VII SA/Wa 763/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-05
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja tzw. "kozy" (wolnostojącego paleniska) w lokalu mieszkalnym, podłączonej do przewodu kominowego wyprowadzonego na dach, stanowi robotę budowlaną podlegającą legalizacji w trybie art. 51 Prawa budowlanego, a jeśli tak, to czy narusza ona § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego i prawnego sprawy. W szczególności nie ustalono precyzyjnie, jakie roboty zostały wykonane przez skarżącą, czy urządzenie stanowiło kominek czy "kozę", jaki był charakter przewodu dymowego oraz czy doszło do naruszenia § 132 ust. 3 rozporządzenia. Bez tych ustaleń nie można było prawidłowo zakwalifikować robót i zastosować odpowiednich przepisów prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej E. K. demontaż kominka opalanego paliwem stałym zainstalowanego w jej lokalu mieszkalnym. Organ pierwszej instancji nakazał demontaż, uznając instalację za niezgodną z § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury. Organ drugiej instancji uchylił tę decyzję i nakazał odłączenie kominka od przewodu kominowego i jego zaślepienie. Skarżąca kwestionowała, że zainstalowane urządzenie jest "kozą", a nie kominkiem, i że nie stanowi ono roboty budowlanej ani nie narusza przepisów. Sąd administracyjny uznał, że organy nie wyjaśniły stanu faktycznego i prawnego sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. K. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] września 2014r. Nr –[...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...], zwany dalej PINB dla m. [...] działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym i § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002r., nr 75, poz. 690 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej kpa – nakazał E. K. dokonanie całkowitego demontażu kominka opalanego paliwem stałym zainstalowanego w lokalu mieszkalnym nr [...], usytuowanym na [...]- tej kondygnacji w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...], w terminie 30 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że na skutek wystąpienia Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" z dnia [...] marca 2014r., dotyczącego zamontowania urządzenia ogrzewczego na paliwo stałe w lokalu mieszkalnym nr [...] usytuowanego na [...] kondygnacji w wyżej wskazanym budynku mieszkalnym, przedstawiciel PINB dla m. [...] przeprowadził w dniu [...] kwietnia 2014r. czynności kontrolne. W trakcie tych czynności stwierdzono, że w pokoju dziennym od strony wschodniej został zamontowany kominek opalany drewnem o konstrukcji stalowej z wyprowadzeniem przewodu dymowego (poprzez stropodach) na dach. Według oświadczenia złożonego do protokołu oględzin przez pełnomocnika właścicielki został on zainstalowany we wrześniu 2011r. Organ stwierdził, że kominek został zainstalowany niezgodnie z warunkami określonymi w przepisie § 132 ust. 3 ww. rozporządzenia, wobec powyższego w dniu [...] kwietnia 2014r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne.
Organ powiatowy wskazał, że w świetle przedłożonych przez inwestora dokumentów tj. ekspertyzy technicznej w zakresie ochrony przeciwpożarowej dotyczącej budowy kominka na paliwo stałe w mieszkaniu nr [...] w wielorodzinnym budynku mieszkalnym przy ul [...] w [...]sporządzonej w lipcu 2013r. przez rzeczoznawcę budowlanego inż. bud. ląd. M. N. i rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. Z. T. dla występującej niezgodności z wymaganiami obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych przyjęto zastosowanie rozwiązań zastępczych z tytułu instalacji kominka nie powodujących pogorszenia obecnego poziomu bezpieczeństwa pożarowego.
Na podstawie ww. ekspertyzy, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r., znak [...],[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w inny sposób niż określono to w przepisach techniczno-budowlanych dla przedmiotowego mieszkania określając warunki dla budowy kominka w mieszkaniu zlokalizowanym na ostatniej kondygnacji sześciokondygnacyjnego wielorodzinnego budynku mieszkalnego.
Organ powiatowy zaznaczył, że obok zgody [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego istnieje opinia z dnia [...] maja 2013r., sporządzona przez specjalistę ochrony pożarowej inż. S. S., w której uwzględniono ustalenia z okresowej kontroli wentylacji mechanicznej w budynku (protokół z dnia [...] grudnia 2012r. Nr: [...]) i wskazano na brak możliwości zalegalizowania kominka w lokalu mieszkalnym nr [...] z uwagi na fakt, iż lokal nie posiada wentylacji grawitacyjnej.
Organ powiatowy zaznaczył, iż w trakcie przeprowadzonych oględzin nie stwierdzono wizualnie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Następnie organ powiatowy stwierdził, że wobec istnienia opinii specjalisty ochrony pożarowej S. S. nie dopuszczającej istnienia badanego pieca kominkowego
w lokalu, niezgodności jego zamontowania z warunkami techniczno-budowlanymi, niezbędnym było zbadanie i poddanie ocenie przez osobę uprawnioną faktu zainstalowania przedmiotowego kominka pod kątem spełnienia wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego.
W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2014r. Nr - [...] w trybie art. 81c ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego, nałożył na E. K. obowiązek sporządzenia w terminie 30 dni od dnia kiedy postanowienie stanie się ostateczne - oceny technicznej robót budowlanych (w formie graficznej i opisowej) związanych
z wykonaniem kominka w ww. lokalu, w aspekcie prawidłowości ich wykonania oraz aktualnej opinii kominiarskiej co do prawidłowości wykonanych podłączeń kominowych.
Przy piśmie z dnia [...] czerwca 2014r. zobowiązana przedłożyła opinię nr [...], sporządzoną w czerwcu 2014r., przez rzeczoznawcę budowlanego - mgr inż. arch. P. Ż., zawierającą ocenę techniczną robót budowlanych związanych z wykonaniem kominka we wskazanym lokalu, w aspekcie prawidłowości ich wykonania. W ocenie osoby uprawnionej wykonanie kominka opalanego paliwem stałym w lokalu mieszkalnym nr [...], usytuowanym na [...] kondygnacji w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...], mimo iż niezgodne z § 132 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
w formie i przy zastosowanych rozwiązaniach technicznych nie stanowi zagrożenia dla ludzi i budynku w którym się znajduje. Roboty budowlane związane
z wykonaniem przedmiotowego kominka wykonane zostały prawidłowo w aspekcie zgodności z wiedzą inżynierską a jego funkcjonowanie nie stanowi zagrożenia i nie powoduje uciążliwości.
Organ powiatowy dokonując analizy materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie wskazał, że opinie i oceny techniczne, sporządzone na okoliczność kominka opalanego paliwem stałym w lokalu mieszkalnym nr [...] odnoszą się do robót budowlanych związanych z jego zainstalowaniem w aspekcie prawidłowości ich wykonania. Zaznaczył, że jednak w każdej z nich został sformułowany wniosek, iż jest to niezgodne z warunkami technicznymi w zakresie spełnienia wymogów instalowania tego typu urządzeń, określonych przepisem § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wobec powyższego organ nadzoru budowlanego I instancji uznał, iż pomimo zastosowania rozwiązań technicznych pozwalających na bezpieczne funkcjonowanie kominka (w ocenie osób uprawnionych), nie zostały spełnione wymogi określone wyżej wskazanym przepisem prawa. Niezgodność ta w ocenie organu I instancji nie daje możliwości sankcjonowania bytu przedmiotowego kominka i powoduje konieczność jego całkowitego demontażu.
Odwołanie od wyżej opisanej decyzji wniosła E. K..
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2015r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał E. K. odłączenie kominka w lokalu nr [...] od przewodu kominowego i jego zaślepienie, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zaznaczył, że komin jak również kominek w lokalu nr [...] usytuowany na [...] kondygnacji w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] są ze sobą funkcjonalnie połączone i służą jednemu celowi. W związku z powyższym w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, zarówno komin, jak i kominek powinny być analizowane jako jedna funkcjonalna całość.
Organ II instancji powołał przepis § 132 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i podkreślił, że treść przepisu stanowi, że w budynkach średniowysokich i wysokich niedopuszczalne jest instalowanie i użytkowanie kominów opalanych drewnem zarówno z otwartym paleniskiem jak i zamkniętym wkładem kominkowym. Ustalenia te uzasadniają zasadność przeprowadzenia przez organu nadzoru budowlanego postępowania naprawczego w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy dokonując analizy całego zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, iż zasadnym jest zakończenie przedmiotowego postępowania administracyjnego wydaniem decyzji nakazującej E. K. – inwestorowi wykonanych robót budowlanych, wykonanie określonego obowiązku, gdyż stan obecny narusza obowiązujące przepisy prawa. Zdaniem organu odwoławczego usunięcie niezgodności z przepisami techniczno-budowlanymi nastąpi poprzez odłączenie kominka w ww. lokalu od przewodu kominowego, co skutecznie uniemożliwi jego dotychczasowe użytkowanie. Brak jest zaś podstaw prawnych do nakazania rozbiórki kominka, gdyż w momencie odłączenia kominka od przewodu kominowego nie będzie on powodował naruszenia prawa, a będzie stanowił jedynie element dekoracyjny mieszkania.
Organ odwoławczy zaznaczył, że skuteczne i trwałe odłączenie kominka
w lokalu nr [...] spowoduje, że naruszenie § 132 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zostanie wyeliminowane.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że znajdują się w aktach sprawy: ekspertyza, oceny techniczne, kopia protokołu z okresowej rocznej kontroli nr [...] z dnia [...] grudnia 2013r. z której wynika, że kominek w lokalu [...] zamontowany jest zgodnie z projektem, przepisami i funkcjonuje prawidłowo.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, iż zastosowanie rozwiązania, zamiennego, dla przedmiotowej inwestycji nie jest jednak możliwe. Wskazał, że przepis § 2 ww. rozporządzenia, na podstawie którego wykonano ekspertyzę stanowiącą podstawę do ustalenia rozwiązań zamiennych, znajduje zastosowanie jedynie przy projektowanej nadbudowie, rozbudowie, przebudowie
i zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Organ odwoławczy stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie wykonane roboty budowlane należy zakwalifikować jako roboty polegające na montażu, niebędące nadbudową, rozbudową ani przebudową obiektu budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] wniosła E. K. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Skarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez niedokładne zbadanie istniejącego stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 7, 75 § 1, 77 § 1, art. 107 § 3 kpa a także § 132 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż zainstalowane urządzenie, które posiada nie jest kominkiem, a tzw. "kozą" czyli "blaszanym paleniskiem wolnostojącym wyposażonym w rurę odprowadzająca spaliny połączoną
z przewodem spalinowym będącym trwałym elementem budynku, do którego podłączono kozę". Skarżąca podała, że od momentu powzięcia wiadomości
o nieprawidłowościach w instalacji zaprzestała korzystania z " kozy" i służyła jej ona od tego czasu jako rzeźba, element dekoracji wnętrza.
Zdaniem skarżącej opinia S. S. została sporządzona wadliwie, gdyż wyrażała prywatną opinię i nie przesądzała o możliwości skutecznego zalegalizowania wykonanej instalacji. Nie zawierała też analizy instalacji pod względem bezpieczeństwa i przepisów przeciwpożarowych.
Skarżąca podniosła, iż w toku postępowania organ I instancji ustalił, iż
"przedmiotowy piec kominowy-" koza" ma zamknięte palenisko do spalania drewna. Do odprowadzania spalin przewidziano systemowy komin stalowy o średnicy 150 mm, spełniający wymagania Polskich Norm. Przez otwór wykonany w żelbetonowym stropodachu komin wyprowadzono na zewnętrz budynku. Komin miał był obudowany płytami krzemianowo- wapniowymi". Natomiast organ II stopnia ustalił, iż
" przedmiotowe postępowanie dotyczy kominka opalanego paliwem stałym".
Zdaniem skarżącej zarówno organ I i II instancji w sposób jednoznaczny nie udowodnił, iż przedmiotowa instalacja wchodzi w skład definicji ujętej w § 132 ust. 3 ww. rozporządzenia, ponieważ przedmiotowa instalacja stanowi " kozę" i nie wchodzi
w zakres regulacji objętej zakazem wynikającym z ww. rozporządzenia. Podniosła, że nie wszystkie kominki są uregulowane w normie wskazanego przepisu.
Skarżąca zaznaczyła także, iż organ nie zbadał jaki rodzaj instalacji został zamontowany w jej mieszkaniu i czy nie może ona być użytkowana zgodnie
z obowiązującym prawem.
Skarżąca uważa, iż ustawienie pieca na paliwo stałe typu " koza" w mieszkaniu nie jest robotą budowlaną, tym samym w takiej sytuacji należało ustalić czy doszło do wykonania robót budowlanych w jej mieszkaniu. W ocenie skarżącej za roboty budowlane nie można bowiem uznać ustawienia w lokalu mieszkalnym piecyka na paliwo stałe typu " koza". Ponadto skarżąca podniosła, iż organ nie zbadał w sposób wystarczający, czy przedmiotowa instalacja pieca typu "koza" na paliwo stałe, może być doprowadzona do stanu zgodnego z prawem w ten sposób by możliwe było korzystanie z niej zgodnie z przeznaczeniem.
Skarżąca zaznaczyła również, iż organ wydając decyzję nie dokonał wyjaśnienia, czy w lokalu spełnione zostały inne przesłanki §132 ust. 3 ww. rozporządzenia. W toku postępowania nie ustalił także, czy w sprawie spełniony jest wymóg przyłączenia "kozy" do własnego, samodzielnego przewodu kominowego dymowego.
Skarżąca podkreśliła, że w toku postępowania przedstawiła kompletną opinię z której wynikało, iż "roboty budowlane zostały wykonane prawidłowo w aspekcie zgodności z wiedzą inżynierską, a jego funkcjonowanie nie stanowi zagrożenia i nie powoduje uciążliwości".
Reasumując skarżąca wskazała, iż ustalenia organu II instancji są niespójne, nie kompletne i nie wskazują by przedmiotowa "koza" objęta była regulacją
§ 132 ust. 3 ww. rozporządzenia, co wskazuje na jego naruszenie a także na naruszenie przepisów art. 7 kpa, poprzez nie zebranie całego materiału dowodowego i nie dokonanie ustaleń faktycznych. Podkreśliła, iż organ II instancji oparł rozstrzygnięcie na błędnej podstawie prawnej. Zdaniem skarżącej brak było podstaw do zastosowania w niniejszej decyzji art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
W myśl art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia.
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Nadto – w myśl ar. 134 § 1 p.p.s.a. – sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga została uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania.
Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., którą organ po rozpatrzeniu odwołania E. K. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r. nakazującą E. K. dokonanie demontażu kominka opalanego paliwem stałym, zainstalowanego w lokalu mieszkalnym nr [...] usytuowanym na [...] -tej (ostatniej) kondygnacji w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał E. K. odłączenie kominka w lokalu nr [...] od przewodu kominkowego i jego zaślepienie, w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Rozstrzygnięcia organów obu instancji wskazują więc, że organy zastosowały w prowadzonym postępowaniu legalizacyjnym (naprawczym) regulację z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.
Przypomnieć należy, że roboty budowlane polegające na montażu urządzenia budowlanego (kominka z zamkniętym wkładem), przez które art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego nakazuje rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki, wymagają uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Roboty te nie zostały bowiem ujęte w zamkniętym katalogu obiektów budowlanych oraz robót budowlanych, których wykonywanie nie musi poprzedzać uzyskanie pozwolenia na budowę ( art. 29-30 Prawa budowlanego).
Wykonanie robót budowlanych polegających na montażu urządzenia budowlanego zapewniającego możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem (tu ogrzewanie) bez wymaganego prawem pozwolenia, a więc w warunkach samowoli budowlanej, wymaga przeprowadzenia postępowania naprawczego, uregulowanego w art. 50-51 Prawa budowlanego, które to przepisy normują szczególny tryb legalizacji wszystkich robót budowlanych wykonywanych z naruszeniem przepisów prawa budowlanego innych niż budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Przepis art. 51 ust. 1 dotyczy trzech alternatywnych przypadków prowadzenia postępowania legalizacyjnego: 1) samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować, 2) samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji oraz 3) istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę.
Istotą postępowania legalizacyjnego prowadzonego w oparciu o wskazane powyżej przepisy jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem poprzez wykonanie określonych czynność lub robót budowlanych. Jeżeli jednak w trakcie prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego postępowania okaże się, że wykonane samowolnie roboty budowalne naruszają prawo w sposób niedający się usunąć, wówczas organ jest zobowiązany zastosować art. 51 ust. 1 pkt 1 i wydać decyzję zakazującą prowadzenia dalszych robót budowlanych, nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
Stwierdzić więc należy, że przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 dotyczy sytuacji wykonywania samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować dlatego też przewiduje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Natomiast pkt 2 art. 51 ust. 1 dotyczy samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji i w tej sytuacji organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robot budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania.
Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 dotyczy więc innego stanu prawnego niż alternatywny stan prawny z art. 51 ust. 1 pkt 2. Każdy z tych stanów prawnych odpowiada odmiennym ustaleniom faktycznym organu który w efekcie decyduję o tym, czy wykonane roboty można legalizować czy tez nie.
Zasadny jest więc zarzut skargi, że zaskarżona decyzja została podjęta bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Organ I instancji ustalił, że we wrześniu 2011 r. został zainstalowany kominek o konstrukcji stalowej z wyprowadzeniem przewodu dymowego poprzez stropodach na dach i nakazał decyzją dokonanie całkowitego demontażu kominka na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wykluczając jego legalizację z uwagi na naruszenie przepisu § 132 ust 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Organ odwoławczy zaznaczył, że kominek w lokalu nr [...], jak i wyprowadzony komin są ze sobą funkcjonalnie połączone i służą jednemu celowi. W związku z powyższym w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami prawa zarówno komin, jak i kominek powinny być analizowane jako jedna funkcjonalna całość.
Przy tego rodzaju ustaleniach faktycznych organ uznał, że w ramach postępowania legalizacyjnego (naprawczego) wystarczające będzie odłączenie kominka od przewodu kominowego i jego zaślepienie, a wówczas kominek nie będzie powodował naruszenia prawa, a jedynie będzie stanowił element dekoracyjny mieszkania.
Organy obu instancji zakwalifikowały roboty wykonywane przez inwestora jako montaż, niebędący nadbudową, rozbudową ani przebudową obiektu budowlanego.
W ocenie sądu jednak nie zostało ustalone w toku postępowania dowodowego jakie roboty zostały przez skarżącą wykonane, szczególnie wobec zarzutu podnoszonego w skardze, że urządzenie, z którego korzystała nie jest kominkiem tylko "kozą" czyli wolnostojącym paleniskiem wyposażonym w rurę odprowadzającą spaliny połączoną z przewodem spalinowym. Wyjaśnienia wymaga także jakiego charakteru jest przewód dymowy wyprowadzony przez stropodach. Nie zostało w szczególności wyjaśnione, czy przewód dymowy od urządzenia grzewczego wyprowadzony na dach łącznie z kominem został wykonany przez skarżącą, czy przez istniejący komin wyprowadzono przewód dymowy.
Nie jest rzeczą sądu analiza materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych, bowiem do organu należy ustalenie stanu faktycznego sprawy, a następnie zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego.
Gdyby wykonane przez skarżącą roboty polegały na wybudowaniu niezależnego przewodu kominowego wyprowadzonego na dach i podłączeniu go do urządzenia grzewczego w lokalu mieszkalnym wówczas roboty te należałoby zakwalifikować, jako przebudowę obiektu budowlanego wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę.
W pierwszej jednak kolejności organy powinny wskazać czy doszło i na czym polega naruszenie § 132 ust. 3 ww. rozporządzeniu. Organy przytoczyły jedynie przepis rozporządzenia nie doprecyzowały jednak z jakich przyczyn doszło do jego naruszenia w tym konkretnym przypadku. Zasadny więc jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 Kpa.
Z powyższych względów przy ponownym rozpoznaniu odwołania skarżącej organ odwoławczy powinien ustalić zakres robót wykonywanych przez skarżącą, dokonać ich klasyfikacji, następnie rozważyć czy możliwe jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Kwestią zasadniczą w niniejszej sprawie podlegającą rozważeniu pozostaje bowiem możliwość doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodności z przepisami prawa, a w tym z przepisami techniczno-budowlanymi, do których należą przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c i art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło