi na nieudzielenie przez H. L. odpowiedzi na wezwanie zawarte w piśmie z 13 maja 2011 r. dane przedstawione w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwalają na dokonanie jednoznacznej i nie budzącej wątpliwości oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącego.
W złożonym wniosku skarżący wskazał, iż utrzymuje się jedynie z emerytury w wysokości 1683 zł. Do swoich comiesięcznych wydatków H. L. zaliczył: wydatki związane z utrzymaniem domu i opłatami za media - 850 zł, wydatki na leczenie – ok. 300 zł, na bieżące remonty – ok. 400 zł, na środki czystości – ok. 150 zł, na benzynę, pomoc osób trzecich w dojeździe do poradni itp. – ok. 450 zł, ponadto wskazał, że na opał wydaje rocznie ok. 5000 zł. Zauważyć w związku z tym należy, iż już tylko wymienione wydatki przekraczają wysokość emerytury skarżącego, a nie zostały wśród nich uwzględnione wydatki na żywność. Trzeba również wskazać, że wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy skarżący nadesłał dowód uiszczenia kwoty 119,32 zł na rzecz P. Sp. z o.o. wystawiony na M. i H. L. oraz dowód uiszczenia opłaty za energię elektryczną w wysokości 384 zł wystawiony na M. L., przy czym w złożonym wniosku skarżący nie wykazał żadnych osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
Takie rozbieżności, niejasności i luki w złożonym wniosku w połączeniu z nieudzieleniem przez skarżącego odpowiedzi na wezwanie z dnia 13 maja 2011r. uniemożliwiają ustalenie zarówno sytuacji rodzinnej, jak i rzeczywistych możliwości finansowych skarżącego. W sytuacji zaś, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o ograniczonych możliwościach płatniczych, nie poparte żadnymi dowodami.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło