VII SA/Wa 763/08

PostanowienieWSA w Warszawie2008-06-18

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wspólnie z małżonką utrzymuje się z emerytur, posiada oszczędności i nieruchomości, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie został zwolniony od kosztów sądowych ani nie przyznano mu prawa do ustanowienia adwokata, ponieważ jego sytuacja materialna, uwzględniająca dochody z emerytur, posiadane oszczędności oraz stan majątkowy (nieruchomości), nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy i jest przeznaczona dla osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T. W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z emerytur w łącznej wysokości 1.870,62 zł miesięcznie, ponosi wydatki na leki w kwocie 300 zł miesięcznie, posiada oszczędności w wysokości 20.000 zł i 5.000 $, a także nieruchomości. Sąd ocenił, że taka sytuacja materialna nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono T. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2008r. po rozpoznaniu wniosku T. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego postanawia: odmówić T. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W dniu 11 czerwca 2008r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy T.W. , w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest w pierwszej kolejności od sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Z przedstawionych przez wnioskodawcę oświadczeń nie wynika, aby należał on do ludzi rzeczywiście ubogich, których środki do życia są bardzo ograniczone. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż wnioskodawca wspólnie z żoną utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur w wysokości 1.870,62 złotych miesięcznie. Skarżący podkreślił, że wspólnie z żoną są osobami schorowanymi ponoszącymi stałe wydatki na lekarstwa w wysokości 300 złotych miesięcznie. Skarżący oświadczył, że posiada dom o pow. 120 m², mieszkanie o pow. 125 m² oraz działkę o pow. 588 m². Ponadto wnioskodawca podał, że posiada oszczędności pieniężne w wysokości 20.000 złotych oraz w wysokości 5.000 $. Skarżący w formularzu wniosku wyszczególnił także stan majątkowy osoby pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie. Podał, że posiada ona drewniany dom o pow. 60 m² oraz działkę o pow. 176 m ². Mając na względzie fakt uzyskiwania stałych miesięcznych dochodów przez wnioskodawcę i jego małżonkę, wysokość posiadanych środków finansowych oraz stan majątkowy uznano, że jest on w stanie samodzielnie ponosić w całości koszty postępowania sądowego i ustanowić adwokata z wyboru. Podkreślić bowiem należy, iż instytucja zwolnienia od kosztów sądowych może mieć zastosowanie jedynie wobec osób znajdujących się w skrajnie trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej zaspokojenie bieżących potrzeb. Instytucja ta nie może być nadużywana w sytuacji, gdy wnioskodawca wspólnie z małżonką posiadają stały miesięczny dochód oraz zgromadzone oszczędności pieniężne. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 cytowanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło