VII SA/Wa 764/08
WyrokWSA w Warszawie2008-12-11
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Ewa Machlejd, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która jednocześnie jest zatrudniona na umowę o pracę lub umowę zlecenie, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia tej działalności, nawet jeśli nie uzyskuje z niej dochodów lub okresy te są uznane za bezskładkowe w kontekście ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jest niezależny od podlegania ubezpieczeniom społecznym z innych tytułów, takich jak umowa o pracę czy umowa zlecenie. Nawet jeśli osoba nie uzyskuje dochodów z działalności gospodarczej lub okresy te są uznane za bezskładkowe dla celów ubezpieczeń społecznych, nadal może podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu samej rejestracji i prowadzenia tej działalności. Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana odrębnie z każdego tytułu.Stan faktyczny
Skarżąca J. L. kwestionowała decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora OW NFZ stwierdzającą, że podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. oraz od 1 września 2003 r. do 22 grudnia 2004 r. Skarżąca argumentowała, że zakończyła działalność gospodarczą wcześniej, nie uzyskiwała dochodów, a okresy te zostały uznane za bezskładkowe przez ZUS. Organ administracji i sąd uznały, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej istnieje niezależnie od statusu ubezpieczeń społecznych i uzyskiwania dochodów.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2008 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [..] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego skargę oddala
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 109 ust. 1, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a, c i e w zw. z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), art. 8 pkt 1 lit. a, c i e w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 06.02.1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) obowiązującej do 31.03.2003r. oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a, c i e w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23.01.2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązującej do 30.09.2004r. stwierdził, iż: J. L. podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia 31 grudnia 2001r. oraz od dnia 1 września 2003r. do dnia 22 grudnia 2004r.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w dniu 16.11.2007r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w B. zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji w sprawie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez J. L.
Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż J. L. dnia [...].10.1998r. otrzymała zezwolenie nr [...] Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń na wykonywanie czynności agenta ubezpieczeniowego. Z pisma Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...].05.2005r. znak: [...] wynika, iż J. L. zarejestrowała działalność gospodarczą od dnia 1.08.1992r. opodatkowaną w formie ryczałtu ewidencjonowanego, z dniem 31.01.1997r. zlikwidowała działalność gospodarczą. Ubezpieczona w piśmie z dnia 11.09.2006r. podaje, iż w okresie od 5.01.1999r. do 31.01.2001r. miała zawartą umowę agencyjną z O. w W., niemniej jednak faktycznie współpracowała z tą firmą do zimy 1999r. W dalszym okresie umowa agencyjna "była martwa".
Ponadto ubezpieczona podaje, iż w okresie od 2.02.2004r. do 30.03.2004r. rzeczywiście prowadziła działalność gospodarczą, co zgłosiła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i odprowadzała składki, nie przyniosła ona jednak żadnych przychodów.
Z akt sprawy wynika, iż J. L. w okresie od 01.02.1999r. do 31.10.1999r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w P. sp. z o.o. -świadectwo pracy z dnia [...].10.1999r. znak: [...], zaś w okresie od 11.08.1999r. do 28.02.2000r. była zatrudniona w firmie O. Spółka Finansowa Sp. z o.o. na umowę zlecenie - zaświadczenie z dnia 17.01.2007r. Jak wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12.11.2007r. znak: DRK3/NIP5420304519, współpraca z w/w firmą prowadzona była w ramach wykonywanej działalności gospodarczej.
Organ wskazał, iż do dnia 31.03.2003r. kwestie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego regulowała ustawa z dnia 06.02.1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. nr 28, poz. 153 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 8 pkt. 1 lit. c wymienionej ustawy osoby objęte ubezpieczeniem społecznym, które są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. W identyczny sposób powyższą kwestię reguluje przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23.01.2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. nr 45, poz. 391 ze zm.) oraz art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c obecnie obowiązującej ustawy z dnia 27.08.2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 210, poz. 2135 ze zm.).
W oparciu o przepisy trzech kolejnych ustaw (tj. art. 11 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 12 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych) obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym - ustawa z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), tj. od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania. W myśl art. 8 ust. 6 pkt 1 w/w ustawy za osobę prowadzącą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą działalność na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych. Powyższe oznacza, że czas objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym tych osób będzie tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej ustalonym w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.
Organ przyjął, iż J. L. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od 1.01.1999r. do 31.12.2001r. na podstawie zezwolenia nr [...] Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń, zaś w okresie od 1.09.2003r. do 22.12.2004r. na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
Pomimo wezwania do zgłaszania dowodów skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych dowodów na okoliczność zgłaszanej tezy, iż faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej w okresach jej zarejestrowania.
Informacje, iż wykonując pozarolniczą działalność gospodarczą J. L. była jednocześnie zatrudniona na podstawie umowy o pracę, jak również wykonywała umowę zlecenie nie stanowią przesłanek do uznania o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. e) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby będące pracownikami w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia. W ten sam sposób powyższą kwestię reguluje przepis art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. e) ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (obowiązującej do 30.09.2004r.) oraz art. 8 pkt 1 lit. a) i lit. e) ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (obowiązującej od 01.01.1999r.). Osoba będąca pracownikiem oraz wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia i prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność gospodarczą spełnia ustawowe przesłanki podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z wszystkich w/w tytułów. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, art. 24 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Jednakże sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek należą do właściwości organów ubezpieczenia społecznego.
Decyzją z dnia [...] marca 2008r., nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego pisemnie przez J. L., - utrzymał w mocy decyzję nr [...], Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2008 r.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż z dokumentacji zgromadzonej przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, iż J. L. w dniu [...].10.1998r. otrzymała zezwolenie nr [...] Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń na wykonywanie czynności agenta ubezpieczeniowego.
J. L., zgodnie z pismem z dnia 11.09.2006 r., w okresie od dnia 05.01.1999 r. do dnia 31.01.2001 r. zawarła umowę agencyjną z O. w W., natomiast w okresie od dnia 01.02.1999 r. do dnia 31.10.1999 r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w P. Sp. z o.o. w B. Natomiast na podstawie zaświadczenia wydanego w dniu 17.01.2007r., w okresie od dnia 11.08.1999 r. do dnia 28.02.2000 r. była zatrudniona w firmie O. Spółka Finansowa z o.o. Zgodnie z pismem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w B. z dnia 12.11.2007r., znak: DRK3/NJP5420304519, współpraca z w/w firmą prowadzona była w ramach wykonywanej działalności gospodarczej.
Na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., a także art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153, z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 obowiązującej ustawy tj. z dnia 27 sierpnia 2004 r. oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. - powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.
Zatem czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.
Z pisma Burmistrza C. z dnia 30.11.2007r., znak: Or.6414-79/07 wynika, iż J. L. była wpisana do ewidencji działalności gospodarczej w okresie od dnia 1 września 2003 r. do dnia 22 grudnia 2004 r.
Tym samym uznano, iż J. L. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia 31 grudnia 2001r. na podstawie zezwolenia nr [...] wydanego przez Państwowy Urząd Nadzoru Ubezpieczeń oraz w okresie od dnia 1 września 2003 r. do dnia 22 grudnia 2004r., na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.
Zgodnie z pismem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w B. z dnia 22.01.2008r., znak: DUS 010000/40/134/2008 AGJ, w celu ustalenia okresu prowadzenia pozarolniczej działalności został skierowany wniosek do kontroli, jednakże z uwagi na brak kontaktu z płatnikiem, nie było możliwości jej przeprowadzenia. Powyższe potwierdza również notatka służbowa z dnia 28.06.2006r., sporządzona przez inspektora kontroli Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w B..
Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz.U. Nr 45, poz. 391 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r. oraz zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz.U. Nr 28, poz. 153 z późn. zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003 r. - jeżeli spełnione są przesłanki do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 (art. 8 ustawy z dnia 6 lutego 1997 r.), z więcej niż jednego tytułu, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
Oznacza to, iż posiadanie przez skarżącą statusu pracownika, nie wyłączyło podlegania przez nią obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, a w konsekwencji prowadzi do ustalenia odmiennych okresów ubezpieczenia zdrowotnego w stosunku do okresów ubezpieczenia społecznego.
Skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...]marca 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. L. wnosząc o jej uchylenie w części dotyczącej obowiązku zapłaty składki zdrowotnej za okres 1.03.2000r. do 31.12.2001r. oraz za okres od 1.09.2003r. do 22.12.2004r. za wyjątkiem okresu od 02.02.2004r. do 30.03.2004r.
Skarżąca podniosła, iż działalność gospodarczą zakończyła z dniem 28.02.2000r., co potwierdza zaświadczenie O. Spółka Finansowa z o. o. z siedzibą w W. . Nie prowadziła działalności gospodarczej w okresie od dnia 01.09.2003r. do dnia 22.12.2004r. i nie uzyskiwała żadnych dochodów, które skutkowałyby odprowadzaniem składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Jak zgodnie stwierdzają organy Narodowego Funduszu Zdrowia w swych decyzjach, obowiązek opłacania składki zdrowotnej jest pochodny od obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie społeczne i podlega kontroli uprawnionych do tego organów ZUS. W skardze podano, iż prawomocną decyzją z dnia 01.02.2007r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., znak sprawy: [...] uznał okres od dnia 05.01.1999r. do dnia 28.02.2000r., a zatem okresy od dnia 01.03.2000r. do dnia 31.12.2001r. oraz okres od dnia: 01.09.2003r. do dnia 22.12.2004r. za okresy bezskładkowe. Skoro zatem w tych okresach skarżąca nie podlegała obowiązkowi ubezpieczeń społecznych, to nie mogła podlegać obowiązkowi opłacania składki zdrowotnej, gdyż obowiązkowi opłacania składki zdrowotnej podlegają jedynie podmioty, które podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym.
Strona skarżąca twierdzi ponadto, iż żądanie organów Narodowego Funduszu Zdrowia jest niewykonalne. Czyniąc zadość ich żądaniu, musiałaby poświadczyć nieprawdę czyli uznać okresy bezskładkowe za składkowe, wbrew prawomocnej decyzji ZUS. Ponadto musiałaby odprowadzić składki na ubezpieczenia społeczne, nienależne w świetle prawomocnej decyzji ZUS. Skarżąca wyjaśniła również, iż przez cały okres była ubezpieczona w zakresie ubezpieczenia społecznego, a składki odprowadzał zakład pracy męża skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponadto sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
W niniejszej sprawie Sąd dokonał kontroli decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2008r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2008r., ustalającą, że J. L. w okresach od dnia 1 stycznia 1999r. do dnia 31 grudnia 2001r. oraz od dnia 1 września 2003r. do dnia 22 grudnia 2004r. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą.
Kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że badane rozstrzygnięcie zostało wydane zgodnie z prawem.
Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 109 ust. 3, ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r., o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. 04.210.2135) wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w art. 109 ust. 1 tej ustawy, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku.
Stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 obowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 16 ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.) obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., a także art. 8 pkt 1 lit. c i pkt 10 ustawy z dnia 6 lutego 1997r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153 ze zm.) obowiązującej do dnia 31 marca 2003r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały i podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi oraz osoby pobierające emeryturę lub rentę, osoby w stanie spoczynku pobierające uposażenie lub uposażenie rodzinne oraz osoby pobierające uposażenie po zwolnieniu ze służby lub świadczenie pieniężne o takim samym charakterze.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 12 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia i art. 11 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11, poz. 74 ze zm.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności.
W niniejszej sprawie zasadne jest twierdzenie organu, iż czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.
W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił w jakich okresach skarżąca podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej. Rozpoczęcie działalności następuje najczęściej z chwilą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i zakończone jest z chwilą wykreślenia tego wpisu. Przy czym jak wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny wpis ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny.
Jak wskazał organ, z załączonej dokumentacji wynika, iż J. L. w dniu [...].10.1998r. otrzymała zezwolenie nr [...] Państwowego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń na wykonywanie czynności agenta ubezpieczeniowego. W okresie od dnia 5.01.1999r. do dnia 31.01.2001r. zawarła umowę agencyjną z O. w W., natomiast w okresie od dnia 1.02.1999 r. do dnia 31.10.1999r. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w P. Sp. z o.o. w B.
Na podstawie zaświadczenia wydanego w dniu 17.01.2007r., w okresie od dnia 11.08.1999r. do dnia 28.02.2000r. była zatrudniona w firmie O. Spółka Finansowa z o.o. Ponadto zgodnie z zaświadczeniem z dnia 18 lutego 2004r. wydanym przez Burmistrza C. skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w zakresie: leasing finansowy, ubezpieczenia pozostałe, pozostała sprzedaż hurtowa wyspecjalizowana, pozostała sprzedaż detaliczna poza siecią sklepową, sprzedaż detaliczna pojazdów mechanicznych. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca pismem z dnia 18 lutego 2004r. wniosła o zmianę przedmiotu działalności, który miał obejmować: pośrednictwo finansowe, agent ubezpieczeniowy, handel hurtowy i detaliczny produktami nie objętymi koncesją, handel samochodami nowymi i używanymi.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązującej od dnia 1 października 2004r., w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 tej ustawy, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.
Obowiązek ubezpieczenia powstaje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia jej zaprzestania. Z ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej wynika, że przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast zawiadomienie o zaprzestaniu działalności przez osobę fizyczną powoduje wykreślenie z ewidencji. Nie można przyjąć, że działalność gospodarcza jest wykonywana tylko wówczas, gdy skarżąca uzyskiwała dochody. Faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego.
Organ zawiadomieniem z dnia 19 listopada 2007r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania i możliwości zgłaszania dowodów w terminie 10 dni od otrzymania pisma. Skarżąca jednakże żadnych dowodów na zawieszenie czy przerwanie działalności gospodarczej nie złożyła. Również na rozprawie strona skarżąca podniosła jedynie, iż dnia 1 września 2003r. zarejestrowała działalność gospodarczą, a już na drugi dzień ją "zawiesiła", ale na tą okoliczność nie podała żadnego dowodu. Twierdzenia skarżącej nie można uznać za prawdopodobne, z uwagi na fakt, że 18 lutego 2004r. poinformowała organ o zmianie profilu swojej działalności.
Powyższe oznacza, iż organ prawidłowo ustalił obowiązek podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło