VII SA/Wa 764/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-02-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko sędziom przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym NSA, a także zarzuty o wadliwe i nieobiektywne prowadzenie postępowania sądowego, stanowią uzasadnioną podstawę do wyłączenia tych sędziów od orzekania w danej sprawie na podstawie art. 19 PPSA?Ratio decidendi
Postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko sędziom oraz subiektywne zarzuty stron o wadliwe i nieobiektywne prowadzenie postępowania sądowego nie stanowią samoistnej i wystarczającej podstawy do wyłączenia sędziów od orzekania w sprawie. Strony mają obowiązek nie tylko wskazać przyczyny wyłączenia, ale także je uprawdopodobnić, a samo przeświadczenie o wadliwości postępowania nie jest wystarczające, zwłaszcza gdy istnieją środki odwoławcze do zwalczania wadliwych orzeczeń.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrywał wnioski M. H. i Z. D. o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy argumentowali, że postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko sędziom przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym NSA, a także zarzuty o wadliwe i nieobiektywne prowadzenie postępowania sądowego oraz popełnienie przestępstwa, podważają obiektywizm i bezstronność sędziów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wnioski M. H. i Z. D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.) Sędzia WSA Mirosława Kowalska Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków M. H. i Z. D. o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi G. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wnioski M. H. i Z. D. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Bożeny Więch-Baranowskiej, Jolanty Augustyniak-Pęczkowskiej, Mirosławy Pindelskiej
W dniu 19 lutego 2014 r. (data nadania w UP) wpłynął do Sądu wniosek M. H. o wyłącznie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Bożeny Więch-Baranowskiej, Jolanty Augustyniak-Pęczkowskiej, Mirosławy Pindelskiej, z rozpatrywania niniejszej sprawy.
Motywując wniosek M. H. wskazał, iż zachodząc bardzo duże wątpliwości, co do obiektywizmu składu sędziowskiego, bowiem: "skład sędziowski sam przyznał się, że źle rozpatrzył sprawę, wydając postanowienie o posiedzeniu w sprawie uzupełnienia wyroku", "skład sędziowski już wydał wadliwy wyrok, skoro musi być uzupełniany", "skład sędziowski (...) wywołał obstrukcje i stan przewlekłości", "wobec w/w prowadzone jest postępowanie przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym NSA". Wnioskodawca stwierdził, iż ten skład sędziowski nie może wydawać wyroków, skoro w tym samym czasie jest kwestionowany jego obiektywizm przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym. Ponadto, wskazał, iż składowi sędziowskiemu zarzuca się przestępstwo niedopełnienia obowiązków – art. 231 kk.
W dniu 26 lutego 2014 r. wpłynął do Sądu wniosek Z. D. o wyłączenie również ww. sędziów. Wnioskodawczyni, jako podstawę wniosku, także wskazała, iż w stosunku do sędziów toczy się postępowanie dyscyplinarne, co jest przyczyną, która podważa obiektywizm, co do bezstronności ww. sędziów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy bądź też na wniosek strony.
Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 tego aktu prawnego i stanowią katalog zamknięty. Tym samym, nie jest możliwym orzeczenie o wyłączeniu sędziego od orzekania w sprawie z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę. Przesłanką wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. jest istnienie okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie.
Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie określone. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Zaznaczyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich.
Ponieważ instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, rozpatrując wniosek sąd obowiązany jest nie tylko zbadać, czy ów szczególny stosunek osobisty rzeczywiście istnieje i czy występują podstawy wyłączenia, ale także, czy przytoczone okoliczności mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Istotnym jest, że nie wszystkie stosunki osobiste ze stroną mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które na podstawie obiektywnych okoliczności mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności.
Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w przypadku gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX, nr 41089). Zaznaczyć również należy, iż w celu wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 ustawy ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień.
Z treści oświadczeń złożonych przez sędziów: Bożenę Więch-Baranowską, Jolantę Augustyniak-Pęczkowską, Mirosławę Pindelską wynika, iż nie istnieje żadna okoliczność z art. 18 i art. 19 p.p.s.a., która mógłby wywoływać uzasadnioną wątpliwości, co do bezstronności w niniejszej sprawie.
Jak wynika z przedmiotowych wniosków, swoje żądanie wnioskodawcy upatrują w głównej mierze w okoliczności, iż przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym NSA toczy się postępowanie w stosunku do ww. sędziów, wszczęte wnioskiem G. D., który zarzucił sędziom prowadzenie postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny.
Zdaniem Sądu, podnoszone przez strony zarzuty nie wywołują uzasadnionych wątpliwości, co do bezstronności sędziów i w konsekwencji nie uzasadniają ich wyłączenia. Samo przeświadczenie strony o prowadzeniu przez sędziów postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny, nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej ich wyłączenie na podstawie art. 19 p.p.s.a., tym bardziej, że strony mogą zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie stanowi również przesłanki do wyłączenia okoliczność, że przed Rzecznikiem Dyscyplinarnym NSA toczy się postępowanie w stosunku do ww. sędziów, albowiem jest ono wynikiem subiektywnego zarzutu prowadzenia postępowania sądowego w sposób nieobiektywny i wadliwy. Wskazać także należy, iż wnioskodawcy, nie wskazali przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 p.p.s.a. Wskazane podstawy należy zaliczyć do przyczyn wyłączenia z art. 19 p.p.s.a., które, w ocenie Sądu, nie znajdują potwierdzenia na gruncie niniejszej sprawy. Fakt skierowania zaś sprawy na posiedzenie, w celu ewentualnego uzupełnienia wyroku, wcale nie przesądza o wadliwości wyroku, bowiem z wnioskiem o jego uzupełnienie wystąpił G. D., do czego był uprawniony stwierdzając, iż konieczne jest jego uzupełnienie.
W ocenie Sądu, skoro strony nie wskazały przyczyn, które uzasadniałyby zastosowanie określonych w ustawie środków prawnych, wnioski nie mogły zostać uwzględnione.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 22 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło