VII SA/Wa 765/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-18

Skład orzekający: Referendarz sądowy Ewa Kowalska - Hupko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada mieszkanie, jest współwłaścicielem domu, otrzymuje miesięcznie 3000 zł emerytury wraz z małżonkiem, a na jej rachunkach bankowych znajduje się ponad 6000 zł, może zostać uznana za osobę niezdolną do poniesienia kosztów postępowania sądowego w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy?
Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, ponieważ jej aktualna sytuacja majątkowa, obejmująca posiadanie nieruchomości, wspólne z małżonkiem dochody w wysokości 3000 zł miesięcznie oraz znaczące oszczędności na rachunkach bankowych, nie uzasadnia stwierdzenia, że nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stosowaną jedynie w sytuacjach, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe.
Stan faktyczny
Wnioskodawca A. J. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji. Wnioskodawca wskazał, że posiada mieszkanie i jest współwłaścicielem domu, a wraz z żoną utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3000 zł miesięcznie. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające dochody w wysokości 3083 zł netto oraz wyciągi bankowe, z których wynikało, że na jego rachunkach znajdowało się ponad 6000 zł. Skarżący podniósł, że oszczędności te przeznaczy na pokrycie kosztów pogrzebu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2013 na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić A. J. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową A. J. uznano, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak również w zakresie częściowym. Instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom ubogim, znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej i finansowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie można natomiast uznać, aby taka sytuacja zachodziła w przypadku skarżącego. W treści wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, złożonego na urzędowym formularzu w dniu 24 października 2013 r., A.J. wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 47 m2, jest współwłaścicielem domu o powierzchni 70 m2. Z treści wniosku wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona. A. J. oświadczył, iż utrzymują się wraz z żoną z emerytur w łącznej wysokości 3.000 zł miesięcznie. Do wydatków skarżący zaliczył: czynsz – 430 zł, opłaty za energię elektryczną i gaz – 200 zł, za telefon i telewizję – 150 zł, wydatki na leki – 500 zł. Pismem z dnia 28 października 2013 r. wezwano A. J. do nadesłania kserokopii decyzji o waloryzacji emerytury skarżącego i jego żony oraz wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy. Przy piśmie z dnia 31 października 2013 r. skarżący nadesłał kserokopie decyzji o waloryzacji emerytur (własnej i żony), z których wynika, że uzyskują emerytury w łącznej wysokości 3083 zł netto. Skarżący nadesłał też wyciągi z rachunków bankowych: własnego i żony za okres od 1 sierpnia do 30 października 2013 r. Wskazać trzeba, że jak wynika z tych dokumentów, salda na ww. rachunkach bankowych na dzień 30 października 2013 r. wynosiły 4.147,84 zł oraz 2.272,80 zł. Warto też zwrócić uwagę, że, jak wynika z wyciągu z rachunku bankowego żony skarżącego, co miesiąc dokonuje ona przelewu kwoty 100 zł na konto oszczędnościowe (skarżący nie wskazał, jaka jest wysokość zgromadzonych na tym koncie środków). Z nadesłanych dokumentów wynika, iż uzyskiwane dochody pozwalają skarżącemu na utrzymanie oraz poczynienie pewnych oszczędności. Sytuacji finansowej skarżącego nie można więc określić jako uniemożliwiającej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, brak jest więc podstaw do przyznania prawa pomocy. Oceny tej nie zmienia również złożone przez skarżącego oświadczenie, iż oszczędności, które pozostają z emerytur, będą przeznaczone na pokrycie kosztów pogrzebu skarżącego i jego żony. Pamiętać bowiem należy, iż przy ocenianiu zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy bierze się pod uwagę jedynie aktualną sytuację finansową strony, a ta nie uzasadnia uwzględnienia wniosku. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku oraz dodatkowych dokumentów pozwalają na przyjęcie, że wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów zgromadzić środki na poniesienie kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Mając powyższe względy na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło