VII SA/Wa 765/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi M. J. i T. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. decyzją nr [...] wydaną [...] grudnia 2004r. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i art. 52 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał M. i T. J. w celu doprowadzenia przebudowanego z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę, budynku magazynowego na budynek inwentarski dla hodowli drobiu na działce nr [...] we wsi K. do stanu zgodnego z prawem dostarczenie oceny wykonanych robót budowlanych pod katem ich zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym i przepisami szczególnymi sporządzonej przez uprawnioną osobę. W uzasadnieniu organ podał, że przebudowę wykonano na podstawie decyzji Starosty O. z [...] kwietnia 1999r. lecz w sposób odbiegający od warunków określonych w tej decyzji. Stwierdzono, że inwestor przeznaczył pomieszczenie socjalne na mieszkanie oraz ograniczył zakres prac związanych z ociepleniem obiektu do ocieplenia stropodachów hal. Po wszczęciu postępowania nadzorczego co do w/w decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] stycznia 2009r. na podstawie art. 157 § 1 i 158 § 1 kpa z urzędu stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...] grudnia 2004r. W uzasadnieniu organ podał, że w jego ocenie kontrolowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Na podstawie tego artykułu organ nakłada bowiem na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Przez wykonanie określonych czynności należy rozumieć obowiązek wykonania czynności faktycznych tzn. wykonania robót , które spowodują, ze budowa będzie zgodna z przepisami prawa. Działając na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego organ nie może ograniczyć się do nałożenia obowiązku przedłożenia określonej dokumentacji. Obowiązek dostarczenia dokumentów, ocen i ekspertyz może być nałożony w drodze postanowienia na podstawie art. 81 c ust 2 Prawa budowlanego. Odwołanie od tej decyzji złożyli M. J. i T. J. zarzucając organowi naruszenie art. 51 i 81c ust 2 Prawa budowlanego i art. 7, 8, 77, 80 i 156 § 1 kpa. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] wydaną [...] kwietnia 2009r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w jego ocenie rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z prawem. Powołując orzecznictwo sądów organ podniósł, że art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego daje możliwość nałożenia na inwestora obowiązku wykonania czynności faktycznych które spowodują, że po ich wykonaniu budowa będzie zgodna z przepisami prawa. Nałożenie na tej podstawie obowiązku przedstawienia dokumentów jest rażącym naruszeniem art. 51 ust 1 pkt 2 kpa. Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli M. i T.J. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 51 i 81c ust 2 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię oraz art. 7, art. 8, art. 77, art. 80, art. 183 § 1 pkt 1 i art. 156 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontroluję jedynie legalność zaskarżonej decyzji a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia nie wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana [...] kwietnia 2009r. utrzymująca w mocy decyzję organy I instancji stwierdzającą na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...] grudnia 2004r. nakładającej na M. i T. J. na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego – obowiązek dostarczenia oceny wykonanych robót budowlanych pod kątem ich zgodności z zatwierdzonym projektem budowlanym i przepisami szczególnymi. Kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu nadzorczym – nieważnościowym. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji, wynikającej z art. 16 Kodeksu postępowania administracyjnego, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja jest dotknięta w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jest również instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi zarówno pod względem podmiotowym jak również przedmiotowym. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest ograniczone jedynie do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której dotyczy weryfikowana decyzja. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dane rozstrzygnięcie dotknięte jest jedną z wad wymienionych w art. 156 §1 Kpa. Oceniając pod tym kątem decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. wydaną [...] grudnia 2004r. – należy przyjąć, iż prawidłowo organy uznały, że jest ona dotknięta wadą rażącego naruszenia. Jeżeli w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego okaże się, że jest możliwe doprowadzenie prowadzonych lub wykonanych robót z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę do stanu zgodnego z prawem organ zobowiązany jest nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych. Stosowanie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego wyklucza nałożenie obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen ponieważ poprzez nałożenie takiego obowiązku nie można doprowadzić robót do stanu zgodnego z prawem. Dokumenty, ekspertyzy czy oceny stanowią element postępowania dowodowego i stanowić mogą podstawę do podjęcia przez organ decyzji. Możliwość żądania przez organ nadzoru budowlanego tego typu dokumentów uregulowana została w art. 81c Prawa Budowlanego, a obowiązek przedstawienia niezbędnych dla rozstrzygnięcia dokumentów organ może nałożyć w drodze postanowienia. Zatem art. 51 Prawa budowlanego nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w zakresie zobowiązania inwestora do przedstawienia dokumentów, ekspertyz czy ocen wykonanych robót budowlanych. Brzmienie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego wskazuje wyraźnie, iż na jego podstawie można nałożyć na inwestora obowiązek wykonania czynności faktycznych naprawiających ewentualne odstępstwa i mających na celu doprowadzenie wykonywanych lub wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa. Z tych względów – w ocenie Sądu – organy prawidłowo oceniły, iż kontrolowana decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego wskazanego jako jej podstawą prawną, a zatem jej dotknięta wada rażącego naruszenia prawa. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji wyroku.